Cái giá của phát triển

Biếm họa: GUFFO
Biếm họa: GUFFO

Báo cáo vừa được Bộ Bảo vệ Môi trường Israel công bố cho thấy, lượng phát thải gây nóng lên toàn cầu năm 2025 gây thiệt hại 11,4 tỷ USD cho nền kinh tế Nhà nước Do Thái. Đây cũng là nguyên nhân dẫn đến 5.500 ca tử vong mỗi năm. Theo báo cáo công bố hôm 1/9, thiệt hại bao gồm những ngày lao động bị mất do bệnh tật liên quan khí thải từ giao thông, sản xuất điện, xử lý chất thải, công nghiệp và chăn nuôi quy mô lớn.

Báo cáo trên cập nhật lượng phát thải của 16 chất gây ô nhiễm không khí, đất và nước từ 570 cơ sở lớn trong các lĩnh vực năng lượng, hóa chất, chất thải, nước thải và chăn nuôi ở Israel. Một trong những nguyên nhân chính giúp các chỉ số môi trường cải thiện là sự giảm mạnh việc sử dụng than đá. Năm 2025, lượng than dùng để phát điện giảm 30% sau khi bốn tổ hợp máy chạy than tại Nhà máy điện Orot Rabin ở Hadera ngừng hoạt động để chuyển đổi sang khí tự nhiên. Nhờ đó, lượng oxit nitơ (NOx) giảm 28%, trong khi oxit lưu huỳnh (SOx) giảm tới 49% năm 2025.

Tuy nhiên, không phải mọi chỉ số đều tích cực. Lượng hợp chất hữu cơ dễ bay hơi không chứa methane (NMVOC) tăng 2% năm 2025, sau khi đã tăng 16% năm trước đó. Bộ Bảo vệ Môi trường Israel cho rằng, nguyên nhân liên quan tình trạng tăng dân số, mở rộng ngành chăn nuôi gia cầm và lượng phát thải gia tăng từ các nhà máy xử lý nước thải. Khoảng một phần ba lượng NMVOC đến từ các gia đình sử dụng chất tẩy rửa, sơn, keo dán, mỹ phẩm và sản phẩm vệ sinh.

Một vấn đề khác là khí methane phát sinh từ chất thải hữu cơ chôn lấp. Chính phủ Israel dự kiến mở các cơ sở tái chế chất thải hữu cơ và xây dựng nhà máy chế biến rác thành năng lượng nhằm hạn chế nguồn phát thải này. Năm 2025, lượng rác thải đô thị được đưa đi tái chế tăng 5%. Tình trạng đốt rác trái phép cũng có dấu hiệu cải thiện. Lực lượng cứu hỏa và cứu hộ Israel ghi nhận gần 11.000 vụ đốt rác trái phép năm 2025, giảm 13% so trước đó và thấp hơn 31% mức đỉnh hồi năm 2021.

Theo Bộ Bảo vệ Môi trường Israel, các biện pháp tăng cường giám sát, xử phạt cùng quá trình chuyển đổi năng lượng đang góp phần cải thiện chất lượng môi trường. Tuy nhiên, những thiệt hại về kinh tế và sức khỏe do ô nhiễm vẫn cho thấy Israel còn phải đối mặt thách thức lớn trong việc giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và kiểm soát các nguồn phát thải.

Có thể bạn quan tâm

Biếm họa: STELLINA CHEN

Gập ghềnh đàm phán ba bên

Việc Nga và Ukraine cùng “bật đèn xanh” cho đàm phán ba bên với Mỹ làm trung gian mở ra hy vọng mới về chấm dứt xung đột kéo dài hơn bốn năm qua. Tuy nhiên, đây mới chỉ là bước khởi đầu của một tiến trình đầy chông gai, bởi khoảng cách lập trường, lợi ích giữa các bên vẫn rất lớn.

Biếm họa: LUO JIE

Khoản đầu tư ngược chiều

Trước thềm Hội nghị lần thứ 17 Các bên tham gia Công ước về đa dạng sinh học (COP17) diễn ra tại Armenia vào tuần tới, Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres đã kêu gọi các chính phủ ngừng trợ cấp cho hoạt động sản xuất nhiên liệu hóa thạch, nhấn mạnh đây là yếu tố chính đang khiến Trái đất nóng lên và phá hủy đa dạng sinh học.

Biếm họa: STELLINA CHEN

Canh bạc nhiều rủi ro

Thủ tướng Pedro Sanchez vừa tuyên bố giải tán Quốc hội, tổ chức tổng tuyển cử ngày 29/11, sớm hơn dự kiến khoảng một năm. Quyết định được đưa ra sau khi Quốc hội Tây Ban Nha bác bỏ hai sắc lệnh về hỗ trợ người thuê nhà cho thấy, thế bế tắc của chính phủ trong bối cảnh giá nhà và tiền thuê nhà tăng cao, gây bức xúc trong xã hội.

Biếm họa: TJEERD ROYAARDS

Khủng hoảng sinh kế vì El Nino

Hiện tượng El Nino đang khiến nhiệt độ nước biển tăng cao kỷ lục, làm đảo lộn môi trường sống của các loài thủy sản tại Thái Bình Dương. Trước sự biến đổi môi trường sống vốn ổn định hàng nghìn năm qua này, các dòng cá chủ lực như cá ngừ, cá cơm phải di cư “bất đắc dĩ” đến những vùng biển mát mẻ hơn. Hệ quả là sản lượng đánh bắt thủy sản sụt giảm mạnh, đẩy cộng đồng ngư dân ven biển Mỹ latin vào cảnh chi phí ra khơi leo thang, song thu nhập lại lao dốc.

Biếm họa: AHMED RAHMA

Giận cá chém thớt

Phát biểu ý kiến tại phiên thảo luận của Đại hội đồng LHQ khóa 81 hồi cuối tuần qua, Thủ tướng Lebanon Nawaf Salam bày tỏ lo ngại về “khoảng trống an ninh" nếu Lực lượng lâm thời LHQ tại Lebanon (UNIFIL) rút quân khỏi miền nam nước này mà không có lực lượng thay thế.

Biếm họa: FOREX PORTAL

Đồng khí tương cầu

Việc Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen đề xuất mở cánh cửa để Canada trở thành “thành viên liên kết” đầu tiên của Liên minh châu Âu (EU) được xem như là “sự gặp gỡ” của nhu cầu tự chủ của cả Brussels và Ottawa, mong muốn tăng cường sức mạnh, khả năng chống chịu trong một môi trường quốc tế nhiều biến động.

Biếm họa: OSVAL

Biến tướng khó lường

Hơn 25 năm sau vụ tấn công khủng bố kinh hoàng do al-Qaeda tiến hành nhằm vào nước Mỹ ngày 11/9/2001, mối nguy cơ vẫn hiện hữu khi Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) vừa ra tuyên bố quan ngại sâu sắc về sự gia tăng cường độ, tính chất ngày càng phức tạp và sự biến đổi không ngừng của các vụ tấn công khủng bố.

Biếm họa: CHAPPATTE

Ý tưởng kỳ quặc

Bộ trưởng An ninh quốc gia Israel Itamar Ben-Gvir vừa công bố kế hoạch đưa khoảng 250.000 người Palestine rời khỏi Dải Gaza ngay trong năm đầu tiên, tiến tới di dời toàn bộ khoảng hai triệu người dân ở vùng đất hẹp ven Địa Trung Hải này trong sáu năm tiếp theo.

Biếm họa: FARES GARABET

Thiếu thốn bủa vây

Liên hợp quốc (LHQ) công bố số liệu đáng lo ngại cho thấy, có tới 94% trong tổng số 2,1 triệu người dân Gaza thiếu nơi trú ẩn khẩn cấp dưới “mưa bom, bão đạn” của quân đội Israel. Tính trung bình, cứ năm gia đình tại Dải Gaza thì có tới bốn gia đình lâm vào cảnh thiếu thốn nghiêm trọng nhiên liệu, điện, nước sạch và các vật dụng thiết yếu. Những thiếu thốn bủa vây ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống sinh hoạt, dự trữ lương thực, nước sạch… của hàng triệu người dải đất hẹp ven Địa Trung Hải này.

Biếm họa: ALFREDO MARTIRENA

Động thái phá băng

Chính quyền chuyển tiếp Mali vừa ân xá cho công dân Pháp Yann Christian Bernard Vezilier - người bị kết án 20 năm tù với cáo buộc liên quan âm mưu gây phương hại an ninh quốc gia Mali. Sắc lệnh ân xá, do đích thân Tổng thống chuyển tiếp, Đại tướng Assimi Goita ký duyệt, được xem là một động thái ngoại giao bất ngờ trong bối cảnh mối quan hệ giữa Bamako và Paris đang nguội lạnh.

Nguồn: BUSINESSDAY

Thách thức dai dẳng

Nạn thảm sát, bắt cóc tống tiền vẫn liên tục xảy ra tại Nigeria, biến đất nước Tây Phi này trở thành một trong những điểm nóng bạo lực nhất “lục địa đen”.

Biếm họa: SHERIF ARAFA

Chặn nguy cơ bất công mới

Cách tiếp cận "lấy con người làm trung tâm" trong phát triển công nghệ Trí tuệ nhân tạo (AI) được Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhấn mạnh tại Hội nghị AI Thế giới (WAIC) diễn ra tại Thượng Hải cuối tuần trước. Nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng nêu bật tính cấp thiết bảo đảm năng lực tiếp cận và phát triển AI cho các nước đang phát triển, nhằm ngăn chặn nguy cơ “bất công lịch sử” mới.

Biếm họa: MIGUEL MORALES MADRIGAL

Cái khó bó cái khôn

Giới chuyên gia quốc tế cảnh báo năng lực ứng phó biến đổi khí hậu của châu Phi đang rơi vào tình trạng báo động do thiếu hụt tài chính. Bài toán tài chính luôn là điểm hạn chế của “lục địa đen” trong việc nâng cấp năng lực dự báo thời tiết, từ đó giảm bớt tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu.

Biếm họa: ANNE DERENNE

Áp lực Net Zero

Không chỉ khiến ít nhất 1.300 người tử vong tính đến cuối tháng 6 vừa qua, theo số liệu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các đợt nắng nóng kỷ lục liên tục càn quét khắp lục địa những ngày qua đang đẩy mục tiêu khí hậu của Liên minh châu Âu (EU) vào tình thế đầy rủi ro. EU đang chịu áp lực lớn bảo vệ người dân trong bối cảnh khí hậu cực đoan, song không chệch hướng triển khai Thỏa thuận Xanh với mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050.