Xây dựng hệ sinh thái cho văn hóa sáng tạo

Sau khi gia nhập Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO, Hà Nội đã triển khai nhiều hoạt động cụ thể, thúc đẩy sáng tạo văn hóa, phát huy nguồn lực văn hóa để phát triển đô thị bền vững.

Hàng trăm bạn trẻ tham gia các hoạt động của chương trình Tụ hội Sáng tạo bên hồ Hoàn Kiếm.
Hàng trăm bạn trẻ tham gia các hoạt động của chương trình Tụ hội Sáng tạo bên hồ Hoàn Kiếm.

Trong đó có những giải pháp mới về chính sách ưu đãi, tạo dựng môi trường để thúc đẩy giao lưu, thúc đẩy thương mại hóa các sản phẩm, ý tưởng sáng tạo... là bài học kinh nghiệm cho các Thành phố Sáng tạo khác trong cả nước.

Nhiều giải pháp hỗ trợ chủ thể sáng tạo

Ngay từ những ngày đầu năm 2026, Hà Nội đã triển khai nhiều hoạt động để hỗ trợ cho các tập thể, cá nhân trong các hoạt động văn hóa, sáng tạo. Điển hình là chương trình Tụ hội Sáng tạo được tổ chức tại không gian phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm (phường Hoàn Kiếm) và Công viên Thống Nhất (phường Hai Bà Trưng) vừa được tổ chức với khoảng 200 đơn vị tham gia. Không đơn thuần là không gian trưng bày, triển lãm, hội thảo, trình diễn nghệ thuật…, điểm nhấn nổi bật nhất của chương trình Tụ hội Sáng tạo là tạo không gian để các thương hiệu trong chuỗi hoạt động văn hóa, sáng tạo của Hà Nội có một diễn đàn để giao lưu, giới thiệu các sản phẩm, dự án, ý tưởng.

Phó Tổng Biên tập phụ trách Tạp chí Kiến trúc (đơn vị phối hợp tổ chức chương trình) Bùi Thị Thanh Hương cho biết: “Chương trình không chỉ quy tụ các dự án đã triển khai, mà nhiều chủ thể có dự án còn ở dạng ý tưởng, hoặc dự án đang tìm kiếm nhà đầu tư đến để giới thiệu, tìm kiếm đối tác triển khai. Nhiều ý tưởng độc đáo của các tập thể, cá nhân đóng góp cho sự phát triển của thành phố Hà Nội cũng được giới thiệu”.

Nhà thiết kế Thu Trần, thương hiệu thời trang Big Thu chia sẻ: “Chúng tôi là một đơn vị nghiên cứu, phát triển sản phẩm trên nền văn hóa dân tộc. Bình thường chỉ có người trong nghề biết đến chúng tôi. Do vậy, tham gia chương trình là cơ hội để chúng tôi giới thiệu đơn vị của mình đến công chúng, giao lưu với các đối tác”. Tương tự, theo anh Nguyễn Ngọc Linh, đại diện Nhau Studio, không gian sáng tạo về màu nước và giải phẫu học nghệ thuật cũng đánh giá rất cao việc được tạo cơ hội giao lưu, kết nối giữa các đơn vị tham gia hoạt động công nghiệp văn hóa trên địa bàn thành phố. Ngoài ra, Tụ hội Sáng tạo còn là nơi diễn ra nhiều cuộc tọa đàm về xây dựng hệ sinh thái cho văn hóa sáng tạo, xây dựng trung tâm công nghiệp văn hóa… của Thủ đô.

Sau khi gia nhập Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO năm 2019, Hà Nội đã triển khai nhiều giải pháp xây dựng Thành phố Sáng tạo, phát triển công nghiệp văn hóa. Trong giai đoạn 2025-2026, ngày càng nhiều giải pháp mới trong hỗ trợ cộng đồng, lan tỏa tinh thần sáng tạo trong cộng đồng được triển khai. Tụ hội Sáng tạo là điểm nhấn tiếp theo trong hành trình đổi mới đó. Vượt ra khỏi tính chất sự kiện, đây là hoạt động khởi đầu cho nhiều “chặng” khác nhau trong hỗ trợ các chủ thể sáng tạo của Hà Nội. Một bước đột phá lớn khác là với sự hỗ trợ của ngành văn hóa, các doanh nghiệp ngày càng tham gia sâu hơn vào hoạt động văn hóa, sáng tạo. Trong đó Trung tâm thương mại TASCO Mall (phường Việt Hưng) là đơn vị đi đầu trong tổ chức các hoạt động văn hóa sáng tạo như: Triển lãm mỹ thuật, hội thảo, thủ công mỹ nghệ, những đêm nhạc acoustic, những tọa đàm về di sản…

Điển hình như chương trình “Phở-Câu chuyện văn hóa phi vật thể trong dòng chảy công nghiệp sáng tạo”, với các hoạt động: Tọa đàm giá trị di sản phở, Triển lãm lịch sử, không gian văn hóa tập quán Phở Hà Nội, Trưng bày ký họa về di sản phở, trình diễn, trải nghiệm phở... tổ chức cách đây không lâu...

Sau TASCO Mall, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội đã “lên khung” chương trình hoạt động với Lotte Mall và một số trung tâm thương mại khác với hàng loạt trưng bày, triển lãm, thiết kế… để đưa văn hóa sáng tạo đến cộng đồng.

Tạo động lực phát triển mới

Những nỗ lực của Hà Nội trong xây dựng Thành phố Sáng tạo, công nghiệp văn hóa đang được chuyển từ những chủ trương, chính sách thành các giải pháp cụ thể tạo “bệ đỡ” cho hoạt động văn hóa, sáng tạo và được quốc tế ghi nhận. Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam Jonathan Baker cho biết: “Việc Hà Nội được công nhận là Thành phố Sáng tạo mở ra một chương mới, nơi sáng tạo trở thành động lực then chốt cho phát triển. Việc chuyển từ tổ chức một lễ hội thường niên sang xây dựng một hệ sinh thái sáng tạo, năng động cho thấy cam kết mạnh mẽ của Hà Nội trong việc đặt sáng tạo vào trung tâm của chiến lược phát triển đô thị”.

Trong xây dựng Thành phố Sáng tạo, các không gian văn hóa sáng tạo là thế mạnh của Thủ đô. Hà Nội hiện có khoảng 200 không gian sáng tạo, với nhiều mô hình. Nhưng nhiều không gian sáng tạo đều gặp khó khăn; hoạt động triển lãm, trình diễn... gặp vướng mắc về thủ tục; các không gian phải tự vận động trong truyền thông... Những vướng mắc đó đã được “mở khóa” bằng việc thành lập Trung tâm Điều phối các hoạt động sáng tạo.

Giám đốc Trung tâm Điều phối các hoạt động sáng tạo Nguyễn Ngọc Hòa cho biết: “Sau khi gia nhập Mạng lưới Thành phố sáng tạo, các không gian này nhận được nhiều hỗ trợ như: Kết nối truyền thông quảng bá; hỗ trợ các thủ tục hành chính; kết nối với thành viên của Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo toàn cầu; hỗ trợ kinh phí cho các hoạt động hướng tới cộng đồng; hỗ trợ không gian cho các sự kiện... Từ nền tảng này, cộng đồng sáng tạo tại Hà Nội sẽ có bước tiến vững chắc, giúp lan tỏa hơn nữa tinh thần sáng tạo văn hóa tới mọi người”.

Phấn khởi khi gia nhập Mạng lưới Không gian Văn hóa sáng tạo, nhà sáng lập không gian Cà-phê Phố Hàng (phố Hồng Hà, phường Hồng Hà) Đỗ Anh Đức cho rằng: Dù là khởi đầu, nhưng chúng tôi tin tưởng các không gian sáng tạo sẽ có thêm xung lực phát triển, nhất là tháo gỡ những khó khăn trong kết nối với các không gian khác và vướng mắc về thủ tục hành chính khi tổ chức các hoạt động. Bên cạnh đó, thành phố cũng triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ các tổ chức, cá nhân khi tham gia các mô hình Trung tâm Công nghiệp văn hóa, Trung tâm Phát triển thương mại và văn hóa cả về chính sách thuê đất lẫn ưu đãi thuế. Đây chính là nền tảng tạo bước đột phá trong xây dựng Thành phố Sáng tạo, thúc đẩy công nghiệp văn hóa trên địa bàn Thủ đô.

Có thể bạn quan tâm

Lễ hội Cầu ngư Nhơn Hải diễn ra từ ngày 11-13 âm lịch hằng năm thể hiện lòng biết ơn và niềm tin của ngư dân vào vị thần biển cả.

Gìn giữ nét đẹp văn hóa tâm linh của ngư dân miền biển

Chiều 29/3, tại khu phố Hải Bắc, phường Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai diễn ra lễ hội Cầu ngư vạn chài Nhơn Hải. Đây là một trong những sự kiện văn hóa truyền thống đặc sắc của ngư dân miền biển được tổ chức thường niên vào tháng Hai âm lịch (từ ngày 11 đến 13).

Ngài Pavlin Todorov - Đại sứ Bulgaria cùng các chuyên gia, nhà nghiên cứu văn hóa của Việt Nam đang lắng nghe Bà Nguyễn Thanh Hiền, Giám đốc Bảo tàng gốm Tam Thọ giới thiệu về các hiện vật trưng bày tại bảo tàng.

Thanh Hóa: Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống tại Bảo tàng gốm Tam Thọ

Giữa nhịp sống hiện đại, khi áp lực hội nhập và biến đổi đặt ra nhiều thách thức đối với các giá trị truyền thống, câu chuyện bảo tồn di sản đang chuyển dịch mạnh mẽ. Không còn bó hẹp trong phạm vi lưu giữ, trưng bày, di sản đang được nhìn nhận như một nguồn lực phát triển, gắn với giáo dục, du lịch và công nghiệp văn hóa.

Các đại biểu thực hiện nghi thức khởi công xây dựng Chùa Da.

Khởi công xây dựng Chùa Da ở Nghệ An, nơi thờ tự hơn 500 nhà báo-liệt sĩ

Ngày 28/3, tại phường Vinh Lộc (Nghệ An), Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Nghệ An cùng chính quyền địa phương phối hợp tổ chức Lễ khởi công xây dựng Chùa Da (Âu Lạc cổ tự). Chùa Da không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng tâm linh, có ý nghĩa văn hóa, lịch sử, mà còn là nơi thờ tự anh linh 534 liệt sĩ nhà báo cách mạng Việt Nam.

[Video] Đề xuất quy định ngày 24/11 là “Ngày Văn hóa Việt Nam”, người lao động được nghỉ hưởng nguyên lương

[Video] Đề xuất quy định ngày 24/11 là “Ngày Văn hóa Việt Nam”, người lao động được nghỉ hưởng nguyên lương

Bộ Tư pháp đã công bố hồ sơ thẩm định dự án nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xây dựng. Dự thảo nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị và dự kiến trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.

Chương trình "Cuộc hẹn với tháng Ba" được dàn dựng với nhiều yếu tố sáng tạo và bất ngờ. (Ảnh: VTV)

VTV3 ghi dấu cột mốc 30 năm bằng “Cuộc hẹn với tháng Ba”

“Cuộc hẹn với tháng Ba” (lên sóng 20 giờ Chủ nhật ngày 29/3 trên VTV3) là chương trình đặc biệt được thực hiện nhân kỷ niệm 30 năm phát sóng của VTV3. Đây là dịp để cùng nhìn lại những chương trình văn hóa, giải trí đã trở thành ký ức đẹp của nhiều thế hệ khán giả yêu mến kênh suốt nhiều năm qua.

Ninh Bình đón hơn 2 triệu lượt khách du xuân Bính Ngọ, doanh thu ước đạt 2.406 tỷ đồng.

Bảo tồn và khai thác tốt di sản

Sau sáp nhập, tỉnh Ninh Bình có hơn 5.000 di tích các loại, trong đó có 10 di tích quốc gia đặc biệt, 2 di sản thế giới được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) vinh danh và 40 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Nghi lễ khai mở hòm bộ sắc phong và tiến hành số hóa các tư liệu gia phả tại làng Cự Lại (thành phố Huế). (Ảnh: TVTH)

Những người “lưu giữ” văn hóa làng

Giữa nhịp sống đang đổi thay từng ngày ở Huế, những mái đình làng cổ ở khắp các phường, xã vẫn lặng lẽ tồn tại như những “kho lưu trữ ký ức” của cộng đồng. Điều làm nên “linh hồn” của đình làng không chỉ là kiến trúc, đó còn là những thủ từ, bậc cao niên, người giữ sắc phong, gia phả… như giữ chính lịch sử sống của cộng đồng.

Triển lãm “Gieo xanh nơi đỉnh mây” thu hút sự quan tâm của công chúng.

"Gieo xanh nơi đỉnh mây": Chuyện về những người phụ nữ vùng cao với nỗ lực bảo tồn di sản

"Gieo xanh nơi đỉnh mây" là kết quả của đề tài nghiên cứu "Hành trình kể câu chuyện du lịch sinh thái của phụ nữ Việt Nam anh hùng thích ứng với biến đổi khí hậu" do Viện Tài nguyên và Môi trường, Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Hull, Đại học Loughborough (Anh) và Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam thực hiện từ tháng 7/2024-12/2025.

(Ảnh minh họa)

Ra mắt cuốn sách “Đầu tư vàng thực chiến”: Cẩm nang sinh tồn trong kỷ nguyên biến động

Giữa bối cảnh giá vàng liên tục nhảy múa và phá vỡ mọi quy luật truyền thống, tháng 3, Nhà xuất bản Công thương và Công ty Văn hóa và Truyền thông 1980 Books ra mắt cuốn sách “Đầu tư vàng thực chiến” của tác giả Du Hiệp như một tấm bản đồ định hướng, giúp nhà đầu tư rũ bỏ tâm lý đám đông để làm chủ cuộc chơi tài chính.

Tỉnh Bắc Ninh đón nhận bằng ghi danh Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp và lẵng hoa do các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, đại diện Liên hợp quốc, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trao tặng.

Bắc Ninh đón nhận ghi danh của UNESCO cho di sản Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ cần được bảo vệ khẩn cấp

Tối 27/3, tỉnh Bắc Ninh đón nhận Bằng của UNESCO ghi danh di sản Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp; Công bố Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử-Vĩnh Nghiêm-Côn Sơn, Kiếp Bạc là Di sản văn hóa thế giới và Khai mạc Festival “Về miền di sản Bắc Ninh 2026”.

Nhà văn Xuân Thiều (bên trái) trong chuyến công tác tại đường mòn Trường Sơn thời chiến tranh chống Mỹ cứu nước năm 1971 (Ảnh tư liệu).

Tiếng trống trường và nghĩa tình đồng đội

Với nhiều thế hệ cầm bút, nhà văn quân đội Nguyễn Xuân Thiều là tấm gương lao động tận tụy trên “cánh đồng văn chương”. Ông đã để lại di sản lớn trong nền văn học cách mạng với nhiều tác phẩm có giá trị cao về tư tưởng nghệ thuật, sống mãi với thời gian và trong ký ức đồng nghiệp, nhất là những người từng đi qua chiến tranh.

Các ấn phẩm của Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật trưng bày tại một sự kiện ở Cần Thơ.

Bước chuyển tư duy phát triển ngành xuất bản trong kỷ nguyên số

Chỉ thị số 04-CT/TW năm 2026 được ban hành trong một không gian phát triển hoàn toàn mới. Chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, công nghệ đang định hình lại toàn bộ chuỗi sáng tạo, sản xuất, phân phối và tiếp nhận tri thức, còn văn hóa, dữ liệu, nội dung số ngày càng trở thành nguồn lực phát triển quan trọng của quốc gia.

Ao làng rộn rã tiếng cười khi các em học sinh xem biểu diễn rối nước.

Ra mắt mô hình công nghiệp văn hóa phức hợp tại Hà Nội

Nhằm khai thác giá trị di sản cho phát triển công nghiệp văn hóa, Trường Khoa học liên ngành và nghệ thuật (Đại học Quốc gia Hà Nội) phối hợp các bên triển khai mô hình công nghiệp văn hóa phức hợp, kết hợp giữa nghệ thuật biểu diễn, du lịch văn hóa và giáo dục di sản dành cho học sinh tại làng rối nước Đào Thục.

Thư viện số “Mặt trời nhỏ” là dự án cộng đồng mở ra cơ hội thụ hưởng các tác phẩm văn học cho trẻ em Việt Nam. (Ảnh: VTV)

VTV3 khởi động hành trình mới

Tháng 3, kênh VTV3 kỷ niệm sinh nhật tuổi 30, cũng là thời điểm Ban Văn hóa-Giải trí khởi động hành trình mới nhằm nâng cao hiệu quả các chương trình, đặc biệt là lan tỏa giá trị văn hóa, nghệ thuật đến đông đảo công chúng.