Vai trò của dữ liệu lớn trong chuyển đổi số

Thuật ngữ “big data”, còn gọi là “dữ liệu lớn” được chú ý nhiều từ đầu thế kỷ 21, để đặt tên cho khối lượng dữ liệu ngày càng lớn, đa dạng và phức tạp mà không thể dễ dàng quản lý bằng các phương pháp quản lý dữ liệu truyền thống. Trong những năm gần đây, khi nhu cầu chuyển đổi số (CĐS) tăng lên, dữ liệu lớn (DLL) nổi lên như động lực chính cho tiến trình này.
Chuyển đổi số và dữ liệu lớn có mối quan hệ mật thiết với nhau. Ảnh: EUROPA
Chuyển đổi số và dữ liệu lớn có mối quan hệ mật thiết với nhau. Ảnh: EUROPA

CĐS là con đường, DLL là phương tiện

Theo bài viết đăng trên tạp chí khoa học MDPI của hai tác giả Panagiotis Kostakis và Antonios Kargas, thuộc Khoa Tin học và viễn thông, Trường đại học Athens (Hy Lạp), định nghĩa “dữ liệu lớn” được chấp nhận rộng rãi nhất hiện nay là của Nhóm Công tác về DLL tại Viện Tiêu chuẩn và công nghệ quốc gia Mỹ (NIST). Nhóm nghiên cứu của NIST đã chỉ ra năm đặc trưng cơ bản của DLL, gồm khối lượng, tốc độ, sự đa dạng, tính xác thực và giá trị.

Ngày nay, con người tạo ra và thu thập nhiều dữ liệu hơn bất kỳ thời điểm nào trong quá khứ. Tất cả dữ liệu này đến từ các nguồn khác nhau như các nền tảng truyền thông xã hội, điện thoại, đồng hồ thông minh, máy tính cá nhân, thiết bị chăm sóc sức khỏe, công cụ khoa học, tổ chức tài chính... DLL cung cấp cho các doanh nghiệp cơ hội hiểu người tiêu dùng tốt hơn nhiều so trước đây. Các doanh nghiệp hiện sử dụng thông tin cụ thể cũng như những hiểu biết sâu sắc về khách hàng và hành vi của họ từ dữ liệu thu thập được để tự chuyển đổi, đồng thời điều chỉnh chiến lược bán hàng và tiếp thị.

Trong một nghiên cứu, Trung tâm Kinh doanh kỹ thuật số (CDB) của Viện Công nghệ Massachusetts và Công ty tư vấn Capgemini cho rằng, “chuyển đổi kỹ thuật số” đề cập việc sử dụng công nghệ để từng bước cải thiện hiệu suất của doanh nghiệp. Các nhà khoa học chỉ ra bốn cấp độ của CĐS gồm: Dữ liệu kỹ thuật số (thu thập, xử lý và phân tích dữ liệu kỹ thuật số giúp dự báo và ra quyết định tốt hơn); Tự động hóa (sự tích hợp công nghệ với trí tuệ nhân tạo (AI) tạo động lực cho các hệ thống hoạt động tự động và có tổ chức, giúp giảm lỗi và chi phí vận hành, đồng thời tăng tốc độ); Khả năng kết nối (sự kết nối của tất cả các hệ thống thông qua mạng viễn thông băng thông rộng đồng bộ hóa chuỗi cung ứng và giảm thời gian sản xuất); Tiếp cận khách hàng kỹ thuật số (việc truy cập internet cho phép doanh nghiệp tiếp cận khách hàng tức thì, minh bạch, đầy đủ).

Prashant Kelker, đối tác về chiến lược và giải pháp kỹ thuật số tại công ty tư vấn và nghiên cứu công nghệ ISG nói với The Enterprisers Project: “Nếu CĐS là con đường, thì DLL là một trong những phương tiện”. Trong khi đó, Rahul Singh, Giám đốc điều hành Công ty Tư vấn chuyển đổi dịch vụ kinh doanh và IT Pace Harmon cho rằng, khả năng phân tích một lượng lớn dữ liệu để có được những thông tin chi tiết, thường là theo thời gian thực, là cơ sở nền tảng của hầu hết các nỗ lực CĐS, vì thông tin chi tiết thu được thông qua phân tích DLL được sử dụng để thúc đẩy quá trình số hóa và tự động hóa quy trình làm việc.

Todd Wright, người đứng đầu bộ phận quản lý dữ liệu cá nhân tại SAS, công ty chuyên cung cấp các giải pháp chuyển đổi dữ liệu nhận định: “CĐS là quá trình chuyển đổi doanh nghiệp để đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu, và DLL là công cụ thu thập tất cả dữ liệu có sẵn mà một tổ chức có thể tạo ra hoặc tiêu thụ. Việc nắm bắt tất cả dữ liệu có sẵn (DLL) là điều cần thiết cho các nỗ lực CĐS”.

Lộ trình phát triển hàng tỷ USD

Trong báo cáo “Chuyển đổi số: Lộ trình cho các tổ chức tỷ USD”, Viện Công nghệ Massachusetts đã chỉ ra rằng, việc tận dụng tiến trình CĐS giúp các công ty chuyển mình mạnh mẽ và tạo được đà bứt phá. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cũng lưu ý rằng, CĐS thành công không đến từ việc triển khai các công nghệ mới, mà từ việc chuyển đổi tổ chức để tận dụng các khả năng mà công nghệ mới mang lại. Các sáng kiến ​​chuyển đổi kỹ thuật số chính tập trung vào việc hình dung lại trải nghiệm khách hàng, quy trình hoạt động và mô hình kinh doanh. Các công ty đang thay đổi cách thức hoạt động của các chức năng, xác định lại cách các chức năng tương tác và thậm chí mở rộng ranh giới hoạt động của công ty.

Netflix, nền tảng phát nội dung trực tuyến, thành lập năm 1997, nổi lên là một trong những công ty tận dụng hiệu quả DLL trong tiến trình CĐS. Theo số liệu do công ty này công bố, tính đến hết tháng 6/2022, Netflix có hơn 220 triệu lượt đăng ký trên toàn thế giới. Tính đến tháng 2/2022, Netflix là công ty truyền thông, giải trí lớn thứ hai thế giới theo vốn hóa thị trường, xếp thứ 115 trong bảng xếp hạng “Fortune 500” và đứng thứ 219 trong bảng xếp hạng “Forbes Global 2000”. Tỷ lệ “giữ chân khách hàng” Netflix từng có thời điểm là 93% so mức 64% và 75% của các đối thủ chính là Hulu và Amazon Prime.

Theo báo cáo của Công ty tư vấn IZZI Asia, Netflix thu thập dữ liệu từ hàng trăm triệu người đăng ký và triển khai các mô hình phân tích dữ liệu để khám phá hành vi của khách hàng, cũng như mô hình mua hàng. Sau đó, sử dụng thông tin đã thu thập để giới thiệu phim và chương trình truyền hình dựa trên sở thích của người đăng ký. Công ty này thu thập chi tiết dữ liệu tương tác và phản hồi của khách hàng cho một chương trình truyền hình dựa trên các khía cạnh như: Thời gian người dùng xem một chương trình; thiết bị được sử dụng; thời gian người dùng hoàn thành một chương trình… Khi giới thiệu chương trình “House of Cards” vào năm 2013, thay vì trình chiếu hằng tuần trên các đài như thường lệ, 13 tập phim được Netflix cho ra mắt trọn vẹn trong cùng một ngày. Thông qua phân tích dữ liệu hành vi người dùng, Netflix đã thật sự thỏa mãn nhu cầu của khách hàng.

Nhờ việc thu thập dữ liệu từ các phân cảnh mà người dùng tua lại nhiều lần, nội dung xếp hạng được đưa ra hay số lượng tìm kiếm và thông tin được tìm kiếm, Netflix tạo lập hồ sơ chi tiết về người dùng từ đó sử dụng thuật toán đề xuất để gợi ý các chương trình phù hợp sở thích của từng người đăng ký. Netflix kiếm được hàng tỷ USD nhờ giữ chân khách hàng vì hệ thống đề xuất chiếm hơn 80% nội dung được phát trực tuyến trên nền tảng này.

Những thách thức còn tồn tại

Tạp chí The European Business Review cho rằng, một trong những thách thức lớn nhất đối với việc sử dụng và phân tích DLL lại chính là dữ liệu. Nhiều doanh nghiệp thu thập nhiều dữ liệu hơn mức cần thiết, hay thậm chí thu thập các loại dữ liệu mà họ không cần dùng đến. Khi khối lượng và loại dữ liệu mà doanh nghiệp thu thập tăng lên, độ phức tạp của việc phân tích dữ liệu này cũng tăng theo. Trong bối cảnh CĐS bùng nổ, khi nhiều doanh nghiệp nhận ra giá trị của DLL, nhu cầu về nhân sự có kỹ năng phân tích dữ liệu sẽ tiếp tục tăng. Đây là một trong những lý do tại sao các kỹ năng phân tích và khoa học dữ liệu ngày nay lại có nhu cầu cao như vậy. Hầu hết các tổ chức thường gặp khó khăn trong việc sử dụng DLL do thiếu nhân viên, không đủ cơ sở hạ tầng và không có khả năng thích ứng với công nghệ này.

DLL cũng tạo ra những thách thức liên quan khả năng lưu trữ và mở rộng. Điều này gây ra những lo ngại về việc phát triển các hệ thống xử lý dữ liệu phức tạp nhằm đáp ứng nhu cầu lưu trữ dữ liệu. Một thách thức đáng kể khác đối với các doanh nghiệp là quyền riêng tư và bảo mật dữ liệu. DLL có thể được lưu trữ và truy cập dễ dàng thông qua các thiết bị điện toán đám mây, tuy nhiên, mối đe dọa về quyền riêng tư dữ liệu luôn tiềm ẩn với các thông tin nhạy cảm như chi tiết cuộc gọi, thông tin thẻ tín dụng... Các vấn đề đạo đức phát sinh từ việc lưu trữ và phân tích dữ liệu cá nhân của người dùng được coi là một trong những thách thức lớn đối với các công ty sử dụng tài nguyên DLL.

Do đó, lời khuyên mà các chuyên gia đưa ra đối với các tổ chức, doanh nghiệp là nên thu hẹp các loại dữ liệu hữu ích nhất, giúp giảm khối lượng dữ liệu cần thu thập, lưu trữ và xử lý. Trước khi dữ liệu được thu thập, một doanh nghiệp cần xác định những thách thức lớn nhất mà doanh nghiệp phải đối mặt cả trong ngắn hạn và dài hạn.

Có thể bạn quan tâm

Anh hào hội tụ ở VCK World Cup 2026.

World Cup: Guồng quay "tỷ đô" (Kỳ 1)

Khi Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá thế giới (FIFA) Gianni Infantino mô tả World Cup 2026 là “sự kiện vĩ đại nhất lịch sử nhân loại”, đó có thể là một cách nói phóng đại. Song, nếu xét riêng các tiêu chí quy mô tổ chức và doanh thu, ngày hội bóng đá tại Bắc Mỹ thật sự mang tầm vóc chưa từng có. Phía sau câu chuyện giải trí, thưởng thức với mặt cỏ xanh mượt, những bàn thắng và vũ điệu trên khán đài, World Cup thực chất là một “dòng thác” kinh tế với những vòng xoáy tài chính khốc liệt. Hãy tạm gác các vấn đề chuyên môn sang một bên, để cùng tìm hiểu guồng quay “tỷ đô” của sự kiện thể thao được mong đợi nhất năm.

Một nhóm Samurai Nhật Bản vào khoảng năm 1890. Ảnh: GETTYIMAGES

Di sản của các samurai Nhật Bản

Hơn 150 năm sau cuộc cải cách toàn diện Duy Tân Minh Trị, hơn 80 năm sau Chiến tranh thế giới thứ hai, samurai không còn là giai cấp thống trị xã hội Nhật Bản. Tuy nhiên, những hậu duệ của họ vẫn sống và đóng vai trò mới trong đời sống xã hội ngày nay tại Nhật Bản. Văn hóa, tư tưởng và di sản của họ vẫn đang được gìn giữ, được ngưỡng mộ và ảnh hưởng sâu sắc tới nước Nhật hiện tại.

Xe phun sương làm mát không khí ở New Delhi. Ảnh: THE INDIAN EXPRESS

Thời tiết cực đoan ở Ấn Độ và Pakistan

Ấn Độ và Pakistan không hề xa lạ với nắng nóng. Tuy nhiên, đợt nắng nóng năm nay là điều hoàn toàn khác. Thời tiết cực đoan đã bắt đầu và kéo dài suốt từ giữa tháng 4. Nhiệt độ ban ngày vượt 46 độ C ở nhiều nơi, hàng chục người đã chết, nhu cầu điện năng cao chưa từng thấy, hạn hán trầm trọng cùng vô số vấn đề dân sinh khác đang đe dọa Ấn Độ và Pakistan.

Mẫu xe điện EA1 Xdream của hãng BYD. Ảnh: AFP

Bí quyết thành công của BYD

Trong chưa đầy ba thập kỷ, một doanh nghiệp khởi nguồn từ lĩnh vực pin tại Trung Quốc đã vươn mình trở thành công ty dẫn dắt ngành công nghiệp xe điện toàn cầu. Câu chuyện của BYD không đơn thuần là thành công của một hãng xe, mà là minh chứng sống động cho sức mạnh của tầm nhìn dài hạn, năng lực làm chủ công nghệ và cách tiếp cận chiến lược khác biệt.

Hoa nhài trở thành biểu tượng của thôn Thạch Tỉnh.

Đánh thức giá trị từ một loài hoa

Từ những cánh đồng hoa nhài, Hoành Châu đã tạo dựng nên ngành kinh tế trị giá hàng chục tỷ nhân dân tệ, mở ra cách làm nông nghiệp hiện đại gắn kết du lịch sinh thái và xây dựng nông thôn mới.

Xuồng vũ trang của Iran hoạt động gần một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. Ảnh: AP

Chiến lược “ngoại giao pháo hạm” tại Hormuz

Eo biển Hormuz - tuyến đường biển hẹp nối vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương, từ lâu đã là “yết hầu” của thương mại năng lượng toàn cầu, với khoảng 20% lượng dầu thô và khí hóa lỏng (LNG) thế giới đi qua trong thời bình.

Các chiến sĩ Hồng quân Liên Xô vui mừng sau chiến thắng phát-xít Đức. Ảnh: WIKIPEDIA

Biểu tượng bất hủ của tinh thần quật khởi

Ngày Chiến thắng (9/5/1945) là ngày lễ trọng đại đối với nhân dân các nước thuộc Liên Xô (trước đây), đối với người dân ở các nước trong liên minh chiến đấu chống phát-xít, đối với tất cả những người luôn tưởng nhớ và tôn vinh ký ức về những anh hùng đã chiến đấu để tiêu diệt chủ nghĩa phát-xít.

Ảnh ghép do FBI thực hiện về một vụ nhìn thấy UFO. Ảnh: GETTYIMAGES

Giải mật hồ sơ về UFO

Tháng 5 này, Lầu Năm Góc lần đầu công bố các tài liệu tối mật liên quan những hiện tượng dị thường không xác định, trước đây được biết đến rộng rãi hơn dưới cái tên UFO (vật thể bay không xác định).

Người dân Phần Lan đề cao lối sống cởi mở và hòa đồng xã hội. Ảnh: GETTYIMAGES

Quốc gia hạnh phúc nhất thế giới

Theo Báo cáo Hạnh phúc Thế giới, năm 2026 chứng kiến lần thứ chín liên tiếp Phần Lan được bầu chọn là “Quốc gia hạnh phúc nhất thế giới”, một thành tựu đặc biệt ấn tượng trong thế giới đầy biến động hiện nay.

Một khu dân cư Hồ Đồng tại Bắc Kinh. Ảnh: GETTYIMAGES

Xu hướng du lịch dựa vào cộng đồng

Với hơn 5.000 năm lịch sử, nhiều du khách đến Trung Quốc thường không tìm ngay đến các công trình hiện đại, mà họ muốn tìm hiểu văn hóa, di sản, chiêm ngưỡng những công trình lịch sử, trải nghiệm những con ngõ nhỏ, những đô thị cổ - nơi lưu giữ nhịp sống bản địa.

D’Artagnan được dựng tượng ở nhiều nơi trên nước Pháp. Ảnh: GETTY

Huyền thoại ngự lâm quân

Thi hài của D’Artagnan, người lính ngự lâm quả cảm trong bộ ba tiểu thuyết kinh điển của nhà văn lừng danh Alexandre Dumas, có lẽ đã được tìm thấy tại một nhà thờ cổ ở Hà Lan.

Ông John Ternus (bên trái) và Tim Cook tại trụ sở của Apple. Ảnh: CNN

Cuộc cải tổ của Apple

Ngày 20/4/2026, Tập đoàn công nghệ Apple (Mỹ) chính thức thông báo một thay đổi lãnh đạo quan trọng: Tổng Giám đốc điều hành (CEO) Tim Cook sẽ rời vị trí này vào ngày 1/9, chuyển sang vai trò Chủ tịch điều hành của Hội đồng quản trị.

Thành phố Osaka là một trong những đặc trưng của vùng Kansai. Ảnh: TENKUIJAPAN

Đặc trưng văn hóa Kansai

Vùng Kansai của Nhật Bản nổi bật với sự giao thoa đặc sắc giữa truyền thống cổ kính (Kyoto, Nara) và hiện đại sôi động (Osaka, Kobe). Văn hóa nơi đây đặc trưng bởi tính cách người dân cởi mở, thẳng thắn, hài hước; phương ngữ Kansai-ben độc đáo, ẩm thực đường phố phong phú và là cái nôi của các nghề thủ công truyền thống.

Trụ sở Tòa nhà Quốc hội Mỹ tại Washington D.C. Ảnh: ABC News

Chiến dịch “Mạng lưới tài năng” của chính quyền Mỹ

Chính quyền Mỹ, dưới sự chỉ đạo của Tổng thống Donald Trump, đã phát động chiến dịch quy mô mang tên “Mạng lưới tài năng” vào cuối tháng 3/2026 nhằm thu hút thế hệ Gen Z (những người sinh từ khoảng năm 1997 đến 2012) vào bộ máy liên bang. 

Một trang trại điện gió ngoài khơi nước Anh. Ảnh: GETTYIMAGES

Giải pháp điện gió của nước Anh

Tăng trưởng ấn tượng từ điện gió đang giúp nước Anh tránh khỏi những ảnh hưởng nặng nề từ cuộc chiến ở Trung Đông, vốn đã làm gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu suốt thời gian qua.

Máy quang khắc tiên tiến từ Tập đoàn ASML của Hà Lan. Ảnh: THE ECONOMIST

Chiến lược tự chủ công nghệ của EU

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng gay gắt và công nghệ trở thành yếu tố quyết định sức mạnh kinh tế - địa chính trị của các quốc gia, Liên minh châu Âu (EU) đang thúc đẩy mạnh mẽ chiến lược tự chủ công nghệ như một thành tố cốt lõi của khái niệm tự chủ chiến lược.

Tàu vũ trụ được phóng trong sứ mệnh Artemis II. Ảnh: REUTERS

Bước mở đầu cho cuộc đua không gian mới

Sau hơn nửa thế kỷ kể từ chuyến bay cuối cùng của Chương trình Apollo (1972), nhân loại một lần nữa chứng kiến khoảnh khắc lịch sử khi Mỹ đưa con người trở lại vùng lân cận Mặt trăng.

Tòa án Hà Lan cấm Grok tạo hình ảnh nhạy cảm không có sự đồng ý. Ảnh: GETTY

EU siết chặt quản lý công nghệ AI

Nghị viện châu Âu (EP) đang siết chặt quản lý các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) có khả năng tạo ra hình ảnh nhạy cảm mà không có sự đồng ý của cá nhân. Động thái cho thấy EP đẩy mạnh kiểm soát AI có tính rủi ro cao, trong bối cảnh công nghệ này ngày càng gây nhiều lo ngại về quyền riêng tư và an toàn trực tuyến.

Học sinh tại Ghana sử dụng máy đọc sách điện tử. Ảnh: NEWS GHANA

Chiến dịch “đọc sách kỹ thuật số” ở châu Phi

Trong bối cảnh châu Phi đang đối mặt những thách thức lớn về giáo dục và tiếp cận tri thức, các chiến dịch đọc sách kỹ thuật số nổi lên như một giải pháp sáng tạo, tận dụng công nghệ để vượt qua rào cản địa lý và kinh tế.

Công nghệ tưới tiêu nhỏ giọt trên sa mạc của Israel. Ảnh: AP

Kỹ thuật phục hồi sa mạc của Israel

Israel là một trong những quốc gia thành công nhất thế giới trong việc phục hồi đất khô hạn và khắc phục tình trạng sa mạc hóa, đặc biệt tại sa mạc Negev Desert - nơi chiếm hơn 60% diện tích lãnh thổ.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. Ảnh: GETTYIMAGES

Vai trò quan trọng của Eo biển Hormuz

Là “cánh cổng” trên biển duy nhất nối vịnh Ba Tư với đại dương, nơi hơn 20% sản lượng dầu mỏ thế giới đi qua mỗi ngày, Eo biển Hormuz sở hữu vị trí địa lý đặc biệt quan trọng. Đây là nơi trung chuyển năng lượng trung tâm của thế giới, những cũng là điểm nghẽn với nguồn cung nhiên liệu cho thế giới khi xung đột xảy ra.

OPEC hiện là thực thể quyền lực nhất thế giới về dầu mỏ. Ảnh: GETTYIMAGES

Thực thể quyền lực trên thị trường dầu mỏ

Ra đời năm 1960, Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC), hiện nay gồm các đối tác (OPEC+), là thực thể quyền lực số một trên bản đồ dầu mỏ nói riêng và năng lượng thế giới nói chung. Tuy nhiên, nhiều quốc gia đang ngày càng “quay lưng” với loại nhiên liệu hóa thạch này nhằm hướng tới phát triển kinh tế xanh và bền vững.

Các quốc gia Trung Đông nỗ lực biến nước biển thành nước ngọt. Ảnh: AP

Bài toán nguồn nước ở Trung Đông

Trong nhiều thế kỷ qua, Trung Đông luôn thiếu nước ngọt. Sự ra đời của hệ thống nhà máy khử mặn ở Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Oman… đã phần nào xử lý điều đó. Cùng với dầu mỏ, nước ngọt là “chìa khóa sự sống” ở khu vực này.

Lăng Lenin tại Thủ đô Moscow.

Quần thể kiến trúc độc đáo trên Quảng trường Đỏ

Tồn tại ở Thủ đô Moscow của nước Nga gần một thế kỷ, lăng Lenin là một phần không thể thiếu của quần thể Quảng trường Đỏ, một trong những công trình kiến trúc đẹp và còn là biểu tượng của một thời đại Xô-viết.

Drone thực hiện nhiệm vụ giao thức ăn tại Trung Quốc. Ảnh: AP

Xu hướng phát triển “kinh tế tầm thấp”

Nền kinh tế tầm thấp đang trở thành xu hướng mới trên thế giới. Từ những lợi ích thực tế, mỗi quốc gia đều đưa ra những chính sách riêng biệt để phát triển nền kinh tế này.

Hoàng đế Shah Alam chuyển giao quyền thu thuế cho đại diện Công ty Đông Ấn Anh. Ảnh: BENJAMIN WEST

Đế chế thương mại khổng lồ

Từ một tổ chức buôn bán, Công ty Đông Ấn Anh đã hình thành một đế chế, tập đoàn thương mại lớn nhất lịch sử, có quân đội, lãnh thổ hùng mạnh riêng. Ở đỉnh cao, tổ chức này chiếm 50% thương mại toàn cầu.