Workshop về nghệ thuật thêu truyền thống góp phần gìn giữ hồn sắc Việt

Giữa tháng 8 vừa qua, workshop “Ngũ Chỉ Hoàng Kim” trong khuôn khổ chuỗi sự kiện "Làng trên phố 2024" do Trường làng trong phố phối hợp Trung tâm Xúc tiến quảng bá di sản văn hóa phi vật thể Việt Nam đồng tổ chức đã chính thức diễn ra và thu hút sự tham gia của nhiều người dân.
Sản phẩm nghề thêu Đông Cứu của nghệ nhân Vũ Văn Giỏi.
Sản phẩm nghề thêu Đông Cứu của nghệ nhân Vũ Văn Giỏi.

Đến với worksop, khách tham gia được trực tiếp trải nghiệm và hiểu thêm về tinh hoa nghề thêu long bào truyền thống của làng Đông Cứu (Thường Tín, Hà Nội).

Đưa thêu long bào vào… workshop

Vũ Minh Tú là một bạn trẻ sinh ra và lớn lên tại làng Đông Cứu (Thường Tín, Hà Nội). Tuổi thơ của Tú gắn liền với kim chỉ và những bức long bào đầy màu sắc do mẹ và bà thêu. Lớn lên, Minh Tú có cơ hội được học và tìm hiểu về vẻ đẹp đất nước, con người Việt Nam nên càng yêu thêm yêu nghề truyền thống của làng, đồng thời muốn giới thiệu tới đông đảo công chúng.

Nghĩ là làm, Vũ Minh Tú cùng một nhóm các bạn trẻ quyết tâm đưa thêu long bào vào… workshop mang tên Ngũ Chỉ Hoàng Kim.

Chia sẻ thêm với phóng viên, Minh Tú cho hay, Đông Cứu là một trong những số ít làng nghề hiện vẫn còn lưu giữ lối thêu cổ. Lối thêu này chủ yếu sử dụng hai kỹ thuật thêu chính là thêu chỉ và thêu kim tuyến (hay còn gọi là thêu bắt vàng). Trong đó, thêu kim tuyến là kỹ thuật thêu độc đáo, làm nên bản sắc của nghề thêu truyền thống Đông Cứu.

Sợi kim tuyến được nghệ nhân sử dụng để thêu các đường bao, đường viền của họa tiết như móng rồng, vẩy rồng, vân mây,… rồi mới được cố định vào mặt vải. Ngoài ra, thợ thêu Đông Cứu còn nổi tiếng với tài “trêu đùa” thị giác với kỹ thuật “ghệch độn”, “chênh lề”,... tạo cảm giác 3 chiều, khiến cho họa tiết nhìn ở góc độ nào cũng sinh động, hút mắt.

“Nghề thêu vốn đòi hỏi sự khéo léo, công phu. Mình rất muốn mọi người biết đến nghề nhiều hơn, được tận mắt thấy quy trình và thêm trân trọng công sức của những nghệ nhân. Nhưng nghề hiện chỉ có ở làng, nên mọi người ít có dịp trực tiếp trải nghiệm”, Minh Tú trăn trở.

Nhận thấy khoảng cách địa lý phần nào khiến nghề truyền thống khó tiếp cận cư dân thành thị, các thành viên đã có nhiều chuyến đi thực tế, khảo sát tại làng Đông Cứu (Thường Tín, Hà Nội) để tái hiện làng nghề ngay trong nội thành Hà Nội.

May mắn thay trong hành trình “biến phố hoá làng”, các bạn có được sự hỗ trợ của “nghệ nhân nhân dân” Vũ Văn Giỏi - “cánh chim đầu đàn” trong việc phục dựng trang phục cung đình. Không chỉ chia sẻ với các thành viên “Trường làng trong phố” về những kỹ thuật sử dụng trong lối thêu cổ, nghệ nhân Giỏi còn tới chia sẻ tại buổi workshop với ước mong mang tới “đất sống” mới cho nghề thêu truyền thống.

Nghệ nhân Vũ Văn Giỏi và nghệ nhân Vũ Văn Hải chia sẻ tại buổi workshop.

Nghệ nhân Vũ Văn Giỏi và nghệ nhân Vũ Văn Hải chia sẻ tại buổi workshop.

Một ngày làm thợ thêu… long bào

Tới tham dự workshop, các khách mời của “Trường làng trong phố” được trải nghiệm thực tế các kỹ thuật thêu truyền thống của nghề thêu Đông Cứu, với những công đoạn cơ bản nhất dưới sự hướng dẫn của nghệ nhân Vũ Văn Giỏi.

“Tôi hướng dẫn mọi người tổng quan về kỹ thuật thêu trước, sau đó khách mời sẽ tự do sáng tạo theo sở thích của mình”, nghệ nhân Giỏi giới thiệu.

Nghệ nhân Vũ Giỏi trực tiếp “cầm tay chỉ lối” cho các bạn trẻ tham gia workshop.

Nghệ nhân Vũ Giỏi trực tiếp “cầm tay chỉ lối” cho các bạn trẻ tham gia workshop.

Sau khi được nghệ nhân chia sẻ về các kỹ thuật thêu, khách mời bắt tay vào thực hiện sản phẩm của mình. Nhiều khách mời đã dồn công sức, tình cảm cho tác phẩm ứng dụng thêu Đông Cứu đầu tay của mình. Nhiều bạn trẻ còn thể hiện hoa tay của mình cho ra đời nhiều mẫu thêu như hình quốc kỳ Việt Nam, đầu rồng, bông hoa,... đẹp mắt.

Các bạn trẻ tự tay chuẩn bị món quà cho bản thân.
Các bạn trẻ tự tay chuẩn bị món quà cho bản thân.
Các bạn trẻ tự tay chuẩn bị món quà cho bản thân.
Các bạn trẻ tự tay chuẩn bị món quà cho bản thân.

Có mặt tại workshop “Ngũ Chỉ Hoàng Kim”, bạn Ngô Quang Đức, sinh viên năm ba Trường đại học Sư phạm Hà Nội chia sẻ: “Đây là lần đầu tiên tôi trải nghiệm bộ môn này nhưng tôi cũng không gặp quá nhiều khó khăn. Dù chỉ là những đường thêu đầu tay còn nhiều vụng về nhưng tôi cảm thấy rất vui vì đã phần nào góp phần gìn giữ lối thêu cổ của dân tộc.”

Điểm đặc biệt của “Ngũ Chỉ Hoàng Kim” cũng như các sự kiện khác do “Trường làng trong phố” tổ chức nằm ở việc kết hợp mô hình du lịch “tại chỗ” (staycation). Những năm gần đây, du lịch “tại chỗ” đã thu hút sự quan tâm của không ít người dân bởi hoạt động này không chỉ có được tối ưu về mặt thời gian, tiền bạc mà còn đem đến trải nghiệm du lịch, văn hoá đầy sinh động ngay tại địa phương.

Với nỗ lực đưa “làng” về gần với “phố”, các bạn trẻ không chỉ tái hiện không gian đậm màu văn hoá của từng làng nghề tại các buổi workshop mà còn mời đến các nghệ nhân đại diện cho làng nghề.

“Mô hình du lịch văn hoá ngay trong nội thành Hà Nội như “Trường làng trong phố” hướng tới giúp cho những người đi làm như mình có cơ hội được “chữa lành” mà không mất quá nhiều thời gian và chi phí di chuyển. Một điểm thú vị nữa là mình được khám phá những làng nghề mà bản thân mình trước đây đã bỏ lỡ”, bạn N.Minh, từng tham gia workshop chia sẻ.

Làm ra một sản phẩm truyền thống đã khó, để sản phẩm đó sống với thời gian lại càng khó hơn. Với sứ mệnh lưu giữ và phát triển triển làng nghề truyền thống, “Trường làng trong phố” đã góp phần thu hẹp khoảng cách địa lý với những người yêu thích nghệ thuật thêu Cung đình nói riêng và các sản phẩm truyền thống nói chung.

Được biết, workshop “Ngũ Chỉ Hoàng Kim” là sự tiếp nối từ thành công sự kiện “Chân cỏ điếm hoa” được ”Trường làng trong phố” tổ chức cuối tháng 7 vừa qua. Đây là một trong nhiều dự án được các bạn trẻ yêu văn hoá từ các trường đại học trên địa bàn Hà Nội chung tay thực hiện. Sắp tới đây, các hoạt động chuẩn bị cho dịp lễ Trung Thu sẽ tiếp tục được nhóm triển khai, hứa hẹn là điểm đến văn hoá - xã hội - nghệ thuật không thể bỏ lỡ mùa thu này!

Có thể bạn quan tâm

Khai mạc Festival Thăng Long-Hà Nội lần thứ II năm 2026. (Ảnh: BẢO LONG)

Nguồn lực quốc gia từ ngoại giao văn hóa

Ngoại giao văn hóa cần được nhìn nhận rộng hơn hoạt động giao lưu, quảng bá hình ảnh hay tổ chức sự kiện; đó có thể là một cơ chế kết nối nguồn lực trong nước với tri thức, thị trường, công nghệ, vốn và mạng lưới quốc tế.

Không gian ấn tượng của triển lãm "CHATS" trước giờ khai mạc. (Ảnh: THỤY PHƯƠNG)

Mèo trong thế giới tạo hình nghệ thuật của Phan Hiền Nhân

Hơn 50 tác phẩm về mèo của họa sĩ Phan Hiền Nhân được giới thiệu tại triển lãm "CHATS" diễn ra từ ngày 6-15/10 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam. Từ hình tượng gần gũi trong đời sống, mèo được họa sĩ chuyển hóa thành ngôn ngữ tạo hình giàu màu sắc, qua đó gợi mở những trạng thái, cảm xúc và suy tư về con người.

Người dân thắp hương tưởng nhớ Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực. (Ảnh: QUỐC TRINH)

Lan tỏa giá trị văn hóa, khơi dậy hào khí dân tộc qua Lễ hội Nguyễn Trung Trực

Đầu tháng 10, hòa chung không khí trang nghiêm, tự hào, tỉnh An Giang tổ chức Lễ hội truyền thống kỷ niệm 158 năm Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực hy sinh (1868-2026). Với chuỗi hoạt động văn hóa, thể thao, xúc tiến du lịch, lễ hội là dịp để nhân dân tưởng nhớ vị anh hùng áo vải kiên trung, khơi dậy tinh thần đoàn kết dân tộc.

Các đại biểu dự lễ công bố chương trình "Chắp cánh tuổi thơ".

Báo Nhân Dân tổ chức chương trình nghệ thuật “Chắp cánh tuổi thơ”

Chiều 6/10, Báo Nhân Dân tổ chức lễ công bố chương trình nghệ thuật “Chắp cánh tuổi thơ”, với chủ đề “Hành trình của ước mơ và những khám phá diệu kỳ”. Chương trình được tổ chức nhân kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô 10/10 và nhằm tạo thêm một không gian văn hóa dành cho thiếu nhi và gia đình.

Tỉnh Lào Cai đang tích cực kết nối những vùng ruộng bậc thang nổi tiếng của mình thành một tuyến du lịch chung. (Ảnh: Duy Doanh)

Kết nối di sản văn hóa ruộng bậc thang

Từ Tú Lệ, Mù Cang Chải sang Sa Pa, về Bản Liền, tỉnh Lào Cai đang tích cực kết nối những vùng ruộng bậc thang nổi tiếng của mình thành một tuyến du lịch chung. Liên kết các điểm đến để du khách lưu lại lâu hơn, người dân được hưởng lợi nhiều hơn là hướng đi giúp du lịch địa phương phát triển bền vững.

“Trở về thời khắc thiêng liêng” đưa công chúng "xuyên không", trải nghiệm thời khắc lịch sử ngày 2/9/1945 bằng công nghệ thực tế ảo (VR). (Ảnh: VOV)

Trải nghiệm Ngày Độc lập 2/9 bằng công nghệ thực tế ảo

Từ ngày 10-11/10, với chương trình “Trở về thời khắc thiêng liêng” diễn ra tại Phố sách Hà Nội (phố 19/12, phường Cửa Nam), người dân và du khách có cơ hội trở về Quảng trường Ba Đình ngày 2/9/1945 bằng công nghệ thực tế ảo. Chương trình phục vụ công chúng từ 8-18 giờ mỗi ngày, nhân kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô.

Chấm điểm “bản sắc” cho sản phẩm công nghiệp văn hóa

Chấm điểm “bản sắc” cho sản phẩm công nghiệp văn hóa

Dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa đề xuất đánh giá “mức độ bản sắc văn hóa Việt Nam” của sản phẩm công nghiệp văn hóa làm căn cứ hưởng chính sách hỗ trợ, ưu đãi. Từ cách làm của một số nước, chúng ta có thể tham khảo kinh nghiệm quý giá trong việc đánh giá, “chấm điểm” cho sản phẩm văn hóa.

Khởi động sự kiện Kết nối Nghệ thuật sáng tạo Đà Nẵng 2026

Khởi động sự kiện Kết nối Nghệ thuật sáng tạo Đà Nẵng 2026

Lần đầu tiên sự kiện Kết nối Nghệ thuật sáng tạo Đà Nẵng sẽ được tổ chức vào cuối tháng 10 với chủ đề “Lịch sử của Ngày mai”. Chương trình quy tụ hơn 20 hoạt động liên tục, hướng đến việc từng bước xây dựng hệ sinh thái sáng tạo và định hình Đà Nẵng trở thành đô thị "Di sản-Sáng tạo-Giàu bản sắc".

Nhân dân bản du lịch cộng đồng Tù Lu-Tìa Ló rất mong được đón du khách muôn phương về tham quan, trải nghiệm. (Ảnh: LÊ LAN)

Tù Lu-Tìa Ló, rộn ràng đợi đón khách phương xa

Được Ban tổ chức Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ 4 chọn là điểm tham quan trải nghiệm, những ngày này, nhân dân bản Tù Lu-Tìa Ló (xã Pu Nhi, tỉnh Điện Biên) đang hối hả sửa sang nhà cửa, sắp xếp cảnh quan không gian; họ cùng nhau làm đẹp con đường, ngôi nhà với niềm mong đón khách về và giữ khách ở lại nhiều hơn…!

Toàn cảnh Khu Nghi lễ thờ Tổ tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam. (Ảnh: Ban tổ chức cung cấp)

Từ tín ngưỡng thờ cúng vua Hùng đến không gian văn hóa cộng đồng

Từ ngày 9 đến 11/10, tại Khu Nghi lễ thờ Tổ, Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức sự kiện “Cội nguồn di sản giữa lòng Thủ đô”. Chương trình góp phần khơi dậy truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" và tăng cường kết nối, giao lưu văn hóa giữa các địa phương.

Giới thiệu giá trị văn hóa đặc trưng của cộng đồng các dân tộc tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam. (Ảnh: BTC)

Giới thiệu văn hóa Chăm Islam giữa lòng Thủ đô

Trong tháng 10, Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội) tổ chức chuỗi hoạt động văn hóa, du lịch với chủ đề “Sắc hương đại ngàn” quảng bá những giá trị văn hóa đặc trưng, tiêu biểu của cộng đồng các dân tộc. Điểm nhấn là giới thiệu không gian văn hóa Chăm Islam tỉnh An Giang. 

Vở diễn mang đến sự gặp gỡ ấn tượng giữa nghệ thuật và công nghệ. (Ảnh: Ban tổ chức)

“Sơn Thần Thủy Quái” - Sự gặp gỡ của nghệ thuật xiếc và công nghệ

Công diễn từ ngày 25/9 tại Hà Nội, vở kịch xiếc “Sơn Thần Thủy Quái” liên tục lấp kín hơn 1.200 chỗ ngồi tại Rạp Xiếc Trung ương. Sức hút ấy không chỉ đến từ những màn trình diễn kỹ thuật xiếc đặc sắc, mà còn ở cách công nghệ được kết hợp với chất liệu văn hóa dân gian để mở rộng ngôn ngữ biểu đạt của sân khấu.

Vương Thị Trang (bên trái) học nghề dệt vải, nhuộm chàm từ mẹ và các chị em trong bản.

Giữ sắc chàm bản địa trên trang phục truyền thống

Bao đời nay, sắc chàm đen huyền trên trang phục truyền thống là một vẻ đẹp riêng của người Nùng An - một nhánh của dân tộc Nùng ở Cao Bằng. Khi nghề dệt vải, nhuộm chàm đứng trước nguy cơ mai một, dự án Nùng Indigo của những người trẻ Cao Bằng đang nỗ lực tạo thêm không gian để gìn giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa dân tộc.