Tương lai bất ổn của Guinea

Ngày 5/9 vừa qua, một đơn vị đặc nhiệm thuộc quân đội quốc gia Guinea đã tiến hành đảo chính, bắt giữ Tổng thống Alpha Condé (83 tuổi) và quyết định giải tán chính phủ. Sau khi ban hành lệnh giới nghiêm trên toàn quốc, lực lượng quân đội nước này tạm thời tiếp quản chính phủ. Vụ việc khiến tình hình chính trị, kinh tế - xã hội tại một trong những quốc gia chậm phát triển nhất Tây Phi này trở nên khó đoán định hơn bao giờ hết.

Lực lượng đặc biệt của quân đội Guinea trên đường phố Thủ đô Conakry. Ảnh: AFP
Lực lượng đặc biệt của quân đội Guinea trên đường phố Thủ đô Conakry. Ảnh: AFP

Trong video gửi cho hãng tin AFP (Pháp), một sĩ quan quân đội được cho là người đại diện của lực lượng đảo chính cho biết: “Chúng tôi đã quyết định giải tán chính phủ và xóa bỏ Hiến pháp sau khi bắt giữ Tổng thống”. Đoạn video cũng cho thấy Tổng thống Condé đang ngồi trên một chiếc ghế sofa giữa các sĩ quan quân đội tại Thủ đô Conakry. Cùng ngày, người phát ngôn của lực lượng đảo chính cũng tuyên bố trên truyền hình quốc gia về việc áp đặt lệnh giới nghiêm trên toàn quốc cho đến khi có thông báo mới. Đồng thời, các thống đốc của địa phương sẽ được thay thế bằng các sĩ quan quân đội. 

Với dân số 13 triệu dân, Guinea là một trong những quốc gia chậm phát triển nhất thế giới. Mặc dù đất nước Tây Phi luôn tự hào về nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú, nhưng từ lâu người dân nước này luôn gặp nhiều khó khăn vì những bất ổn chính trị. Người đứng đầu lực lượng đảo chính Mamady Doumbouya sau đó đã xuất hiện trên truyền hình. Khoác trên mình lá cờ quốc gia, ông Doumbouya nói rằng, việc quản lý yếu kém của chính phủ là nguyên nhân chính thúc đẩy cuộc đảo chính. “Chúng tôi sẽ không giao phó chính trị quốc gia cho một cá nhân nữa, thay vào đó là quyền quyết định của mọi người dân. Đây không phải là một cuộc đảo chính quân sự. Chúng tôi ở đây để giải phóng người dân”, ông Doumbouya khẳng định. 

Ông Alpha Condé lãnh đạo đất nước từ năm 2010 với tư cách là Tổng thống được bầu cử dân chủ đầu tiên tại Guinea. Chính phủ của ông đã giúp thúc đẩy khai thác và xuất khẩu một lượng lớn khoáng sản, đặc biệt là bauxite. Tuy nhiên, các hoạt động khai thác bauxite đã làm gián đoạn cuộc sống và sinh kế của nhiều người ở vùng nông thôn. Ngoài ra, sự thất vọng của người dân cũng gia tăng trong nhiều năm khi khối tài sản thu được từ xuất khẩu bauxite không giúp được đất nước thoát nghèo. Theo một cuộc thăm dò ý kiến vào tháng 10/2020, nhiều người dân cho rằng tính minh bạch của cuộc bầu cử Tổng thống đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng vì bạo lực và cáo buộc gian lận. Mặc dù Tổng thống Condé đã giành được nhiệm kỳ thứ ba nhưng kết quả bầu cử gây nhiều tranh cãi, đặc biệt sau khi Hiến pháp mới được Quốc hội thông qua tháng 3/2020 cho phép ông này vượt quá giới hạn hai nhiệm kỳ làm Tổng thống.

Phản ứng trước vụ việc, Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres đã lên án cuộc đảo chính và kêu gọi trả tự do lập tức cho ông Conde. Trong tuyên bố chung mới đây của Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS), Tổng thống Ghana, Nana Akuffo-Addo, Chủ tịch ECOWAS, bày tỏ quan ngại sâu sắc về cuộc đảo chính, cũng như hậu quả của nó đối với hòa bình và ổn định khu vực. Ông Akuffo-Addo tái khẳng định “sự phản đối với bất kỳ thay đổi chính trị nào bằng các biện pháp vi hiến và lên án bằng các điều khoản mạnh mẽ nhất đối với cuộc đảo chính này”. Cùng với đó, phái đoàn của ECOWAS sẽ đến Guinea để gặp gỡ các lãnh đạo  của lực lượng đảo chính. Hiện, ECOWAS đã đình chỉ tư cách thành viên của Guinea. Khi phái đoàn cấp cao kết thúc sứ mệnh, ECOWAS có thể sẽ xem xét lại quyết định đình chỉ tư cách thành viên của Guinea.

Mặc dù chính quyền quân sự tạm thời tuyên bố rằng cuộc đảo chính là vì lợi ích tốt nhất của người dân, nhưng họ đã từ chối đưa ra lịch trình trả tự do cho Tổng thống Condé. Ông Mamady Doumbouya đã cam kết thành lập một chính phủ chuyển tiếp và đoàn kết, song không cho biết thời điểm hoặc cách thức thành lập chính phủ.

Có thể bạn quan tâm

Ba nhà khoa học được vinh danh ở Giải Nobel Y sinh năm 2026. Ảnh: REUTERS

Sôi động mùa Nobel 2026

Mùa Nobel 2026 vừa chính thức khởi động từ ngày 5/10 vừa qua với những chủ nhân đầu tiên được xướng tên ở lĩnh vực Y sinh, Vật lý và Hóa học. Các công trình được vinh danh tiếp tục mở rộng những giới hạn của khoa học như giải mã hoạt động não bộ hay khám phá những tín hiệu từ vũ trụ…

Bên trong buồng lái một máy bay của hãng Flydubai. Ảnh: GETTY IMAGES

An ninh hàng không sau âm mưu tấn công khủng bố mới

Ngày 3/10, giới chức Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) cho biết, kết quả điều tra vụ việc xảy ra trên chuyến bay FZ1073 của Hãng hàng không Flydubai cho thấy cơ phó có âm mưu thực hiện hành vi khủng bố. Ngay sau sự cố, các hãng hàng không đã xem xét lại biện pháp an ninh đối với quy trình xét duyệt phi công.

Hiện trường vụ xả súng ở thành phố Durban. Ảnh: REUTERS

Bài toán an ninh tại Nam Phi

Chỉ trong vòng một tuần, gần 40 người đã thiệt mạng trong ba vụ xả súng hàng loạt tại Nam Phi. Vụ thảm sát một lần nữa phơi bày thách thức an ninh dai dẳng về sự hoành hành của tội phạm có tổ chức mà quốc gia này đang phải đối mặt.

Giới chức Pháp phát hiện người di cư trên xuồng bơm hơi. Ảnh: PA

Làn sóng nhập cư trái phép qua Eo biển Manche

Theo Bộ Nội vụ Anh, trong ngày 23/9, tổng cộng 781 người đã đến Anh bằng tuyến đường vượt Eo biển Manche trên 10 chiếc xuồng bơm hơi. Đây là số người di cư cao nhất qua Manche trong một ngày kể từ đầu năm 2026 trong bối cảnh tuyến đường biển này tiếp tục diễn biến phức tạp.

Một tàu cảnh sát biển Italy giải cứu người di cư. Ảnh: REUTERS

Châu Âu đấu tranh với tội phạm buôn người

Cơ quan Cảnh sát châu Âu (Europol) vừa triệt phá một đường dây buôn người và bóc lột lao động hoạt động tại nhiều quốc gia ở "lục địa già", thu lợi bất chính hàng triệu euro. Vụ việc tiếp tục cho thấy tính chất phức tạp của tội phạm buôn người xuyên quốc gia, khi các mạng lưới tội phạm ngày càng tinh vi trong việc lợi dụng các cơ chế tuyển dụng và di chuyển lao động hợp pháp để che giấu hành vi phạm pháp.

Quân đội Mỹ sử dụng robot tích hợp AI. Ảnh: BỘ QUỐC PHÒNG MỸ

Kế hoạch sử dụng AI trong quân sự

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 19/9 cho biết đang lên kế hoạch thành lập “Lực lượng Trí tuệ nhân tạo (AI)” và sẽ công bố “Tư lệnh AI” trong thời gian tới. "Ông chủ" Nhà Trắng khẳng định Mỹ không cản trở hay kìm hãm sự phát triển của ngành công nghiệp AI, mà sẽ hỗ trợ và theo sát sự phát triển của lĩnh vực này.

Chiến dịch truy bắt Gregorio Gómez Paiz tại Las Espuelas. Ảnh: Bộ Nội vụ Guatemala

Bước tiến chống tội phạm xuyên quốc gia

Gregorio Gómez Paiz, đối tượng bị cáo buộc cầm đầu đường dây buôn lậu vũ khí xuyên biên giới, mới đây bị cảnh sát Mexico và Guatemala phối hợp bắt giữ. Chiến dịch này được xem là bước tiến quan trọng trong nỗ lực ngăn chặn các mạng lưới tội phạm có tổ chức đang hoạt động ngày càng tinh vi tại khu vực này.

Cảnh sát Thái Lan thông báo diễn biến vụ việc. Ảnh: THE NATION

Thái Lan mở rộng điều tra vụ gian lận thi tuyển công chức

Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul vừa qua cho biết, các cơ quan chức năng đang tiếp tục mở rộng điều tra vụ án gian lận trong kỳ thi tuyển công chức chính quyền địa phương năm 2025. Trong đó, tổng giá trị tài sản liên quan hành vi vi phạm đã bị thu giữ, phong tỏa lên tới 320,86 triệu baht (khoảng 9,9 triệu USD).

Dữ liệu giấy tờ tùy thân dễ dàng bị đánh cắp. Ảnh: STOCK ADOBE

Thách thức về bảo mật thông tin

Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) đang điều tra vụ đánh cắp và rao bán trên mạng hàng trăm triệu bản sao giấy tờ tùy thân của công dân Mỹ và Canada. Vụ việc làm dấy lên lo ngại về nguy cơ giả mạo danh tính và những hệ lụy khó lường khác.

Hoạt động mở màn Lễ trao giải Ig Nobel. Ảnh: NPR

Khích lệ niềm say mê khoa học

Lễ trao giải thưởng Ig Nobel lần thứ 36 vừa diễn ra ngày 3/9 tại Zurich (Thụy Sĩ), tôn vinh những phát hiện khoa học kỳ lạ và đáng suy ngẫm. Trước thềm mùa giải Nobel thường bắt đầu từ giữa tháng 10 hằng năm, Ig Nobel trở thành một điểm nhấn thú vị, góp phần khích lệ niềm say mê và sự tò mò trong nghiên cứu khoa học.

Ảnh: AP

Vai trò quan trọng của cảnh báo sớm

Hiệu trưởng Rajendra Dawadi (trong ảnh) của Trường trung học Tribhuvan Trishuli, huyện Nuwakot (Nepal) đang gây chú ý những ngày qua sau khi ông đã có quyết định giúp cứu sống hơn 900 học sinh chỉ ít phút trước khi ngôi trường bị lũ quét cuốn trôi. Điều này cho thấy vai trò quan trọng của cảnh báo sớm và phản ứng kịp thời trong ứng phó thiên tai.

Hàng chục nghìn người bị ảnh hưởng bởi thảm họa. Ảnh: AP

Chạy đua cứu nạn ở Himalaya

Năm ngày sau trận lũ quét và sạt lở đất nghiêm trọng tại khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc, công tác tìm kiếm cứu nạn vẫn được triển khai khẩn trương trong điều kiện đặc biệt khó khăn. Hàng nghìn người còn mất tích, trong khi nguy cơ xuất hiện thêm các đợt lũ mới tiếp tục đe dọa lực lượng cứu hộ và người dân tại vùng thảm họa.

Hiện trường vụ tấn công vừa qua tại Fagersta. Ảnh: AP

Thụy Điển siết chặt an ninh học đường

Sau vụ tấn công bằng kiếm tại một trường trung học khiến một nữ sinh 17 tuổi thiệt mạng, Chính phủ Thụy Điển quyết định thành lập ủy ban chuyên trách nhằm đề xuất các biện pháp ngăn chặn bạo lực học đường. Động thái này phản ánh nỗ lực bảo vệ môi trường giáo dục trước những nguy cơ an ninh ngày càng phức tạp.

Đại diện gia đình nạn nhân có mặt tại phiên tòa. Ảnh: AP

Phiên tòa lịch sử

Liên minh gồm 29 bang tại Mỹ đã đệ đơn lên tòa án liên bang nhằm yêu cầu Tập đoàn Meta bồi thường khoản tiền khổng lồ vì đã trục lợi từ những tác hại của mạng xã hội đối với trẻ vị thành niên. Vụ việc được xem là bước ngoặt pháp lý quan trọng nhằm vào sức ảnh hưởng của các nền tảng mạng xã hội, bảo vệ an toàn và quyền riêng tư của trẻ.

Ảnh: REUTERS

Pháp khắc phục sự cố rò rỉ dữ liệu thuế

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu (trong ảnh) đã triệu tập cuộc họp khẩn hôm 17/8 để xử lý khủng hoảng sau vụ tấn công mạng quy mô lớn nhằm vào cơ quan thuế, khiến dữ liệu của 678.000 cá nhân bị đánh cắp. Vụ việc được xem là vụ rò rỉ dữ liệu nghiêm trọng nhất trong lịch sử nước này.

Sinh viên trong khuôn viên Trường Harvard. Ảnh: REUTERS

Căng thẳng Nhà Trắng - Harvard chưa hạ nhiệt

Tòa án tại Massachusetts vừa bác đơn kiện của Bộ Tư pháp Mỹ cáo buộc Trường đại học Harvard không bảo vệ đầy đủ sinh viên Israel trước các hành vi bài Do Thái. Phán quyết được xem là thắng lợi pháp lý quan trọng của Harvard, đồng thời phản ánh những tranh cãi dai dẳng về giới hạn can thiệp của chính phủ đối với các cơ sở giáo dục đại học.

Một hình ảnh khá rõ nét trong hồ sơ UAP chụp ở Colorado (Mỹ) năm 2022. Ảnh: FBI

Hồ sơ UAP lần đầu giải mật

Bộ Chiến tranh Mỹ vừa công bố đợt thứ 5 các hồ sơ liên quan Hiện tượng dị thường không xác định (UAP), trước đây thường được gọi là Vật thể bay không xác định (UFO), gồm 41 bộ tài liệu, hình ảnh và video thu thập trong khoảng thời gian từ năm 1950 đến năm 2026. Thuật ngữ UAP được sử dụng để chỉ những hiện tượng hoặc vật thể chưa được xác định ngay tại thời điểm quan sát.

Hàng loạt chiến dịch truy quét các đối tượng liên quan IS đã được thực hiện thời gian qua. Ảnh: REUTERS

Thổ Nhĩ Kỳ siết chặt vòng vây IS

Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục đẩy mạnh chiến dịch chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS), với hàng loạt cuộc truy quét quy mô lớn trên phạm vi toàn quốc thời gian gần đây. Các động thái này phản ánh quyết tâm của Ankara trong việc ngăn chặn nguy cơ khủng bố và triệt phá mạng lưới tài chính của tổ chức khủng bố khét tiếng.

Bên ngoài trụ sở UBS ở Mỹ. Ảnh: REUTERS

“Tuýt còi” tội phạm tài chính

Nhiều cơ quan quản lý của Mỹ đã công bố các khoản phạt đối với chi nhánh tại Mỹ của Tập đoàn tài chính đa quốc gia UBS, do không tuân thủ các quy định về phòng, chống rửa tiền. Động thái được xem là “hồi chuông cảnh cáo” đối với tội phạm tài chính khi hoạt động này có tính chất ngày càng tinh vi, phức tạp.

Cảnh sát Mỹ bảo vệ an ninh tại một địa điểm diễn ra World Cup. Ảnh: GETTY

Cuộc chiến chống buôn người tại Mỹ

Ngày 29/7, Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) cho hay, các cơ quan thực thi pháp luật nước này đã bắt giữ gần 1.000 nghi phạm liên quan hoạt động buôn người trong thời gian diễn ra World Cup 2026. Đây được xem là một trong những chiến dịch chống buôn người lớn nhất từng được triển khai tại Mỹ trong khuôn khổ một sự kiện thể thao quốc tế.

Tổng Thư ký LHQ sắp mãn nhiệm Antonio Guterres. Ảnh: CNBC

Cuộc đua vào “ghế nóng” Liên hợp quốc

Tiến trình bầu chọn Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) nhiệm kỳ 2027-2032 đang nóng dần lên khi Hội đồng Bảo an (HĐBA) bắt đầu các cuộc bỏ phiếu đầu tiên vào ngày 30/7 nhằm lựa chọn người kế nhiệm ông Antonio Guterres từ đầu năm tới.

Ảnh: ARISTEGUINO NOTICIAS

Mexico đối mặt sức ép từ tội phạm

Ngày 22/7 vừa qua, Thị trưởng Valentin Lavin Romero (trong ảnh) của thị trấn Temoac, bang Morelos (Mexico) bị ám sát ngay trong trụ sở chính quyền địa phương. Vụ việc một lần nữa cảnh báo về những thách thức an ninh tại quốc gia Bắc Mỹ này.

Quy định mới yêu cầu tất cả người dùng ở Pháp phải xác minh độ tuổi. Ảnh: REUTERS

Pháp siết chặt quy định bảo vệ trẻ em

Quốc hội Pháp ngày 21/7 thông qua dự luật tăng cường bảo vệ trẻ em. Trong đó, đáng chú ý có quy định cấm trẻ em dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội từ tháng 1/2027, đưa Pháp trở thành quốc gia châu Âu đầu tiên chặn người dùng trẻ tuổi khỏi các nền tảng. Động thái diễn ra trong bối cảnh nhiều quốc gia đang thiết lập giới hạn riêng để đối phó những lo ngại về sức khỏe tinh thần của thiếu niên.

Nguồn: CONVERSATION.COM

Động lực cho chính trường Anh

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử Chủ tịch Công đảng đã đưa ông Andy Burnham (trong ảnh) trở thành Thủ tướng thứ bảy của nước Anh trong vòng một thập niên. Trên cương vị mới, ông được kỳ vọng sẽ tạo động lực cho tiến trình phục hồi và phát triển của “xứ sở sương mù”.

Mạng xã hội bị giới hạn với giới trẻ tại Anh. Ảnh: GTTY IMAGES

Lệnh “giới nghiêm mạng xã hội” đối với thanh - thiếu niên

Chính phủ Anh vừa công bố kế hoạch áp dụng lệnh giới nghiêm mặc định từ nửa đêm đến 6 giờ sáng đối với người dùng mạng xã hội từ 16-17 tuổi. Chính sách mới cho thấy nỗ lực kiểm soát tác động nhằm bảo vệ sức khỏe tinh thần của giới trẻ trong môi trường số.

Các nền tảng mạng xã hội của Meta bị cáo buộc gây nghiện cho trẻ em. Ảnh: GETTY IMAGES

Meta đối mặt án phạt kỷ lục

Meta đang đối mặt nguy cơ chịu án phạt lên tới 1,4 nghìn tỷ USD vì các cáo buộc liên quan hai mạng xã hội của tập đoàn này là Facebook và Instagram gây nghiện đối với trẻ em. Phiên tòa dự kiến diễn ra vào tháng 8 tại Oakland, bang California (Mỹ) được đánh giá là một trong những vụ kiện nghiêm trọng nhất mà Meta từng đối mặt.

Giới chức Mỹ công bố kết quả Chiến dịch Hard Ball. Ảnh: REUTERS

Nỗ lực triệt phá tội phạm xuyên quốc gia

Ngày 7/7, Bộ Tư pháp Mỹ cho hay, lực lượng thực thi pháp luật của nước này cùng các đối tác Canada, Tây Ban Nha và một số nước châu Âu đã phối hợp triển khai chiến dịch "Hard Ball", bắt giữ 24 nghi can và truy tố 37 đối tượng thuộc ba tổ chức tội phạm xuyên quốc gia có nguồn gốc từ Ấn Độ.

Một trụ sở của Google tại châu Âu. Ảnh: GETTYIMAGES

EU siết chặt quản lý Big Tech

Tòa án Công lý Liên minh châu Âu (CJEU) ngày 2/7 vừa qua chính thức bác bỏ đơn kháng cáo của Google và công ty mẹ Alphabet trong vụ kiện chống độc quyền liên quan hệ điều hành Android. Phán quyết này tiếp tục khẳng định quyết tâm của EU trong việc siết chặt quản lý các tập đoàn công nghệ (Big Tech).