Ứng dụng công nghệ để phát triển ngành tôm

Những năm qua, tỉnh Cà Mau đặt mục tiêu phát triển ngành tôm theo hướng xanh, sạch, bền vững. Tỉnh triển khai mô hình nuôi tôm siêu thâm canh công nghệ cao, tuần hoàn không xả thải, hướng tới đạt chứng nhận quốc tế.

Công nghệ nuôi ăn tự động cho tôm. Ảnh: Trọng Linh
Công nghệ nuôi ăn tự động cho tôm. Ảnh: Trọng Linh

Đến cuối năm 2025, tỉnh Cà Mau đặt mục tiêu sẽ phát triển từ 28-30 chuỗi liên kết sản xuất giữa hợp tác xã và doanh nghiệp; trong đó, khoảng 100.000 ha nuôi tôm quảng canh cải tiến đạt chứng nhận ASC và 1.000 ha nuôi siêu thâm canh không xả thải.

Nhiều mô hình nuôi tôm công nghệ cao đã được triển khai, nhân rộng thời gian qua. Tiêu biểu như công nghệ tuần hoàn nước (RAS) được áp dụng trong sản xuất giống, nuôi thương phẩm, và tại các mô hình nuôi siêu thâm canh tôm thẻ chân trắng. Hệ thống RAS cho phép tái sử dụng nguồn nước và kiểm soát môi trường nuôi chặt chẽ, giúp tăng hiệu quả kinh tế từ 15-20% so phương pháp truyền thống.

Việc ứng dụng điện toán đám mây trong quản lý ao nuôi cũng đang được khuyến khích rộng rãi. Thông qua việc thu thập dữ liệu từ cảm biến, hệ thống máy cho ăn và thiết bị sục khí, người nuôi có thể giám sát đồng bộ các yếu tố như chất lượng nước, kích cỡ tôm, thời tiết. Nhờ đó đã giảm chi phí nhân công từ 3-5%, sử dụng thuốc, hóa chất đúng liều lượng và đúng thời điểm.

Theo đại diện Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Cà Mau, với việc triển khai dự án mô hình nuôi siêu thâm canh tuần hoàn tôm thẻ chân trắng, ít thay nước, an toàn sinh học (ras-imta) trên địa bàn tỉnh, sau hai năm cho thấy hiệu quả cao, ổn định, không xả thải ra môi trường. Mô hình này của ngành tôm có tiềm năng áp dụng sang nghề nuôi cá rô phi xuất khẩu và trồng rong biển chế biến.

Tuy nhiên, ngành tôm tỉnh Cà Mau vẫn còn gặp nhiều khó khăn, như vấn đề quy hoạch phát triển còn bất cập, hạ tầng nuôi nhiều nơi chưa đáp ứng yêu cầu; cơ chế, chính sách thu hút đầu tư chưa hiệu quả; người dân và doanh nghiệp thiếu vốn, khó tiếp cận tín dụng; liên kết chuỗi còn hạn chế, dịch vụ logistics yếu và chi phí cao làm giảm khả năng cạnh tranh.

Bên cạnh đó, ngành tôm Việt Nam nói chung và Cà Mau nói riêng phải đối diện sự cạnh tranh gay gắt từ các quốc gia sản xuất lớn như Ecuador, Ấn Độ, Thái Lan, trong khi giá tôm nguyên liệu trong nước cao hơn đáng kể, năng suất chưa đồng đều, tỷ lệ nuôi thành công còn thấp.

Trong chiến lược phát triển giai đoạn 2025-2030, Cà Mau đặt mục tiêu có trên 17.000 ha nuôi tôm siêu thâm canh ứng dụng công nghệ cao; trên 300.000 ha nuôi quảng canh cải tiến áp dụng khoa học-kỹ thuật mới; ít nhất 30.000 ha đạt chứng nhận quốc tế như ASC, BAP, Organic.

Các chuyên gia nhận định, với việc hợp nhất tỉnh Bạc Liêu với Cà Mau, ngành sản xuất tôm của tỉnh Cà Mau mới có thêm dư địa bứt phá mạnh mẽ. Ông Lưu Hoàng Ly, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau, nhấn mạnh: Việc hợp nhất tỉnh sẽ tạo điều kiện hình thành các vùng sản xuất tôm trọng điểm quốc gia với quy hoạch và đầu tư đồng bộ. Đây là cơ sở để nâng cao khả năng thu hút vốn đầu tư trong và ngoài nước, đặc biệt là vào lĩnh vực công nghệ cao, sản xuất giống, chế biến sâu và phát triển thương hiệu tôm Việt Nam.

Để hiện thực hóa mục tiêu, các chuyên gia khuyến nghị tỉnh cần tập trung gỡ khó cho người dân và doanh nghiệp, đặc biệt là giảm giá thành sản xuất. Đồng thời, xây dựng quy hoạch tổng thể ngành tôm từ con giống, thức ăn, vật tư, hạ tầng; phát triển mô hình liên kết có trách nhiệm giữa nông dân-hợp tác xã-doanh nghiệp.

Ngoài ra, để đáp ứng yêu cầu của các thị trường lớn, như Mỹ, Nhật Bản, EU, người nuôi tôm và hợp tác xã cần liên kết với doanh nghiệp để sản xuất đạt chứng nhận ASC, BAP hoặc tiêu chuẩn hữu cơ, đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm.

Việc đẩy mạnh xúc tiến thương mại với các thị trường lớn cũng là điều kiện để thương hiệu “Tôm Cà Mau” vươn ra thế giới.

Có thể bạn quan tâm

Tạo dựng cơ hội sinh kế và nâng cao thu nhập là chìa khóa duy nhất để tháo gỡ bẫy già hóa dân số tại miền tây. Ảnh trong bài: Hải Nam

Chìa khóa để mở ra cơ hội

Đồng bằng sông Cửu Long đang già hóa với tốc độ thuộc nhóm nhanh nhất cả nước. Hơn một triệu người rời quê trong một thập kỷ khiến vùng đất chín rồng không chỉ thiếu lao động mà còn đối mặt nguy cơ đánh mất lợi thế dân số vàng sớm hơn dự báo.

Cơ hội phát triển nghề nghiệp là yếu tố có ý nghĩa lớn trong lựa chọn của lao động trẻ. Ảnh: Nam Hải

Những khoảng trống tạo nên lực đẩy

Khoảng cách thu nhập là nguyên nhân dễ thấy, song điều người trẻ tìm kiếm còn là việc làm có triển vọng, môi trường đô thị và một hệ sinh thái đủ rộng cho tương lai.

Anh Võ Quốc Khởi (bên trái) trong vườn dừa của gia đình. Ảnh: Kiều Nương

Cây dừa cùng mô hình “đa cây, đa con”

Linh hoạt sáng tạo những mô hình sinh kế mới thuận tự nhiên, ngày càng nhiều người dân Cà Mau hôm nay đang chủ động điều chỉnh tư duy sản xuất, vừa tạo nên thu nhập, vừa bảo vệ môi trường.

Cơ hội giữ chân người trẻ có thể được tạo nên từ chính việc gia tăng giá trị cho những sản phẩm đặc trưng của vùng đất trù phú này. Ảnh: Nam Anh

Câu hỏi cần lời giải

Ở nhiều làng quê miền tây, dòng chảy di cư kéo dài nhiều năm đang để lại một khoảng trống ít được nhìn thấy: Chăm sóc trong gia đình, nhân lực trong cộng đồng và cho nền nông nghiệp tương lai.

Chuyển đổi số thúc đẩy xu hướng tiêu dùng xanh. Ảnh: Thế Đại

Thay đổi lớn từ một cú chạm nhỏ

Việc đầu tư ứng dụng bán hàng đang ngày càng được nhiều đơn vị kinh doanh ưu tiên nguồn lực. Đây là biểu hiện tích cực của tiến trình chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, góp phần tiết kiệm thời gian và tối ưu hóa trải nghiệm cá nhân của khách hàng.

Cao tốc Cần Thơ - Cà Mau tạo trục kết nối từ vùng Đất Mũi đến trung tâm Đồng bằng sông Cửu Long. Ảnh: Tạ Quang

Tạo vị thế mới cho vùng đất cực nam

Ở điểm cực nam Tổ quốc, khoảng cách với các trung tâm kinh tế từng là một trong những trở ngại phát triển của Cà Mau. Nhưng với hệ thống cao tốc, sân bay và đặc biệt là cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai đang dần hình thành, vị thế địa kinh tế của vùng đất ba mặt giáp biển đang đứng trước cơ hội thay đổi lớn.

Những món ăn mang đậm dấu ấn riêng của miền tây sông nước góp phần tạo thêm sức hút cho hành trình trải nghiệm của du khách. Ảnh: Nam Hải

Ẩm thực Tây Đô tăng sức hút cho du lịch

Với hệ thống sản vật phong phú cùng những món ăn mang đậm dấu ấn sông nước, thành phố Cần Thơ đang hướng tới xây dựng thương hiệu “Ẩm thực Tây Đô” như một sản phẩm du lịch đặc trưng.

Nuôi trồng thủy sản tại Cà Mau. Ảnh: Nam Anh

Khai thác hiệu quả không gian biển

Muốn biến lợi thế biển thành động lực tăng trưởng, Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) cần giải quyết sức ép từ sạt lở, sụt lún và suy giảm không gian ven biển, những vấn đề đang tác động trực tiếp đến hạ tầng, sản xuất và sinh kế của người dân.

Chợ hải sản bên dòng sông Hậu Cần Thơ. Ảnh: Nam Nguyễn

Gợi mở mô hình đô thị vùng châu thổ

Hạ tầng liên vùng và việc mở rộng không gian phát triển đang tạo điều kiện để Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) hình thành những cực đô thị mới. Tuy nhiên, giá trị của quá trình này không nằm ở số lượng khu đô thị hay diện tích đất xây dựng, mà ở khả năng tạo việc làm, cung cấp dịch vụ, kết nối các khu vực sản xuất và kiến tạo một mô hình đô thị thích ứng với đặc trưng sông nước.

Khu sơ chế dừa của BEINCO.

Đầu tư nghiên cứu, đổi mới công nghệ

Nhiều năm qua, khi nói đến ngành dừa Việt Nam, người ta thường nhắc đến những con số tăng trưởng xuất khẩu hay những thời điểm giá dừa lập kỷ lục. Nhưng với ông Trần Văn Đức, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Đầu tư Dừa Bến Tre (BEINCO), điều đáng quan tâm hơn là làm thế nào để cây dừa thật sự trở thành sinh kế bền vững cho người nông dân.

Mặt bằng giá ổn định là nền tảng để ngành dừa xây chuỗi giá trị bền vững.

Cần cơ chế chia sẻ cả lợi ích lẫn rủi ro

Chỉ trong hơn một năm, thị trường dừa Việt Nam đã đi qua hai thái cực trái ngược. Năm 2025, giá dừa liên tục lập kỷ lục, trở thành một trong những ngành hàng nông sản tăng trưởng ấn tượng nhất. Thế nhưng hiện nay, giá dừa lao dốc, nhiều nhà vườn bán không đủ bù chi phí, thậm chí để dừa nảy mầm dưới gốc vì không có người mua.

Tỉnh Vĩnh Long đang tập trung xây dựng vùng nguyên liệu dừa hữu cơ.

Hoàn thiện chuỗi giá trị

Vượt mốc xuất khẩu 1 tỷ USD, ngành dừa Việt Nam đang đứng trước cơ hội bứt phá nhưng cũng đối mặt không ít thách thức về biến động giá, liên kết chuỗi và chất lượng vùng nguyên liệu. Làm gì để phát triển bền vững? Lời giải không chỉ nằm ở tăng trưởng xuất khẩu, mà ở việc xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn, đẩy mạnh chế biến sâu, phát triển thương hiệu và hoàn thiện chuỗi giá trị đủ sức cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.

Cánh đồng điện gió - một trong những điểm thu hút khách du lịch của tỉnh Vĩnh Long.

Kỳ vọng bứt phá từ kinh tế biển

Từ cửa ngõ hướng ra Biển Đông, Khu kinh tế Định An (Vĩnh Long) đang từng bước định hình vai trò cực tăng trưởng mới của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Quy hoạch chung đến năm 2040 vừa được điều chỉnh mở rộng không gian phát triển hơn 39.000 ha tiếp tục tạo dư địa để hình thành trung tâm kinh tế biển, logistics và công nghiệp quy mô lớn của khu vực.

Công trình kè chắn sóng chống sạt lở ở Hòn Đá Bạc, tỉnh Cà Mau.

Bảo vệ “lá chắn sinh thái” nơi cực nam Tổ quốc

Với khoảng 310 km bờ biển, có ba mặt giáp biển, Cà Mau giữ vị trí đặc biệt quan trọng về phát triển kinh tế biển, bảo đảm an ninh, quốc phòng và chủ quyền quốc gia. Tuy nhiên, vùng đất cực nam của Tổ quốc cũng đang chịu tác động ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu, nước biển dâng, sụt lún, xâm nhập mặn và sạt lở bờ biển, bờ sông.

Các học viên luyện tiếng Hàn Quốc, chuẩn bị xuất ngoại. Ảnh: VĂN HỌC

Từng bước lành mạnh hóa thị trường xuất khẩu lao động

Theo Báo cáo “Ở lại hay di cư” của Ngân hàng Thế giới, 10 năm qua, có gần 1,7 triệu người đã rời Đồng bằng sông Cửu Long tìm kế sinh nhai, trong đó, 14% số hộ gia đình có ít nhất một người di cư, nhưng ít người trong số này lựa chọn con đường đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Đường ven Gò Công - Đồng Tháp là một trong các dự án giao thông trọng điểm được tỉnh Đồng Tháp tập trung triển khai. Ảnh: Việt Tiến

Thu nội địa đạt nhiều kết quả tích cực

2026 là năm đầu thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030. Tại tỉnh Đồng Tháp, nhờ thống nhất triển khai đồng bộ các giải pháp về cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ, các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và người dân, nhất là trong hoạt động xuất nhập khẩu, nhiều khoản thu trong cơ cấu thu ngân sách của tỉnh đã ghi nhận những kết quả rất đáng chú ý.

CLB Biển xanh Vũng Tàu lan tỏa hoạt động bảo vệ môi trường.

Gửi tình yêu với biển

Rác thải đã và đang gây ảnh hưởng lớn đến môi trường biển. Sự nỗ lực của các câu lạc bộ thiện nguyện, với những việc làm cụ thể, đang góp phần hình thành ý thức bảo vệ sự trong lành của đại dương.

Hướng dẫn nông hộ sử dụng rơm rạ để trồng nấm. Ảnh: Rikolto

Nông dân tham gia giảm phát thải khí nhà kính

Trong năm 2025, dự án “Phát triển chuỗi giá trị lúa gạo bền vững cho nông hộ sản xuất quy mô nhỏ tại Đồng Tháp” do tổ chức Rikolto có trụ sở tại Bỉ đã triển khai tại 10 hợp tác xã (HTX) với 1.182 nông dân tham gia trên diện tích hơn 2.600 ha, góp phần mang lại sự chuyển đổi mới cho ngành lúa gạo Đồng Tháp theo hướng nông nghiệp xanh, có trách nhiệm với môi trường.

Thanh niên TP Cần Thơ hưởng ứng phong trào làm sạch môi trường, thu hút khách du lịch đến địa phương.

Mùa tình nguyện

Với 108 đội hình, hơn 12.500 tình nguyện viên, Cần Thơ là địa phương xếp thứ ba cả nước về triển khai Chiến dịch “Mùa hè xanh” năm 2026. Đằng sau những con số ấy là hàng trăm công trình, phần việc thiết thực, góp phần lan tỏa tinh thần tình nguyện và trách nhiệm của tuổi trẻ đối với cộng đồng.

Tập huấn, tuyên truyền phổ biến chính sách, pháp luật tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở An Giang. Ảnh: STPAG

Chủ động, sáng tạo thực hiện vai trò “gác cửa pháp lý”

Một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Sở Tư pháp An Giang phát huy vai trò “gác cửa pháp lý” thông qua việc chủ động rà soát, tham mưu, thẩm định các văn bản quy phạm pháp luật, tạo hành lang pháp lý cho bộ máy vận hành thông suốt.