Tiêm chủng chủ động giúp phòng ngừa bệnh tật

Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 “Về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân” yêu cầu chuyển mạnh từ tập trung khám, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh nhằm hướng tới việc bảo vệ sức khỏe cho nhiều nhóm đối tượng khác nhau.

Các chuyên gia dịch tễ khuyến cáo tăng cường tiêm vaccine phòng bệnh phù hợp cho tất cả các nhóm đối tượng để bảo vệ sức khỏe cộng đồng. (Ảnh: MAI ANH)
Các chuyên gia dịch tễ khuyến cáo tăng cường tiêm vaccine phòng bệnh phù hợp cho tất cả các nhóm đối tượng để bảo vệ sức khỏe cộng đồng. (Ảnh: MAI ANH)

Những định hướng quan trọng chuyển đổi từ ứng phó sang chủ động phòng ngừa, trong đó tiêm chủng chủ động được nêu cụ thể tại Luật Phòng bệnh năm 2025. Cách tiếp cận này giúp cơ quan y tế có cơ sở tổ chức tiêm bù, tiêm chiến dịch khi xuất hiện khoảng trống miễn dịch, đồng thời mở rộng tư duy dự phòng theo nhu cầu bảo vệ của từng nhóm dân cư. Đáng chú ý, việc mở rộng đối tượng tiêm chủng không chỉ là câu chuyện bổ sung thêm vaccine, mà là bảo đảm người dân tiếp cận đúng thời điểm, đúng nhóm nguy cơ.

Tiêm chủng ngày càng chứng minh cho thấy là một trong những giải pháp hiệu quả góp phần giảm gánh nặng bệnh tật và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Cách tiếp cận tiêm chủng theo vòng đời, hướng tới việc bảo vệ sức khỏe cho nhiều nhóm đối tượng khác nhau từ phụ nữ mang thai, trẻ em, thanh thiếu niên đến người trưởng thành, người cao tuổi và các nhóm có nguy cơ cao đang ngày càng được các nước triển khai.

Việc mở rộng đối tượng tiêm chủng không chỉ là câu chuyện bổ sung thêm vaccine, mà là bảo đảm người dân tiếp cận đúng thời điểm, đúng nhóm nguy cơ.

Các chuyên gia dịch tễ khẳng định, việc tiêm vaccine để phòng các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như: Bệnh do virus hợp bào hô hấp (RSV), bệnh do não mô cầu hay sốt xuất huyết Dengue cần sớm được triển khai. RSV được ghi nhận là một trong những nguyên nhân phổ biến gây nhiễm khuẩn hô hấp dưới ở trẻ em, nhất là trong những tháng đầu đời. Bệnh não mô cầu tuy không ghi nhận số mắc cao so với nhiều bệnh truyền nhiễm khác, nhưng có khả năng diễn biến nhanh, gây các biến chứng nặng và nguy cơ tử vong rất cao nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời.

Kết quả nghiên cứu cho thấy, sự lưu hành của nhiều nhóm huyết thanh gây bệnh tại Việt Nam đã khẳng định sự cần thiết của việc tăng cường giám sát dịch tễ, nâng cao nhận thức cộng đồng và củng cố các biện pháp dự phòng phù hợp cho các nhóm nguy cơ.

Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Sinh Nam, Hội Y học dự phòng Việt Nam cho biết: Sốt xuất huyết hiện vẫn là một trong những thách thức y tế công cộng với số ca mắc ghi nhận hằng năm khá cao ở nhiều địa phương trên cả nước và ở nhiều nhóm tuổi khác nhau. Việc kiểm soát bệnh cần được thực hiện bằng nhiều giải pháp: Kiểm soát vector truyền bệnh, giám sát dịch tễ, truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng và các biện pháp dự phòng phù hợp theo khuyến cáo chuyên môn và tiêm vaccine dự phòng.

Hiện nhu cầu phòng bệnh truyền nhiễm luôn có ở mọi nhóm tuổi. Vì vậy, việc nâng cao nhận thức về dự phòng bệnh và bảo vệ sức khỏe chủ động cần được thực hiện xuyên suốt từ giai đoạn đầu đời đến tuổi trưởng thành và người cao tuổi. Việc tăng cường giám sát dịch tễ, truyền thông sức khỏe cũng như bảo đảm khả năng tiếp cận các dịch vụ y tế dự phòng là những yếu tố quan trọng, góp phần bảo vệ sức khỏe Nhân dân trong những năm tiếp theo.

Đáng chú ý, Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh. Với nhóm người cao tuổi có bệnh nền như: Hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), tim mạch, đái tháo đường, suy giảm miễn dịch,… việc dự phòng chủ động các bệnh truyền nhiễm ngày càng quan trọng. Theo tuổi tác, hệ miễn dịch suy giảm dần khiến người cao tuổi dễ mắc các bệnh truyền nhiễm hơn và có nguy cơ đối mặt các biến chứng nghiêm trọng, nhất là khi có bệnh lý nền đi kèm. Ước tính theo mô hình dự báo trong 5 năm qua, có khoảng 4,6 triệu ca hô hấp cấp do RSV ở người lớn từ 60 tuổi trở lên, trong đó khoảng 200.000 ca nhập viện và gần 18.000 ca chết do bệnh đường hô hấp dưới gây ra bởi RSV.

Tiến sĩ Đoàn Thu Trà, Quyền Viện trưởng Y học Nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai cho rằng, để người cao tuổi có bệnh nền được bảo vệ tốt hơn, các bác sĩ cần tích hợp tư vấn tiêm chủng vào các điểm chạm chăm sóc sức khỏe thường quy: Khi khám tim mạch, hô hấp, nội tiết, thận, lão khoa và với các bệnh nhân chuẩn bị xuất viện…

Để người cao tuổi có bệnh nền được bảo vệ tốt hơn, các bác sĩ cần tích hợp tư vấn tiêm chủng vào các điểm chạm chăm sóc sức khỏe thường quy: Khi khám tim mạch, hô hấp, nội tiết, thận, lão khoa và với các bệnh nhân chuẩn bị xuất viện…

Tiến sĩ Đoàn Thu Trà, Quyền Viện trưởng Y học Nhiệt đới,

Bệnh viện Bạch Mai

Nhân viên y tế sẽ rà soát lịch sử tiêm chủng và đánh giá tình trạng sức khỏe, bệnh nền, các yếu tố nguy cơ của từng người bệnh, từ đó tư vấn những vaccine phù hợp theo hướng dẫn chuyên môn hiện hành. Một số nghiên cứu cho thấy, người lớn có bệnh nền mạn tính như hen, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, bệnh tim mạch hoặc đái tháo đường có nguy cơ mắc zona thần kinh cao hơn. Vì vậy vai trò của các giải pháp dự phòng, bao gồm tiêm chủng cho người lớn như một phần trong chăm sóc và quản lý bệnh hô hấp toàn diện.

Theo Quyết định số 1983/QĐ-BYT ngày 1/7/2026 của Bộ Y tế về Hướng dẫn kiểm soát yếu tố nguy cơ, người có yếu tố nguy cơ, người mắc bệnh không lây nhiễm tại cộng đồng cũng đã nêu rõ các biện pháp tiêm chủng dự phòng, bao gồm vaccine ngừa các bệnh: Viêm gan B, ung thư cổ tử cung, RSV, cúm, phế cầu, zona...

Thạc sĩ Phí Văn Kiên, Trưởng phòng Quản lý tiêm chủng, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) nêu rõ: Giai đoạn 2026-2030 là giai đoạn chuyển đổi quan trọng, cần kiện toàn, đổi mới toàn diện về công tác tiêm chủng. Cùng với triển khai các chính sách ưu tiên đầu tư, bảo đảm nguồn lực, tăng cường sự tham gia của địa phương,… cần đẩy mạnh lồng ghép cung ứng dịch vụ tiêm chủng với các dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu, phối hợp công-tư trong chăm sóc sức khỏe trọn đời.

Việt Nam bước vào giai đoạn già hóa dân số, tổ chức lại các đơn vị hành chính theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp,… đặt ra nhu cầu nâng cao chất lượng, hiệu quả và tính bền vững của công tác tiêm chủng ngày càng lớn. Việc xây dựng hệ thống tiêm chủng quốc gia hiện đại, an toàn, bền vững; bảo đảm mọi người dân được tiếp cận công bằng với dịch vụ tiêm chủng chất lượng, an toàn và hiệu quả theo hướng tiêm chủng trọn đời sẽ là đích đến.

Toàn hệ thống tiếp tục duy trì và nâng cao tỷ lệ bao phủ các vaccine trong chương trình tiêm chủng mở rộng; từng bước triển khai thêm vaccine mới; triển khai tiêm chủng cho người lớn, người cao tuổi và các đối tượng có nguy cơ cao. Dự kiến giai đoạn 2026-2030 Việt Nam sẽ triển khai thí điểm bốn loại vaccine: Sốt xuất huyết, viêm màng não do não mô cầu, thủy đậu, tay chân miệng tại một số địa phương trước khi nhân rộng ra cả nước.

Có thể bạn quan tâm

[Video] Bộ Y tế sẽ mua sắm tập trung thuốc cấp quốc gia nhằm kiểm soát chi phí

[Video] Bộ Y tế sẽ mua sắm tập trung thuốc cấp quốc gia nhằm kiểm soát chi phí

Tại buổi Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9 diễn ra vào ngày 3/10, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết, Bộ Y tế đã nắm được thông tin về việc giá thiết bị y tế, giá thuốc trước khi nhập về Việt Nam đã được nâng so với nước ngoài; đồng thời phối hợp cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan chức năng.

Các chuyên gia báo cáo tại hội thảo khoa học. (Ảnh: Ngọc Anh)

Thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ trong lĩnh vực chấn thương chỉnh hình

Hội thảo khoa học của Hội Chấn thương chỉnh hình Việt Nam dần trở thành hoạt động thường niên, thu hút sự tham gia của đông đảo phẫu thuật viên chấn thương chỉnh hình trong nước và quốc tế trao đổi kinh nghiệm và học hỏi lẫn nhau, nhằm phát triển những kỹ thuật, công nghệ mới giúp nâng cao chất lượng điều trị cho người bệnh.

Bệnh nhân quyết định thực hiện phẫu thuật nội soi ngay tại đảo. (Ảnh: QUÝ NGỌC)

Ngành y tế đặc khu Phú Quý (tỉnh Lâm Đồng) làm chủ kỹ thuật phẫu thuật nội soi

Ngày 2/10, Trung tâm Y tế Quân dân y đặc khu Phú Quý (tỉnh Lâm Đồng) đã thực hiện mổ nội soi cho bốn bệnh nhân liên quan ổ bụng. Đây là lần đầu tiên của đội ngũ y, bác sĩ trên đảo Phú Quý thực hiện phẫu thuật bằng nội soi, dưới sự giám sát trực tiếp của ê-kíp chuyển giao kỹ thuật của Bệnh viện đa khoa Bình Thuận.

Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Thị Sim chúc mừng gia đình sản phụ. (Ảnh: BVCC)

Kỳ tích y khoa: Tam thai chào đời cách nhau 36 giờ

Khi bé đầu tiên nặng 900g chào đời, các bác sĩ phải tìm cách ngăn cuộc chuyển dạ tiếp diễn để 2 thai nhi còn lại có thêm thời gian phát triển trong bụng mẹ. Quyết định sinh trì hoãn mở ra 36 giờ đầy thách thức, trước khi 2 bé lần lượt chào đời và bước vào hành trình chăm sóc đặc biệt kéo dài hơn 200 ngày.

Lâm Đồng phấn đấu hoàn thành mục tiêu khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân trong tháng 11/2026. (Ảnh: BẢO VĂN)

Lâm Đồng phát động chiến dịch 60 ngày đêm khám sức khỏe miễn phí cho người dân

Chiều 1/10, Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng thông tin, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh phát động “Chiến dịch 60 ngày đêm cao điểm khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân”, nhằm hoàn thành mục tiêu mỗi người dân được khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí ít nhất một lần trong năm 2026.

Bà Đinh Thị Thu Thủy, Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế chia sẻ tại buổi họp báo. (Ảnh: T.D)

Sửa Luật An toàn thực phẩm, khắc phục chồng chéo trong quản lý

Khắc phục tình trạng chồng chéo, phân tán trách nhiệm trong quản lý an toàn thực phẩm là một trong những nội dung được đặt ra trong dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi). Dự thảo hướng tới thống nhất đầu mối quản lý, phân định rõ trách nhiệm các bộ, ngành, đồng thời chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm theo mức độ nguy cơ.

Hoạt động tư vấn sức khỏe, khám sàng lọc cho người cao tuổi sau lễ phát động tại Cà Mau. (ảnh HOÀN THÀNH)

Cà Mau chung tay vì sức khỏe người cao tuổi

Ngày 1/10, Quyền Giám đốc Sở Y tế tỉnh Cà Mau Nguyễn Tấn Lực cho biết, lực lượng chức năng Cà Mau vừa tổ chức khám sàng lọc sức khỏe cho hàng trăm người cao tuổi tại địa phương nhân lễ phát động Tháng hành động vì người cao tuổi Việt Nam năm 2026.

Lễ ký kết hợp tác. (Ảnh: VNVC)

Hợp tác chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người cao tuổi, trao tặng 10.000 liều vaccine cúm

Hội Người cao tuổi Việt Nam và Hệ sinh thái Y tế Tâm Anh-VNVC hợp tác triển khai Đề án “Chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người cao tuổi Việt Nam”, hướng tới tăng cường phòng bệnh, phát hiện sớm, điều trị và phục hồi cho người cao tuổi. Dịp này, VNVC trao tặng 10.000 liều vaccine cúm cho người cao tuổi trên toàn quốc.

Lãnh đạo Bộ chủ trì cuộc họp. (Ảnh: T.H)

Quản lý giá thiết bị y tế: Minh bạch từ chuỗi cung ứng đến người bệnh

Bộ Y tế đang xây dựng các giải pháp quản lý giá thiết bị y tế theo hướng minh bạch toàn bộ chuỗi cung ứng và vòng đời sản phẩm, từ nhập khẩu, mua sắm, đấu thầu đến thanh toán bảo hiểm y tế. Việc kê khai, niêm yết giá sẽ được thực hiện trên cơ sở dữ liệu ngành y tế, đồng thời phân biệt rõ với giá hình thành trong đấu thầu.

Cán bộ y tế tiêm vaccine cho trẻ trong độ tuổi để phòng các bệnh truyền nhiễm trên địa bàn Hà Nội. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

Ca mắc cúm mùa có xu hướng tăng, Bộ Y tế khuyến cáo phòng bệnh

Số ca mắc cúm mùa có xu hướng gia tăng nhẹ trong một số tuần gần đây, song chưa ghi nhận sự gia tăng bất thường các trường hợp nặng hoặc tử vong. Bộ Y tế khuyến cáo người dân chủ động phòng bệnh, đặc biệt lưu ý nhóm có nguy cơ diễn biến nặng như trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người mắc bệnh nền.

Lãnh đạo Chi cục Dân số tỉnh Sơn La trao giải cho các đội thi xuất sắc tại chương trình ngoại khóa tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về chăm sóc sức khỏe người cao tuổi xã Sốp Cộp. (Ảnh: QUỐC TUẤN)

Sơn La chăm sóc người cao tuổi từ cơ sở

Trước xu hướng già hóa dân số, tỉnh Sơn La đang từng bước mở rộng các hoạt động chăm sóc sức khỏe, bảo đảm an sinh, nâng cao đời sống tinh thần và tạo điều kiện để người cao tuổi tiếp tục phát huy vai trò trong gia đình, cộng đồng.

Người bệnh điều trị tại Bệnh viện đa khoa Hòe Nhai (Sở Y tế Hà Nội) tập phục hồi chức năng trong quá trình điều trị bằng y học cổ truyền. (Ảnh: KHÁNH HUY)

Thế mạnh y học cổ truyền trong điều trị bệnh

Thời gian qua, các cơ sở khám, chữa bệnh tại thành phố Hà Nội đã tăng cường kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại để nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe Nhân dân, góp phần xây dựng nền y học Thủ đô phát triển toàn diện, nhân văn.