Trao quyền tự chủ toàn diện, tạo nền tảng để Đại học Quốc gia bứt phá mạnh mẽ trong thời kỳ phát triển mới

Ngày 11/7, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long ký ban hành Nghị định số 201/2025/NĐ-CP quy định về chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Đại học Quốc gia, thay thế Nghị định số 186/2013/NĐ-CP ngày 17/11/2013 của Chính phủ. Đây được xem là bước ngoặt chiến lược trong hành trình phát triển giáo dục đại học Việt Nam.

Hoạt động nghiên cứu khoa học ở Đại học Quốc gia Hà Nội.
Hoạt động nghiên cứu khoa học ở Đại học Quốc gia Hà Nội.

Theo đó, Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh được trao quyền tự chủ toàn diện, tạo nền tảng để bứt phá mạnh mẽ trong thời kỳ phát triển mới.

Trao quyền tự chủ thực chất và mạnh mẽ cho đại học quốc gia

Theo quy định tại Nghị định, Đại học Quốc gia được trao quyền tự chủ rất cao trong các lĩnh vực: đào tạo, nghiên cứu khoa học, tổ chức bộ máy, tài chính, hợp tác quốc tế và phát triển nhân lực chất lượng cao. Đại học Quốc gia có thể xây dựng quy chế đào tạo riêng, phát triển các chương trình tài năng, tiên tiến, mở rộng hợp tác quốc tế và huy động hiệu quả nguồn lực khoa học-công nghệ-đổi mới sáng tạo nhằm thực hiện sứ mệnh phát triển quốc gia.

Đại học Quốc gia được quyền trực tiếp điều hành, sử dụng và phân bổ nguồn lực nội bộ; tự chủ trong tuyển dụng giảng viên, chuyên gia quốc tế, hợp tác với doanh nghiệp. Mô hình quản trị đại học hiện đại được thiết kế theo hướng phân cấp, phân quyền rõ ràng, đi đôi với trách nhiệm giải trình trước Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ.

Nghị định cũng khẳng định Đại học Quốc gia là đối tượng được Nhà nước ưu tiên đầu tư để thực hiện các nhiệm vụ chiến lược quốc gia và phát triển vùng.

Việc ban hành Nghị định với nhiều nội dung mang tính tiên phong, đột phá thể hiện sự quan tâm sâu sắc của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các bộ, ngành đối với hệ thống đại học quốc gia. Đồng thời, Nghị định trao cho Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh quyền tự chủ toàn diện, tạo nền tảng vững chắc để hai đơn vị này bứt phá trong giai đoạn phát triển mới.

Đại học Quốc gia là đầu mối chiến lược trong hệ thống giáo dục đại học

Theo Nghị định mới, Đại học Quốc gia được Chính phủ xác định là đầu mối chiến lược trong hệ thống giáo dục đại học, có trách nhiệm điều phối, bảo đảm sự liên thông giữa các đơn vị thành viên và các đơn vị trực thuộc. Cơ chế phân cấp rõ ràng không chỉ nâng cao hiệu quả vận hành mà còn tạo điều kiện để Đại học Quốc gia phát huy vai trò tiên phong trong giáo dục đại học và nghiên cứu khoa học quốc gia.

Đại học Quốc gia được quyền ban hành quy định riêng về chế độ làm việc đối với giảng viên, nghiên cứu viên theo khuôn khổ pháp luật, nhằm thu hút và phát huy hiệu quả nguồn nhân lực chất lượng cao trong và ngoài nước. Nghị định cũng cho phép Đại học Quốc gia chủ động sử dụng nhân lực phục vụ hoạt động giảng dạy, nghiên cứu và quản trị đại học.

6166ea9e-300c-4172-b212-660f0bb683c0-9901.jpg
Sinh viên Đại học Quốc gia Hà Nội

Về đào tạo, Đại học Quốc gia được giao quyền tự chủ trong xây dựng Quy chế đào tạo ở các trình độ giáo dục đại học, hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng đào tạo, phát triển nguồn nhân lực trình độ cao, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh; đồng thời thúc đẩy hợp tác, hội nhập quốc tế, đưa giáo dục đại học Việt Nam vươn tầm khu vực và thế giới.

Đại học Quốc gia được giao quyền chủ động xây dựng, triển khai các chương trình đào tạo thực hành, chuyên sâu, đặc biệt, năng khiếu và tài năng ở tất cả các trình độ, nhằm phát hiện, bồi dưỡng nhân tài trong lĩnh vực khoa học và công nghệ. Đồng thời, các chương trình đào tạo trong nước có thể được mở rộng ra quốc tế thông qua hợp tác và liên kết đào tạo với các đối tác nước ngoài.

Trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Đại học Quốc gia được phép đề xuất và thực hiện các chương trình cấp quốc gia; đóng vai trò là đầu mối nghiên cứu, cung cấp luận cứ khoa học cho việc xây dựng chủ trương, chính sách, chiến lược phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và hội nhập quốc tế. Đại học Quốc gia còn được tổ chức các hoạt động khoa học-công nghệ trên mọi lĩnh vực, góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo, gắn kết chặt chẽ với đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và phát triển đất nước.

Nghị định mới không chỉ khẳng định vị thế pháp lý và sứ mệnh chiến lược của Đại học Quốc gia, mà còn thể hiện cam kết mạnh mẽ của Chính phủ trong phát triển giáo dục đại học theo định hướng nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế.

Với sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Đảng, Nhà nước, sự đồng hành của Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các bộ, ngành, cùng nội lực vững vàng từ đội ngũ giảng viên, nhà khoa học, sinh viên, Đại học Quốc gia Hà Nội đang từng bước khẳng định vai trò tiên phong, hướng tới trở thành biểu tượng quốc gia về đổi mới sáng tạo và chất lượng giáo dục đại học.

Việc ban hành Nghị định với nhiều điểm đổi mới đột phá về quyền tự chủ cho thấy quyết tâm kiến tạo môi trường phát triển năng động cho các Đại học Quốc gia. Đây là nền tảng thuận lợi để Đại học Quốc gia Hà Nội hiện thực hóa sứ mệnh dẫn dắt, thúc đẩy phát triển giáo dục đại học Việt Nam, góp phần nâng tầm vị thế trí tuệ quốc gia trong khu vực và trên thế giới.

669f250a-1e0e-446d-b2f2-829bd429f94b-697.jpg
Nghiên cứu, thí nghiệm tại Đại học Quốc gia Hà Nội.

Nghị định xác định rõ Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục thực hiện chức năng quản lý nhà nước cùng Bộ Khoa học và Công nghệ, các bộ, ngành khác và Ủy ban nhân dân các cấp nơi Đại học Quốc gia đặt địa điểm, trong phạm vi chức năng theo quy định của Chính phủ và phù hợp với pháp luật.

Đại học Quốc gia được làm việc trực tiếp với các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương để giải quyết những vấn đề liên quan. Khi cần thiết, Đại học Quốc gia báo cáo Thủ tướng Chính phủ về những vấn đề liên quan đến hoạt động và phát triển; thực hiện việc cung cấp thông tin, báo cáo phục vụ hoạt động kiểm tra, thanh tra của các bộ, ngành có liên quan và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi Đại học Quốc gia, đơn vị thành viên, đơn vị trực thuộc và đơn vị thuộc Đại học Quốc gia đặt trụ sở theo quy định của pháp luật.

Có thể bạn quan tâm

[Video] Gần 20% học sinh Việt bị bắt nạt "vài lần mỗi tháng"

[Video] Gần 20% học sinh Việt bị bắt nạt "vài lần mỗi tháng"

Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) vừa công bố báo cáo PISA năm 2025 từ cuộc khảo sát hơn 760.000 học sinh 15 tuổi tại 91 quốc gia và nền kinh tế. Tại Việt Nam, chương trình thực hiện khảo sát 7.353 học sinh ở 194 trường trung học cơ sở trên toàn quốc, trong đó phản ánh rõ thực trạng đáng lo ngại về bạo lực học đường.

Tình cảnh thiếu sách giáo khoa trong một nhà sách ở Huế. (Ảnh: DQT)

Để học sinh Huế có đủ sách giáo khoa

Sau hơn một tuần năm học mới, khoảng 21% học sinh Huế chưa có sách giáo khoa bản in. Trong khi các cấp, ngành đang tập trung tháo gỡ nguồn cung, phụ huynh có thể chủ động sử dụng sách điện tử, mượn hoặc photocopy để học sinh có tài liệu theo bài, giảm áp lực tìm mua từng cuốn còn thiếu.

Bốn thầy, cô giáo tiếng Anh đạt 9.0 IELTS tuyệt đối thảo luận về các phương pháp học ngoại ngữ của mỗi người. (Ảnh: VINH SAN)

Vận dụng ngoại ngữ hiệu quả trong bối cảnh "chạy đua" công nghệ AI

Năm học mới 2026-2027 đã bắt đầu. Từ điểm chuẩn chính thức, có thể thấy ngôn ngữ Anh, sư phạm tiếng Anh… luôn thuộc top các ngành có điểm chuẩn cao. Việc vận dụng tiếng Anh hiệu quả không còn gói gọn trong học tập, mà còn áp dụng trong cả công việc, đời sống, nhất là khi công nghệ trí tuệ nhân tạo ngày càng phổ biến. 

Quang cảnh hội thảo. (Ảnh: VĂN MẠNH)

Học tập suốt đời, phát triển con người có bản lĩnh, trách nhiệm

Ngày 9/9, tại Hà Nội, Đảng ủy Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp Ban Tuyên giáo Trung ương và Trường đại học Mở Hà Nội tổ chức Hội thảo khoa học “Học tập suốt đời để dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám hy sinh vì lợi ích chung để trở thành người có ích cho xã hội”.

Ông Vương Quang Khải phát biểu tại lễ khai giảng của Đại học Bách khoa Hà Nội ngày 5/9. (Nguồn ảnh: Zalo)

Nhà sáng lập Zalo tại lễ khai giảng Đại học Bách khoa Hà Nội: Câu chuyện về thất bại và sự lãng mạn

Trở lại Đại học Bách khoa Hà Nội trong lễ đón tân sinh viên và khai giảng năm học mới ngày 5/9, ông Vương Quang Khải, nhà sáng lập Zalo, kể về những thất bại từng đẩy mình đến tuyệt vọng, lựa chọn làm lại từ đầu và một “sự lãng mạn” đã theo ông suốt gần ba thập kỷ làm công nghệ.

Dạy và học thế nào để người học thực sự "làm chủ" công nghệ trí tuệ nhân tạo. (Ảnh minh họa có sử dụng AI )

Giáo dục trong kỷ nguyên AI, từ sử dụng đến làm chủ công nghệ

Việc đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào trường học đã được thí điểm trong năm học 2025-2026 và định hướng triển khai đại trà từ năm học 2026–2027. Nhìn lại hành trình này, câu hỏi lớn nhất của ngành giáo dục đặt ra lúc này không còn là "có nên dạy AI hay không", mà là dạy và học thế nào để người học thực sự "làm chủ" công nghệ.

Hội nghị Kết nối Huế-Nhật Bản năm 2026. (Ảnh: LÊ HOÀNG)

Huế mở rộng không gian hợp tác, kết nối nguồn lực từ Nhật Bản

Trên nền tảng quan hệ hợp tác được vun đắp nhiều năm, Huế đang chủ động mở rộng kết nối với các địa phương, tổ chức và doanh nghiệp Nhật Bản, hướng tới những chương trình cụ thể về công nghệ, giáo dục, y tế, di sản, du lịch và đầu tư, qua đó tạo thêm nguồn lực cho thành phố phát triển nhanh, xanh và bền vững.

Sách giáo khoa bày bán tại một cửa hàng ở Hà Nội. (Ảnh: THÙY LINH)

Tiếp tục tăng cường nguồn cung, in bổ sung sách giáo khoa, sách bài tập để phát hành theo nhu cầu thực tế

Dịp khai giảng, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã cung ứng thêm khoảng 2,5 triệu bản sách giáo khoa, tập trung phục vụ các trường đặt muộn và bổ sung các đầu sách thiếu cục bộ. Trong tháng 9, khoảng triệu bản sách giáo khoa, sách bài tập tiếp tục được in bổ sung để phát hành theo nhu cầu thực tế và làm nguồn dự phòng.

Trại hè thực nghiệm bán trú “The Eclipsed-Những sắc màu khuất lấp” vào tháng 8 vừa qua tại thành phố Vĩnh Yên (tỉnh Phú Thọ), thu hút hơn 50 học sinh trung học cơ sở từ 12 đến 14 tuổi (lớp 7, 8, 9) tham gia. (Ảnh: Ban tổ chức)

Đánh thức những tiềm năng đa diện của thế hệ trẻ

Trong môi trường học đường, kết quả học tập và các kỳ thi vẫn là thước đo quen thuộc đối với học sinh. Tuy nhiên, đằng sau mỗi bảng điểm còn là những giá trị được phản ánh qua khả năng sáng tạo, tư duy không gian, năng khiếu âm nhạc, sự linh hoạt vận động hay năng lực kết nối cộng đồng. 

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Đức Thọ, Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân phát biểu tại Lễ khai giảng. (Ảnh: MẠNH XUÂN)

Đại học Kinh tế Quốc dân khai giảng Chương trình cử nhân quốc tế, liên kết Đại học La Trobe

Ngày 6/9, tại Hà Nội, Đại học Kinh tế Quốc dân tổ chức Lễ khai giảng khóa 5, Chương trình Cử nhân quốc tế hệ chính quy, liên kết giữa Đại học Kinh tế quốc dân và Đại học La Trobe (Australia). Đại diện lãnh đạo hai trường, Đại sứ quán Australia tại Hà Nội và đông đảo các cơ quan, đơn vị tham dự buổi lễ.

Học sinh Trường trung học cơ sở Cầu Giấy B trong Lễ khai giảng năm học 2026-2027. (Ảnh: BẢO NGÂN)

Trung học cơ sở Cầu Giấy B đặt mục tiêu nâng chất lượng sau sắp xếp

Năm học 2026-2027 đánh dấu chặng đường mới của Trường trung học cơ sở Cầu Giấy B sau sắp xếp. Cùng với ổn định tổ chức, nhà trường xác định trọng tâm là phát huy thế mạnh của hai trường trước đây, thống nhất chất lượng giáo dục giữa trụ sở chính và phân hiệu, tạo môi trường để mỗi học sinh được phát triển toàn diện.