Thiếu những chương trình giáo dục - giải trí cho các bé
- Nhạc sĩ Hoài An từng có nhiều sáng tác viết về tình yêu, sao tự nhiên anh lại chuyển sang viết nhạc cho thiếu nhi vậy? - Mọi chuyện đến cũng hết sức tự nhiên thôi. Tôi có gần 10 đứa cháu mà đứa nào đứa nấy cũng coi đi coi lại mấy băng ca nhạc dành cho trẻ em ngày xưa. Đến nỗi, mỗi lần thấy các cháu bỏ băng vô coi, mình lại sợ. Bởi nghe tới nghe lui, cũng có từng đó bài, vẫn là những gương mặt đó. Thời đó, tôi rất thường xuyên mua đĩa ở nước ngoài về. Có nhiều định dạng format giáo dục, giải trí rất hay, có ý nghĩa nhân văn đối với thiếu nhi. Vào những năm 2009 - 2010 đó, Việt Nam gần như chưa có một chương trình nào được xây dựng một cách hệ thống, chăm chút như vậy. Lúc đó, tôi nhen nhóm trong đầu ý nghĩ rằng, mình phải làm một điều gì đó cho lứa tuổi này.
- Nhưng viết nhạc cho thiếu nhi thì sẽ không kiếm được tiền như viết tình ca. Nhạc sĩ Hoài An mới 42 tuổi thôi, anh không thể nói tôi thôi cần tiền?
- Tôi không biết những người khác ra sao nhưng với tôi, nếu là một nghệ sĩ thực thụ, khi viết, sẽ chẳng băn khoăn chuyện bạn viết cái đó cho ai, viết cái đó bạn giàu hay nghèo? Nếu còn bị điều đó chi phối, chưa thể là nghệ sĩ được. Với lại, người ta hay nghĩ, chỉ với vài ba bài hát, một người nhạc sĩ có thể giàu lên hoặc nghèo đi; nhưng điều đó không đúng. Nó đúng với ca sĩ hơn là nhạc sĩ. Chỉ cần một bài hit, sau mấy tháng, ca sĩ đã có thể mua nhà tậu xe. Nhưng với nhạc sĩ, nếu có một bài hit, cùng lắm là được nhiều người biết đến hơn chút xíu, được nhắc đến nhiều hơn chút xíu, tạm có một món ăn tinh thần kích thích mình lên trong một thời gian, hoặc một khoản tiền tác quyền hằng tháng nào đó. Mọi chuyện chỉ dừng ở đó thôi. Chuyện sáng tác của một nhạc sĩ không liên quan tới vấn đề giàu nghèo. Tất nhiên, khi sáng tạo, hãy là một nghệ sĩ chân chính để cảm xúc của mình có thể thăng hoa; sau đó, khi công bố bài hát cũng là thương mại hóa tác phẩm, thì cần sự tỉnh táo, nhạy bén để quyết định đi theo hướng nào. Đó lại là một câu chuyện khác.
Dàn sao nhí hội tụ trong MV “Ngày Tết Việt Nam”, thuộc dự án iKIDS Muzik.
- Viết nhạc tình yêu và viết nhạc thiếu nhi, khác nhau ra sao? - Thật khó để nói rõ điều này, nhưng ở mỗi độ tuổi, trải nghiệm, niềm hứng thú của mình dành cho cuộc sống sẽ khác nhau. Thay vì viết những đề tài khác thì giờ Hoài An làm mảng nhạc cho các em nhỏ. Có lẽ, mọi việc sẽ chậm lại một chút, mình có thể phải tiết kiệm đầu này đầu kia để lo mọi chuyện cho tươm tất. Trước mắt là khó khăn, nhưng không lẽ mình khó khăn mãi được? Hơn nữa, khi chọn đề tài này, tôi tin là sẽ mở ra nhiều con đường mới cho cá nhân tôi và cả các bé. Điều quan trọng nhất, đi con đường này, lòng mình rất thanh thản. Đó là con đường đúng đắn, ý nghĩa và khiến mình vui nhiều.
- Nhưng phải mất gần 10 năm, anh mới tung dự án của mình?
- Muốn gấp cũng không gấp được. Cái gì cũng phải từ từ, có quá trình của nó. Đúng thời điểm, đủ lực và làm đúng như ý mình muốn thì làm. Nếu chưa sẵn sàng thì khoan đã. Mình ra mắt một sản phẩm thiếu sự đầu tư và làm gần như cho có, ai cũng làm được thì nói làm gì nữa.
Không cổ súy “đẩy” nhạc thiếu nhi lên bằng mọi giá - Ngoài dự án của anh, gần đây, có một số dự án âm nhạc thiếu nhi “lội ngược dòng” khác nữa. Thế nhưng, có vẻ như, những dự án này chưa nhận được sự chú ý ngay tức thì của công chúng như các đối tượng khác?
- Sự tức thì đó, chỉ dành cho những ngôi sao giải trí, có lượng người ủng hộ đông đảo. Nhạc thiếu nhi cũng có người ủng hộ nhưng làm sao mà “địch” lại nổi? Hơn nữa, tôi cho rằng, bản thân những ca khúc mới cũng cần thời gian để thẩm thấu, sàng lọc và đi vào lòng công chúng. Đó là chuyện hết sức bình thường.
- Viết nhạc thiếu nhi thời gameshow xâm nhập quá sâu rộng như hiện nay, có những khó khăn gì so với thế hệ viết nhạc trước đây?
- Nếu cho rằng, gameshow nhiều, các chương trình truyền hình nhiều, làm phân tán sự chú ý của khán giả đối với những chương trình thiếu nhi mới là một điều khó khăn thì đó sẽ là điều khó khăn. Thế nhưng, nếu coi đó là thuận lợi thì đó cũng là thuận lợi, tùy vào cách nhìn của mình.
Theo một thống kê sơ bộ của công ty tôi từng thực hiện, trong 5 năm trở lại đây, với không biết bao nhiêu chương trình gameshow dành cho các em nhỏ, chúng ta chỉ có bộ bài hát 768 ca khúc thiếu nhi quanh đi quẩn lại bao gồm nhạc Việt Nam lẫn quốc tế. Lâu lâu, mới có vài ca khúc mới nhưng không đáng kể. Những bài hát cũ đó mặc dù được phối khí lại, thay đổi cách dàn dựng trên sân khấu nhưng nói trắng ra, vẫn là rượu cũ bình mới, chỉ có cái vỏ bên ngoài mà thôi, về bản chất vẫn là những ca khúc cũ. Ngày xưa, các nhạc sĩ viết nhạc cho thiếu nhi, cốt để càng nhiều trẻ hát càng tốt nên để giới hạn âm vực không quá khó. Tuy nhiên, khi đưa những ca khúc đó vào những chương trình lớn, nhất là các cuộc thi đòi hỏi kỹ năng như hiện nay, thì lại khó, buộc lòng phải tìm những ca khúc có độ khó. Chúng ta đang có ít bài như thế.
- Nhiều người cho rằng, đầu tư cho sản phẩm của ngôi sao giải trí mới tốn kém?
- Bây giờ là thời của nghe - nhìn. Thậm chí, một số khán giả còn bị phần nhìn chớp luôn cả phần nghe. Thế nên, đầu tư cho âm nhạc thiếu nhi ngày nay không còn đơn thuần như thời trước nữa. Đầu tư cho ngôi sao giải trí như thế nào thì đầu tư cho các bé như thế đó. Từ âm nhạc, phòng thu, bài phối, cho tới cách dàn dựng, mình cũng phải làm như các sản phẩm chuyên nghiệp. Làm một phép tính nhẩm, sản xuất mang tính “nhẹ nhàng” nhất cũng 30 triệu đồng/bài. Để hoàn thành dự án giai đoạn I, ít nhất cũng cần khoảng một tỷ rưỡi. Mà trong thực tế sản xuất, còn nhiều khoản khác nữa, không chỉ có vậy. Vô chừng lắm. Với một cá nhân, một công ty nhỏ, mức đầu tư như thế là một bài toán khó khăn vì dự án quá lớn. Chúng tôi phải tính làm sao để có những đơn vị đồng hành cùng với mình và họ cảm thấy đầu tư cho tương lai, cho thiếu nhi là đầu tư có ý nghĩa. Nếu không có được sự đầu tư đó, chất lượng nhạc có thể bảo đảm nhưng chất lượng hình sẽ bị yếu đi.
- Việc dùng chiêu trò để thu hút sự chú ý thì sao? - Với nhạc thiếu nhi, chúng ta không chơi chiêu được. Là một nhà sản xuất chuyên nghiệp, tôi cũng không cổ súy việc đẩy nhạc thiếu nhi lên bằng mọi giá. Nếu làm thế, sẽ làm hư hoặc ảnh hưởng tới tâm lý của các bé.
- Cảm ơn anh!
