Cái giá của phát triển

Biếm họa: GUFFO
Biếm họa: GUFFO

Báo cáo vừa được Bộ Bảo vệ Môi trường Israel công bố cho thấy, lượng phát thải gây nóng lên toàn cầu năm 2025 gây thiệt hại 11,4 tỷ USD cho nền kinh tế Nhà nước Do Thái. Đây cũng là nguyên nhân dẫn đến 5.500 ca tử vong mỗi năm. Theo báo cáo công bố hôm 1/9, thiệt hại bao gồm những ngày lao động bị mất do bệnh tật liên quan khí thải từ giao thông, sản xuất điện, xử lý chất thải, công nghiệp và chăn nuôi quy mô lớn.

Báo cáo trên cập nhật lượng phát thải của 16 chất gây ô nhiễm không khí, đất và nước từ 570 cơ sở lớn trong các lĩnh vực năng lượng, hóa chất, chất thải, nước thải và chăn nuôi ở Israel. Một trong những nguyên nhân chính giúp các chỉ số môi trường cải thiện là sự giảm mạnh việc sử dụng than đá. Năm 2025, lượng than dùng để phát điện giảm 30% sau khi bốn tổ hợp máy chạy than tại Nhà máy điện Orot Rabin ở Hadera ngừng hoạt động để chuyển đổi sang khí tự nhiên. Nhờ đó, lượng oxit nitơ (NOx) giảm 28%, trong khi oxit lưu huỳnh (SOx) giảm tới 49% năm 2025.

Tuy nhiên, không phải mọi chỉ số đều tích cực. Lượng hợp chất hữu cơ dễ bay hơi không chứa methane (NMVOC) tăng 2% năm 2025, sau khi đã tăng 16% năm trước đó. Bộ Bảo vệ Môi trường Israel cho rằng, nguyên nhân liên quan tình trạng tăng dân số, mở rộng ngành chăn nuôi gia cầm và lượng phát thải gia tăng từ các nhà máy xử lý nước thải. Khoảng một phần ba lượng NMVOC đến từ các gia đình sử dụng chất tẩy rửa, sơn, keo dán, mỹ phẩm và sản phẩm vệ sinh.

Một vấn đề khác là khí methane phát sinh từ chất thải hữu cơ chôn lấp. Chính phủ Israel dự kiến mở các cơ sở tái chế chất thải hữu cơ và xây dựng nhà máy chế biến rác thành năng lượng nhằm hạn chế nguồn phát thải này. Năm 2025, lượng rác thải đô thị được đưa đi tái chế tăng 5%. Tình trạng đốt rác trái phép cũng có dấu hiệu cải thiện. Lực lượng cứu hỏa và cứu hộ Israel ghi nhận gần 11.000 vụ đốt rác trái phép năm 2025, giảm 13% so trước đó và thấp hơn 31% mức đỉnh hồi năm 2021.

Theo Bộ Bảo vệ Môi trường Israel, các biện pháp tăng cường giám sát, xử phạt cùng quá trình chuyển đổi năng lượng đang góp phần cải thiện chất lượng môi trường. Tuy nhiên, những thiệt hại về kinh tế và sức khỏe do ô nhiễm vẫn cho thấy Israel còn phải đối mặt thách thức lớn trong việc giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và kiểm soát các nguồn phát thải.

Có thể bạn quan tâm

Biếm họa: CHAPPATTE

Ý tưởng kỳ quặc

Bộ trưởng An ninh quốc gia Israel Itamar Ben-Gvir vừa công bố kế hoạch đưa khoảng 250.000 người Palestine rời khỏi Dải Gaza ngay trong năm đầu tiên, tiến tới di dời toàn bộ khoảng hai triệu người dân ở vùng đất hẹp ven Địa Trung Hải này trong sáu năm tiếp theo.

Biếm họa: SCHOT

Giận cá chém thớt

Bế tắc trong nỗ lực buộc Iran khuất phục, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang trút sự thất vọng lên chính những đồng minh từng được kỳ vọng hỗ trợ Washington khơi thông “yết hầu” dầu khí Hormuz.

Biếm họa: FARES GARABET

Thiếu thốn bủa vây

Liên hợp quốc (LHQ) công bố số liệu đáng lo ngại cho thấy, có tới 94% trong tổng số 2,1 triệu người dân Gaza thiếu nơi trú ẩn khẩn cấp dưới “mưa bom, bão đạn” của quân đội Israel. Tính trung bình, cứ năm gia đình tại Dải Gaza thì có tới bốn gia đình lâm vào cảnh thiếu thốn nghiêm trọng nhiên liệu, điện, nước sạch và các vật dụng thiết yếu. Những thiếu thốn bủa vây ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống sinh hoạt, dự trữ lương thực, nước sạch… của hàng triệu người dải đất hẹp ven Địa Trung Hải này.

Biếm họa: ALFREDO MARTIRENA

Động thái phá băng

Chính quyền chuyển tiếp Mali vừa ân xá cho công dân Pháp Yann Christian Bernard Vezilier - người bị kết án 20 năm tù với cáo buộc liên quan âm mưu gây phương hại an ninh quốc gia Mali. Sắc lệnh ân xá, do đích thân Tổng thống chuyển tiếp, Đại tướng Assimi Goita ký duyệt, được xem là một động thái ngoại giao bất ngờ trong bối cảnh mối quan hệ giữa Bamako và Paris đang nguội lạnh.

Biếm họa: DAVE GRANDLUND

Những con số ám ảnh

Ít nhất 300 trẻ em thiệt mạng tại Dải Gaza trong 300 ngày, kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn giữa phong trào Hamas và quân đội Israel chính thức có hiệu lực vào tháng 10/2025. Những con số gây ám ảnh đã được Quỹ Nhi đồng LHQ (UNICEF) đưa ra trong báo cáo cuối tuần trước.

Biếm họa: PIET

Lộ trình lịch sử cho hòa bình

“Giờ là lúc thực hiện những gì đã đạt thỏa thuận, chứ không phải hoài nghi, hay hành động phá hoại”, Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres phát biểu ý kiến như vậy ngay sau khi Hội đồng Hòa bình công bố lộ trình 15 điểm nhằm triển khai thỏa thuận hòa bình tại Dải Gaza.

Nguồn: BUSINESSDAY

Thách thức dai dẳng

Nạn thảm sát, bắt cóc tống tiền vẫn liên tục xảy ra tại Nigeria, biến đất nước Tây Phi này trở thành một trong những điểm nóng bạo lực nhất “lục địa đen”.

Biếm họa: SHERIF ARAFA

Chặn nguy cơ bất công mới

Cách tiếp cận "lấy con người làm trung tâm" trong phát triển công nghệ Trí tuệ nhân tạo (AI) được Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhấn mạnh tại Hội nghị AI Thế giới (WAIC) diễn ra tại Thượng Hải cuối tuần trước. Nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng nêu bật tính cấp thiết bảo đảm năng lực tiếp cận và phát triển AI cho các nước đang phát triển, nhằm ngăn chặn nguy cơ “bất công lịch sử” mới.

Biếm họa: MIGUEL MORALES MADRIGAL

Cái khó bó cái khôn

Giới chuyên gia quốc tế cảnh báo năng lực ứng phó biến đổi khí hậu của châu Phi đang rơi vào tình trạng báo động do thiếu hụt tài chính. Bài toán tài chính luôn là điểm hạn chế của “lục địa đen” trong việc nâng cấp năng lực dự báo thời tiết, từ đó giảm bớt tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu.

Biếm họa: ANNE DERENNE

Áp lực Net Zero

Không chỉ khiến ít nhất 1.300 người tử vong tính đến cuối tháng 6 vừa qua, theo số liệu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các đợt nắng nóng kỷ lục liên tục càn quét khắp lục địa những ngày qua đang đẩy mục tiêu khí hậu của Liên minh châu Âu (EU) vào tình thế đầy rủi ro. EU đang chịu áp lực lớn bảo vệ người dân trong bối cảnh khí hậu cực đoan, song không chệch hướng triển khai Thỏa thuận Xanh với mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050.

Biếm họa: ARCADIO ESQUIVEL

Áp lực lạm phát

Lạm phát tại Mỹ không những không giảm như kỳ vọng mà tiếp tục tăng trong tháng 5/2026. Đây là mức lạm phát cao nhất trong vòng ba năm qua, với nguyên nhân không gì khác là giá xăng và chi phí năng lượng tăng mạnh. Lạm phát leo thang làm dấy lên lo ngại về áp lực giá cả kéo dài đối với nền kinh tế số một thế giới.

Biếm họa: GEORGE RIEMANN

Thời điểm then chốt

Ủy ban châu Âu (EC) vừa công bố một báo cáo cho thấy thực trạng đáng lo ngại về việc sử dụng internet, đặc biệt là các mạng xã hội của giới trẻ tại Liên minh châu Âu (EU). Theo đó, gần một phần ba thanh - thiếu niên ở “lục địa già” thừa nhận cảm thấy căng thẳng, buồn bã hoặc bị cô lập xã hội do tác động của mạng xã hội. Báo cáo trên làm nổi bật sự ảnh hưởng nghiêm trọng về sức khỏe tâm thần của thế hệ trẻ trong kỷ nguyên số.

Biếm họa: LAU KA-KUEN

Bảo vệ “lao động số”

Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) vừa ra mắt một văn kiện lịch sử: Công ước số 193 về việc làm xứng đáng trong nền kinh tế nền tảng số. Được thông qua tại Hội nghị Lao động quốc tế lần thứ 114 diễn ra ngày 12/6, ở Geneva (Thụy Sĩ), đây là hiệp ước mang tính ràng buộc pháp lý quốc tế đầu tiên trên thế giới được thiết kế chuyên biệt để bảo vệ quyền lợi cho hàng trăm triệu lao động trong “nền kinh tế việc làm tự do” (GIG) trên toàn cầu.

Biếm họa: CHENXIA

Thiệt hại khó đong đếm

Tổng Thanh tra Bộ Chiến tranh, Bộ Ngoại giao và Cơ quan Phát triển quốc tế Mỹ (USAID) đang căng mình rà soát và kiểm toán các khoản chi tiêu liên quan Chiến dịch Epic Fury nhằm vào Iran.

Biếm họa: BENJAMIN KIKKERT

Nói một đằng, làm một nẻo

Bất chấp lệnh ngừng bắn tại Dải Gaza đã có hiệu lực từ tháng 10 năm ngoái, Israel vẫn đơn phương mở nhiều cuộc tấn công nhằm vào lực lượng Hamas, không chỉ đe dọa làm đổ vỡ thỏa thuận hòa bình vốn đã mong manh mà còn có nguy cơ làm nổ ra một cuộc chiến mới.