Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng ra đời tại xóm Bờ Rạ, xã Tân Thái, huyện Đại Từ (Thái Nguyên) theo chỉ đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh và được Người đặt tên. Tổng bộ Việt Minh đã tổ chức Lễ khai giảng lớp đầu tiên của trường vào ngày 4/4/1949.
Do hoàn cảnh của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng chỉ tổ chức được duy nhất một khóa học ngắn hạn, từ ngày 4/4 đến ngày 6/7/1949, học viên gồm 42 người là cán bộ chính trị, quân sự, báo chí của cả nước gửi về; 29 giảng viên tham gia giảng dạy đều là những đồng chí lãnh đạo giàu kinh nghiệm chính trị và phong phú lý luận, thực tiễn như Trường Chinh, Võ Nguyên Giáp, Hoàng Quốc Việt, Trần Huy Liệu; là những nhà hoạt động văn hóa, văn nghệ có tên tuổi.
Ba tháng học đã giúp các học viên lĩnh hội một chương trình đồ sộ gồm cả lý thuyết, chuyên môn và thực hành. Ngày 6/7/1949, Trường làm lễ bế mạc khóa học, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư biểu dương và nhắc bốn điểm chính về nhiệm vụ, tôn chỉ, mục đích, đối tượng của mỗi tờ báo, mục tiêu của báo chí.
Trong thư, Bác Hồ nhấn mạnh, muốn viết báo thì cần: “1- Gần gũi quần chúng, cứ ngồi trong phòng giấy mà viết thì không thể viết thiết thực. 2- Ít nhất cũng phải biết một thứ tiếng nước ngoài để xem báo nước ngoài và học kinh nghiệm của người. 3- Khi viết xong một bài báo, tự mình phải xem lại ba, bốn lần, sửa chữa lại cẩn thận. Tốt hơn là đưa nhờ một vài người ít văn hóa xem và hỏi họ những câu nào, chữ nào họ không hiểu thì sửa lại cho dễ hiểu. 4- Luôn cố gắng học hỏi, luôn cầu tiến bộ...”.
Tại Lễ kỷ niệm 70 năm Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng được tổ chức ngày 4/4/2019, đồng chí Thuận Hữu, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, nguyên Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, khẳng định: “Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng là điển hình dạy và học nghiêm túc dù trong hoàn cảnh kháng chiến vô cùng khó khăn. 42 học viên và 29 giảng viên thực sự là những hạt nhân của báo chí cách mạng; họ đã góp phần to lớn làm nên những trang sử vẻ vang của báo chí nước nhà suốt 70 năm qua”.
“Các học viên của trường đã tỏa về muôn nẻo, có mặt ở những chiến trường ác liệt nhất, những mặt trận nóng bỏng và phức tạp nhất như các nhà báo Thép Mới, Chính Yên, Trần Kiên (Báo Nhân Dân); Mai Thanh Hải, Mai Hồ (Báo Cứu Quốc); đạo diễn Bành Bảo, nhà văn Hữu Mai, nhà thơ Từ Bích Hoàng (Việt Phương), nhà thơ Hải Như ...”, đồng chí Thuận Hữu chia sẻ.
Từ dấu son đầu tiên của sự nghiệp đào tạo báo chí tại Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng, đến nay đã có hơn 10 cơ sở đào tạo cán bộ báo chí cho cả 4 loại hình là báo in, phát thanh, truyền hình và báo điện tử với trình độ từ cao đẳng tới tiến sĩ”.
Địa diểm Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng được Bộ Băn hóa-Thể thao và Du lịch công nhận là Di tích lịch sử quốc gia, Hội Nhà báo Việt Nam dựng bia di tích. Ông Phan Hữu Minh, nguyên Ủy viên Thường vụ Hội Nhà báo Việt Nam, nguyên Trưởng Ban Kiểm tra Hội Nhà báo Việt Nam dành nhiều thời gian, tâm huyết để gặp gỡ, làm việc với nhiều nhân chứng, cấp ủy, chính quyền địa phương tìm ra địa điểm Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng.
Kỷ niệm 72 năm Ngày thành lập Hội Nhà báo Việt Nam, dẫn đầu Đoàn cán bộ Hội Nhà báo Việt Nam, lãnh đạo nhiều cơ quan báo chí, Hội Nhà báo nhiều tỉnh, thành phố về lại di tích lịch sử Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng ngày 20/4, đồng chí Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam khẳng định: “Các nhà báo từng học tại mái trường tranh tre nứa lá này đã tận tụy cống hiến và góp phần xây dựng sự nghiệp báo chí cách mạng to lớn mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gây dựng”.
Đồng chí Lê Quốc Minh đề nghị, giới báo chí cả nước, đặc biệt là các cơ sở đào tạo báo chí coi di tích Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng là cội nguồn của nghề nghiệp, thể hiện sự tri ân với lịch sử báo chí và cách mạng.
