Trưng bày giới thiệu bộ sưu tập hiện vật văn hóa Đông Sơn hết sức phong phú, đa dạng, mang tính thẩm mỹ cao gồm các loại hình: công cụ lao động, đồ dùng sinh hoạt, vũ khí, nhạc khí, đồ trang sức… được làm từ nhiều chất liệu như đồng, sắt, gốm, thủy tinh, gỗ, đá… với kỹ thuật vô cùng tinh xảo, phản ánh đời sống lao động, sản xuất cũng như quan niệm về thế giới, nhân sinh của các cư dân Việt cổ.
Nội dung trưng bày gồm 3 chủ đề: Sưu tầm mới về văn hóa Đông Sơn, Khuôn đúc trống Đông Sơn phát hiện từ lòng đất Luy Lâu, Thực nghiệm đúc trống đồng.
Phát biểu tại lễ khai mạc, Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Quốc gia TS Nguyễn Văn Đoàn cho biết: "Với chủ đề "Âm vang Đông Sơn", chúng tôi muốn giới thiệu tới công chúng trong và ngoài nước những di vật đặc sắc của văn hóa Đông Sơn mới được Bảo tàng sưu tầm và những phát hiện mới về khuôn đúc trống đồng tại Luy Lâu (Bắc Ninh) qua khai quật khảo cổ học, có niên đại sau Công nguyên, chứng minh sức sống mạnh mẽ của văn hóa Đông Sơn, góp phần giải đáp những bí ẩn liên quan đến kỹ thuật đúc trống đồng từ 2.000 năm trước".
Đặc biệt, trong chuyên đề lần này, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia còn giới thiệu đến công chúng chiếc trống đúc thực nghiệm đầu tiên và duy nhất dựa trên cơ sở khoa học.
Từ 1964 đến 1975, Bảo tàng Lịch sử Việt Nam (nay là Bảo tàng Lịch sử quốc gia) phối hợp với Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam tiến hành thử nghiệm đúc trống đồng Ngọc Lũ trên cơ sở phân tích thành phần hợp kim và các dấu vết kỹ thuật trên hiện vật. Quá trình thực nghiệm đúc 4 lần đầu đều không thành công, lần đúc thứ năm được đánh giá đạt khoảng 80% so với trống gốc.
Phó Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Nguyễn Thị Thu Hoan cho biết, năm 2022, trên cơ sở nghiên cứu thông tin khoa học thu được từ mảnh khuôn đúc phát hiện ở Luy Lâu, các nhà khảo cổ Bảo tàng Lịch sử quốc gia đã phác dựng lại hình dáng chiếc trống, tiến hành khảo sát các làng nghề truyền thống đúc đồng và chọn làng nghề Chè Đông (Thanh Hóa) để đúc thực nghiệm trống đồng Luy Lâu.
Sau hơn một tháng thực hiện, trống được đúc ra cơ bản đạt yêu cầu về kỹ thuật, mỹ thuật, từ độ dày, trọng lượng đến hoa văn trang trí và độ âm vang nhưng cũng đặt ra một số vấn đề cần hoàn thiện cho các lần đúc trống sau này như đối với hoa văn in khuôn, tượng cóc và quai trống.
Quá trình đúc thực nghiệm đã kiểm chứng các thông tin thu được từ sưu tập mảnh khuôn trống, cung cấp cơ sở khoa học để xem xét lại các đặc điểm của sưu tập và chức năng của một số hiện vật liên quan. Từ đó, hiểu rõ hơn về kỹ thuật đúc trống của cư dân Đông Sơn và tính tiếp nối trong cộng đồng người Việt đang đúc trống hiện nay.
Đây cũng là cách tiếp cận phương pháp đúc trống khác với các lần đúc thử nghiệm trước đó và trống đồng Luy Lâu trở thành chiếc trống đúc thực nghiệm đầu tiên và duy nhất dựa trên cơ sở khoa học là những mảnh khuôn đúc trống.
Tại lễ khai mạc, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia tiếp nhận 51 hiện vật văn hóa Đông Sơn từ nhà nghiên cứu, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thanh Nam nhằm bổ sung cho bộ sưu tập của Bảo tàng.
Trưng bày chuyên đề "Âm vang Đông Sơn" diễn ra đến hết tháng 4/2024.
