Vì tương lai nơi phên dậu Tổ quốc

Ánh sáng tri thức nơi phên dậu Tổ quốc

Những năm qua, thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về sắp xếp, quy hoạch mạng lưới trường, lớp học, ngành giáo dục đã nỗ lực triển khai đồng bộ trên phạm vi cả nước, hướng tới mục tiêu tinh gọn, hiệu quả và nâng cao chất lượng dạy học. Tuy nhiên, tại các địa phương miền núi, vùng sâu, vùng xa, đặc biệt là các xã biên giới, việc duy trì và sắp xếp các điểm trường lẻ vẫn là bài toán đầy thách thức.

Địa hình chia cắt, giao thông cách trở, mưa lũ thường xuyên gây cô lập, khiến hành trình đến trường của nhiều học sinh vùng biên trở nên gian nan. Ở không ít bản làng, lớp học tạm, bàn ghế ghép từ gỗ rừng, mái tôn cũ vẫn ngày ngày “níu chân” những đứa trẻ đến lớp bằng nghị lực và niềm tin.

Cô giáo L.V.T. ở một xã biên giới của tỉnh Thanh Hóa chia sẻ: “Có khi phải dạy lớp ghép ba trình độ, phòng học chỉ đủ kê vài dãy bàn, nhưng các em vẫn chăm chỉ, vẫn đến lớp dù mưa rét.” Những lớp học giản đơn ấy đã giữ lại con chữ, giữ lại niềm tin, song cũng đặt ra yêu cầu cấp bách về một mô hình giáo dục mới an toàn, bền vững và công bằng hơn cho con em đồng bào nơi phên dậu Tổ quốc.

Trước thực tế đó, việc triển khai Thông báo kết luận số 81-TB/TW ngày 18/7/2025 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 298/NQ-CP ngày 26/9/2025 của Chính phủ về chủ trương đầu tư xây dựng trường học tại các xã biên giới đã mở ra một hướng đi chiến lược.

Phát biểu tại các lễ khởi công xây dựng trường học ở xã Si Pa Phìn (tỉnh Điện Biên) và Trường phổ thông nội trú liên cấp Na Ngoi (tỉnh Nghệ An), Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: việc đầu tư xây dựng trường học nơi biên giới là chủ trương lớn, có ý nghĩa chính trị, nhân văn và chiến lược sâu sắc. Đây không chỉ là việc tạo điều kiện học tập tốt hơn cho con em đồng bào, mà còn hướng tới nâng cao đời sống nhân dân vùng biên, củng cố “thế trận lòng dân”, bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ quốc gia từ gốc rễ - từ con người, từ cộng đồng gắn bó với đất, với rừng, với đường biên, cột mốc của Tổ quốc.

Thời gian qua, Bộ Chính trị đã giao Đảng ủy Chính phủ lãnh đạo, chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương triển khai xây dựng đồng bộ, phấn đấu hoàn thành 100 trường học mới, cải tạo trong năm 2025, làm tiền đề nhân rộng mô hình trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp tại 248 xã biên giới đất liền. Đây là bước đi thể hiện tầm nhìn dài hạn của Đảng và Nhà nước trong phát triển con người, phát huy sức mạnh vùng biên cương, kết hợp phát triển kinh tế với củng cố quốc phòng, an ninh.

Chính phủ quyết liệt triển khai, lan tỏa ánh sáng tri thức nơi biên cương

Từ đầu tháng 9 đến nay, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã dự lễ khởi công xây dựng nhiều trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới, như Trường Bát Mọt (Thanh Hóa), Trường Tây Giang (Đà Nẵng)…

Đặc biệt, ngày 9/11/2025, tại điểm cầu chính Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học – Trung học cơ sở Yên Khương (Thanh Hóa), cùng 71 điểm cầu trực tuyến trên cả nước, Thủ tướng đã nhấn mạnh ý nghĩa chiến lược, nhân văn sâu sắc của giáo dục vùng biên. Thủ tướng khẳng định: "Từng ngôi trường mới sẽ là nơi gieo con chữ, ươm mầm tri thức, thắp sáng ước mơ, hiện thực hóa khát vọng; là biểu tượng của tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc, tình cảm, trách nhiệm của Đảng, nhà nước, của nhân dân đối với đồng bào, với vùng phên dậu của Tổ quốc."

Dưới sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ, công tác quy hoạch, bố trí vốn, thiết kế và thi công được triển khai khẩn trương, đồng bộ. Các địa phương huy động đa dạng nguồn lực, kết hợp ngân sách nhà nước với xã hội hóa, bảo đảm thiết thực, hiệu quả, tránh hình thức, dàn trải. Lễ khởi công đồng loạt tại 72 điểm cầu đã trở thành ngày hội của niềm tin, tinh thần đoàn kết và trách nhiệm xã hội.

Tại sự kiện, Thủ tướng đề nghị các cấp ủy Đảng, chính quyền, các đơn vị thi công, các cơ quan liên quan cần tuân thủ "5 bảo đảm" trong đầu tư, xây dựng các trường, gồm: Bảo đảm chất lượng, tiến độ; bảo đảm công tác giải phóng mặt bằng và nguồn vật liệu; bảo đảm kỹ thuật, mỹ thuật, vệ sinh môi trường, cảnh quan, an toàn lao động; bảo đảm không để xảy ra tham nhũng, tiêu cực, thất thoát, lãng phí; bảo đảm đầu tư đến đâu, hiệu quả đến đó, mang lại lợi ích thiết thực cho các cháu học sinh, cho các thầy, cô giáo, cho các bậc phụ huynh và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội của địa bàn.

Thủ tướng bày tỏ lòng biết ơn và tri ân sâu sắc đến đội ngũ thầy cô giáo đang công tác ở vùng cao, vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, những người chiến sĩ thầm lặng mang con chữ đến những nơi xa nhất, gieo hạt giống của niềm tin và khát vọng, những người đã bền bỉ cắm bản, gieo chữ, giữ nước, với sứ mệnh rất quan trọng, cao cả và vinh quang, bằng tất cả tấm lòng và tinh thần trách nhiệm của mình.

Thủ tướng mong các em hãy học tập thật tốt, rèn luyện thật tốt, chăm chỉ, nỗ lực, vượt qua mọi khó khăn, luôn giữ gìn bản sắc dân tộc, sống có ước mơ, có hoài bão lớn lớn, khát vọng vươn lên, đóng góp xây dựng quê hương, đất nước ngày càng giàu đẹp, xứng đáng với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, của các bậc phụ huynh cũng như của nhân dân cả nước.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, thực hiện nhiệm vụ được giao, Bộ đã chủ động, phối hợp, hướng dẫn 22 tỉnh, thành phố có biên giới đất liền tổ chức rà soát, xác định nhu cầu, lựa chọn, xây dựng phương án đầu tư, chuẩn bị mặt bằng và các điều kiện khác để đầu tư xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp. Đến nay, danh mục đầu tư 100 trường đã được Thủ tướng Chính phủ duyệt, bố trí và phân bổ vốn; các địa phương đã tích cực triển khai nhằm hoàn thành nhiệm vụ đúng kế hoạch.

Trong danh sách 100 trường, đến thời điểm hiện tại có 28 trường đã được khởi công, đang thi công xây dựng; sự kiện hôm nay được tổ chức nhằm khởi công xây dựng đồng loạt 72 trường còn lại. Đây không chỉ là môt sự kiện rất lớn của ngành, của các tỉnh biên giới, mà là một sự kiện mang tính quốc gia, sự kiện có ý nghĩa chính trị, nhân văn sâu sắc.

Vì một xã hội học tập nơi phên dậu Tổ quốc

Những ngày này, không khí khởi công các ngôi trường mới nơi biên giới thật đặc biệt. Trên khắp các điểm trường, tiếng cười rộn ràng xen lẫn niềm háo hức của thầy cô, học trò và bà con bản làng. Ai cũng chung một niềm tin: chỉ ít tháng nữa thôi, con em vùng biên sẽ được học trong những ngôi trường khang trang, có nơi ăn, chốn ở, có sân chơi, thư viện, phòng học bộ môn - những điều tưởng chừng xa xỉ nơi đại ngàn.

Cô giáo Lê Thị Thúy, Trường tiểu học Yên Khương (Thanh Hóa), xúc động chia sẻ: “Chúng em rất biết ơn Đảng, Nhà nước đã quan tâm đến sự nghiệp giáo dục miền núi. Đây là nguồn động viên lớn để giáo viên yên tâm công tác, các em học sinh có điều kiện học tập tốt hơn”.

Em Lò Bảo Ngọc, học sinh Trường trung học cơ sở Yên Khương, nói với nụ cười rạng rỡ: “Em mong trường mới sớm xây xong để có chỗ ở, không phải đi bộ xa. Em muốn sau này làm cô giáo dạy ở bản em”.

Còn em Lò Xuân Kẻo, cùng trường, ước mơ trở thành chiến sĩ biên phòng để “vừa học, vừa bảo vệ bản làng của mình”.

Niềm mong ước giản dị ấy là minh chứng sinh động cho sức sống bền bỉ của giáo dục - thứ ánh sáng không bao giờ tắt dù ở đỉnh núi hay bên cột mốc biên cương.

Với người dân, mỗi ngôi trường mới được xây dựng là một niềm hạnh phúc. Bà Lương Thị Thúy, người dân xã Yên Khương, chia sẻ: “Dù thời tiết không thuận lợi, bà con vẫn đến góp công, góp sức dọn mặt bằng, mong các đơn vị thi công sớm khởi công để con cháu được học hành tử tế”.

Còn bà Lê Thị Thắm tin tưởng: “Khi có trường mới, các cháu được học hành bài bản, có tri thức, có việc làm ổn định để thoát nghèo, đổi đời”.

Không chỉ thầy cô, phụ huynh, mà các cán bộ, chiến sĩ biên phòng, công an xã cũng đầy phấn khởi. Với họ, mỗi học sinh vùng biên chính là một “chiến sĩ nhỏ”, cùng chung tay bảo vệ biên cương Tổ quốc bằng tri thức, lòng yêu nước và ý chí vươn lên.

Xây dựng hệ thống trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp tại các xã biên giới không chỉ bảo đảm công bằng trong giáo dục, mà còn là đầu tư chiến lược cho tương lai.Mỗi ngôi trường mới mọc lên là một “pháo đài tri thức”, góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền, an ninh quốc gia từ gốc rễ - từ con người và từ lòng dân.

Hơn thế, chủ trương này khẳng định quyết tâm của Đảng và Nhà nước trong xây dựng xã hội học tập toàn dân, nơi mọi trẻ em - dù ở đồng bằng hay miền biên, dù là người Kinh hay dân tộc thiểu số - đều có cơ hội tiếp cận tri thức bình đẳng, đầy đủ và nhân văn.

Từ những viên gạch đầu tiên của các ngôi trường nội trú liên cấp, niềm tin về một tương lai học tập bền vững đang được thắp sáng. Ở nơi phên dậu của Tổ quốc, ánh sáng tri thức chính là “cột mốc mềm” vững bền nhất, giữ gìn biên cương bằng tri thức, bằng khát vọng và bằng niềm tin của những con người gắn bó với đất, với rừng, với non sông.