Nhiều kỳ vọng khi sửa đổi đồng bộ chương trình, sách giáo khoa

Năm học 2026-2027, ngành giáo dục thực hiện nhiều nhiệm vụ, giải pháp, trong đó có việc “sửa đổi đồng bộ chương trình giáo dục, sách giáo khoa đáp ứng các yêu cầu mới” đã thu hút sự quan tâm, kỳ vọng của thầy, cô giáo, phụ huynh, học sinh và dư luận xã hội.

Thầy giáo Trần Trung Hiếu, giáo viên Trường trung học phổ thông chuyên Phan Bội Châu (tỉnh Nghệ An) trong giờ dạy học. (Ảnh: Nhân vật cung cấp)
Thầy giáo Trần Trung Hiếu, giáo viên Trường trung học phổ thông chuyên Phan Bội Châu (tỉnh Nghệ An) trong giờ dạy học. (Ảnh: Nhân vật cung cấp)

Theo Quyết định số 2623/QĐ-BGDĐT ngày 3/9/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm năm học 2026-2027. Một vấn đề thu hút sự quan tâm của các thầy, cô giáo, phụ huynh, học sinh và xã hội đó là: Sửa đổi đồng bộ chương trình giáo dục, sách giáo khoa đáp ứng các yêu cầu mới; tăng cường giáo dục lịch sử, văn hóa dân tộc, truyền thống yêu nước, đạo đức, lối sống, kỹ năng sống, sức khỏe và trách nhiệm xã hội cho học sinh, sinh viên; xây dựng môi trường giáo dục kỷ cương, nền nếp, lành mạnh, “thầy ra thầy, trò ra trò”...

Chung quanh việc thực hiện các nhiệm vụ năm học, nhất là vấn đề sửa đổi đồng bộ chương trình giáo dục, sách giáo khoa, thầy giáo Trần Trung Hiếu, giáo viên Trường trung học phổ thông chuyên Phan Bội Châu (tỉnh Nghệ An) đã có một số chia sẻ về vấn đề này.

Là giáo viên phổ thông đã nhiều năm đứng lớp, thầy giáo Trần Trung Hiếu đón nhận nội dung sửa đổi đồng bộ chương trình, sách giáo khoa đáp ứng yêu cầu mới với tâm thế tích cực và trân trọng. Theo thầy Hiếu, đó không chỉ là một chủ trương chuyên môn. Ở góc độ người trực tiếp dạy học, đây là tín hiệu đáng mừng khi ngành giáo dục đã nhìn thẳng vào thực tế, lắng nghe tiếng nói từ cơ sở và sẵn sàng điều chỉnh những gì chưa phù hợp.

1788839386425-564642213044634144-8457453592638208168-c260d9e26ce2ab425af34a19e8ee7b75.jpg
Thầy giáo Trần Trung Hiếu. (Ảnh: Nhân vật cung cấp)

Từ khóa quan trọng nhất của Quyết định này là “sửa đổi đồng bộ”. Đã là sửa đổi đồng bộ thì không chỉ sửa sách giáo khoa. Bởi sau 5 năm triển khai chương trình giáo dục phổ thông năm 2018, những bất cập mà giáo viên và học sinh đang gặp phải không chỉ nằm trên những trang sách. Thầy giáo Trần Trung Hiếu mong muốn Bộ Giáo dục và Đào tạo xem lại cách tổ chức các môn học tích hợp ở cấp trung học cơ sở.

Thực tế giảng dạy thời gian qua cho thấy, khoa học tự nhiên gồm các phân môn: Vật lý, Hóa học, Sinh học - là một ý tưởng có thể có cơ sở về mặt chương trình, nhưng khi triển khai lại nảy sinh một nghịch lý: Một giáo viên phải dạy cả ba lĩnh vực với độ sâu kiến thức khác nhau.

Vì vậy, không thể đòi hỏi một giáo viên Vật lý đồng thời có năng lực chuyên môn tương đương giáo viên Hóa học và Sinh học, rồi đặt lên vai họ trách nhiệm dạy tốt cả ba phân môn. Hệ quả là tình trạng dạy lệch, dạy chắp vá, thậm chí có nơi giáo viên “né” những phần không thuộc chuyên môn sâu của mình.

Lịch sử và Địa lý cũng tương tự. Hai môn học độc lập được ghép thành một môn chung, nhưng nội dung, cấu trúc sách giáo khoa vẫn cơ bản tách biệt. Muốn dạy tốt cả Lịch sử lẫn Địa lý, cần một đội ngũ giáo viên vừa vững kiến thức lịch sử, vừa sâu kiến thức địa lý, lại đáp ứng đầy đủ yêu cầu về văn bằng, chứng chỉ. Đây không phải bài toán đơn giản.

Nếu một mô hình tích hợp khiến giáo viên khó dạy, học sinh khó học và nhà trường khó bố trí nhân lực, thì cần đủ dũng khí để sửa.

Cùng với đó, cần đánh giá nghiêm túc hai nội dung ở cấp trung học phổ thông: Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp và Giáo dục địa phương với 4 tiết mỗi tuần là một quỹ thời gian rất lớn. Nhưng vấn đề không chỉ là nhiều hay ít tiết, mà là hiệu quả thực chất đến đâu?

Nếu nội dung chưa đủ hấp dẫn, phương pháp tổ chức còn hình thức, đánh giá chưa rõ ràng, học sinh học đối phó và giáo viên dạy đối phó, thì chúng ta cần đặt câu hỏi: Có đang sử dụng hiệu quả thời gian học tập quý giá của học sinh hay không? Không nên có những tiết học tồn tại chủ yếu vì chương trình quy định phải có.

Chương trình giáo dục phổ thông năm 2018 là một cuộc đổi mới lớn. Nhưng đổi mới không có nghĩa là bất biến. Một chương trình tốt không phải là chương trình không bao giờ phải sửa; một nền giáo dục tiến bộ là nền giáo dục dám nhận ra cái chưa đúng để sửa cho đúng hơn.

Sau 5 năm, đã đến lúc tổng kết bằng dữ liệu, bằng thực tiễn lớp học và bằng tiếng nói của chính những người đang thực hiện chương trình mỗi ngày. Sai thì phải sửa. Thiếu thì phải bổ sung. Dư thừa, hình thức, phản tác dụng và gây lãng phí thì phải mạnh dạn cắt bỏ.

Thầy giáo Trần Trung Hiếu

Trong khi đó, việc phân hóa, lựa chọn tổ hợp môn ở lớp 10 cần được nhìn lại từ thực tế vùng miền. Quyền lựa chọn môn học là một tư tưởng tiến bộ. Nhưng quyền lựa chọn chỉ có ý nghĩa khi học sinh thật sự có nhiều lựa chọn.

Ở nhiều trường miền núi, vùng sâu, vùng xa, điều kiện cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên không cho phép mở đầy đủ các tổ hợp. Vì thế, học sinh nhiều khi không được chọn môn theo năng lực, sở thích hay định hướng nghề nghiệp mà phải chọn theo câu hỏi rất thực tế: Trường mình có giáo viên dạy môn nào? Đó là một nghịch lý cần được tháo gỡ.

Không chỉ vậy, thầy Hiếu mong muốn khôi phục đúng vị trí của tiết chào cờ và sinh hoạt lớp. Không nên đơn giản hóa rằng, những nội dung này đã được “dồn” vào Hoạt động trải nghiệm. Một tiết chào cờ đầu tuần có ý nghĩa riêng; một tiết sinh hoạt lớp do giáo viên chủ nhiệm trực tiếp tổ chức cũng có chức năng riêng.

Trong bối cảnh mạng xã hội đang tác động mạnh đến nhận thức, hành vi và cách ứng xử của học sinh, nhà trường càng cần không gian chính thức để giáo dục kỷ cương, trách nhiệm, thái độ học tập, cách ứng xử với cha mẹ, thầy, cô giáo và bạn bè. Dạy chữ mà thiếu dạy người thì giáo dục chưa thể hoàn thành sứ mệnh của mình.

“Một quyết định sửa đổi chỉ thật sự có ý nghĩa khi nó đi đến tận lớp học. Và tôi tin rằng, điều giáo viên phổ thông chờ đợi lúc này không phải là những lời giải thích cho cái đã làm, mà là những hành động sửa đổi cụ thể, thực chất và có thể kiểm chứng. Đó không phải là phủ nhận chương trình giáo dục phổ thông năm 2018. Đó chính là cách có trách nhiệm nhất để hoàn thiện chương trình, sách giáo khoa đáp ứng yêu cầu mới”, thầy giáo Trần Trung Hiếu chia sẻ.

Có thể bạn quan tâm

(Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Ban hành Chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho người có nguyện vọng trở thành giáo viên phổ thông

Thông tư mới ban hành của Bộ Giáo dục và Đào tạo mở rộng đối tượng bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho người có bằng cao đẳng trở lên hoặc sinh viên đã tích lũy tối thiểu 70% tổng khối lượng học tập ngành đào tạo phù hợp với một số môn học, có nguyện vọng trở thành giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông.

Cán bộ, nhân viên Viện Đào tạo Dược, Học viện Quân y thực hiện nghiên cứu khoa học. (Ảnh: TUẤN DŨNG)

Viện Đào tạo Dược, Học viện Quân y: Đổi mới đào tạo, lấy chất lượng nguồn nhân lực làm mục tiêu xuyên suốt

Quán triệt tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, Viện Đào tạo Dược, Học viện Quân y đang đẩy mạnh đổi mới giáo dục và đào tạo theo hướng hiện đại, thực chất, gắn lý luận với thực tiễn, lấy chất lượng nguồn nhân lực làm mục tiêu xuyên suốt. 

Tiết mục mở màn của đội thi đến từ Trường trung học phổ thông Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau. (Ảnh: HOÀN THÀNH)

Ngành giáo dục Cà Mau rộn ràng tiếng hát thi đua

Tối 2/11, tỉnh Cà Mau long trọng tổ chức lễ khai mạc Hội thi Tiếng hát Nhà giáo tỉnh Cà Mau lần thứ I năm 2026. Hội thi quy tụ sự tham gia của 86 đoàn dự thi, với 1.590 cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh, sinh viên tại các đơn vị trường học, cơ sở giáo dục trên địa bàn vùng sông nước Cà Mau.

Giờ học của học sinh Trường trung học phổ thông Lê Văn Thịnh, tỉnh Bắc Ninh. (Ảnh: MAI MAI)

Cân nhắc việc tăng định mức tiết dạy của giáo viên phổ thông

Thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, đội ngũ nhà giáo được xác định giữ vai trò quyết định đối với chất lượng dạy học. Những yêu cầu đặt ra đòi hỏi giáo viên nắm vững kiến thức chuyên môn và phải đổi mới phương pháp, phát triển năng lực học sinh... 

Sinh viên Khoa Tiếng Anh, Trường đại học Sư phạm Hà Nội sôi nổi tham gia hoạt động giao lưu, trao đổi. (Ảnh: HNUE)

Mở rộng môi trường sử dụng tiếng Anh

Xây dựng lộ trình đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học là một trong những nhiệm vụ Bộ Giáo dục và Đào tạo đặt ra đối với giáo dục đại học năm học 2026-2027.

Ban tổ chức và các đại biểu ấn nút phát động cuộc thi. (Ảnh: Ban tổ chức)

Phát động Cuộc thi trực tuyến “Học Bác-Hiểu Đảng-Phát triển giáo dục-Làm chủ khoa học công nghệ”

Ngày 2/11, tại Hà Nội, Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Giáo dục và Đào tạo phát động Cuộc thi trực tuyến “Học Bác-Hiểu Đảng-Phát triển giáo dục-Làm chủ khoa học công nghệ”. Cuộc thi mở thêm một hình thức tìm hiểu, học tập, góp phần lan tỏa nội dung sinh hoạt chính trị trong Đảng bộ Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Di tích Văn Miếu Sơn Tây. (Ảnh: TRƯƠNG QUỐC ĐÔNG)

Trải nghiệm trường thi xưa tại Văn Miếu Sơn Tây

Từ những dấu tích của truyền thống khoa bảng xứ Đoài, hoạt động tái hiện trường thi xưa tại Văn Miếu Sơn Tây mở ra cách tiếp cận trực quan với lịch sử khoa cử Việt Nam. Qua đó, không gian, câu chuyện về việc học, thi cử và truyền thống hiếu học được đưa đến gần hơn với công chúng, nhất là thế hệ trẻ.

Khoa Toán-Tin nhận Cờ Thi đua của Bộ Giáo dục và Đào tạo vì thành tích Đổi mới sáng tạo trong quản lý, giảng dạy và học tập. (Ảnh: SĐ)

Khoa Toán-Tin, Trường đại học Sư phạm Hà Nội khẳng định vị thế trong đào tạo và nghiên cứu toán học

Ngày 1/11, tại Hội trường 11/10, Trường đại học Sư phạm Hà Nội, Khoa Toán-Tin tổ chức Lễ kỷ niệm 75 năm thành lập (1951-2026). Đây là dịp tri ân các thế hệ nhà giáo và ghi nhận những đóng góp của Khoa trong đào tạo, nghiên cứu khoa học, bồi dưỡng nhân tài, đồng thời định hướng phát triển trong giai đoạn mới.

Chương trình hòa nhạc với sự tham gia biểu diễn của Dàn nhạc Giao hưởng Mặt Trời (Sun Symphony Orchestra). (Ảnh: THANH TÙNG)

Lan tỏa giá trị nghệ thuật trong môi trường giáo dục

Nhân kỷ niệm 75 năm thành lập (11/10/1951-11/10/2026), Trường đại học Sư phạm Hà Nội phối hợp Dàn nhạc Giao hưởng Mặt Trời tổ chức chương trình dành cho cán bộ, giảng viên và sinh viên nhà trường, góp phần lan tỏa tình yêu âm nhạc hàn lâm, làm phong phú đời sống văn hóa tinh thần trong môi trường giáo dục đại học.

Đại diện Hội Khuyến học Việt Nam và The Vietnam Foundation cùng các đại biểu tại lễ ký Biên bản ghi nhớ hợp tác về thúc đẩy học tập suốt đời trên nền tảng số.

Số hóa việc học trong mỗi cơ quan, đơn vị

Trong quá trình công tác, hầu như người nào cũng tham gia các khóa học, bồi dưỡng chuyên môn, và dấu vết của việc học thường nằm trong các chứng chỉ, quyết định, danh sách và phải tự lưu giữ. Số hóa dữ liệu đang mở ra cách ghi nhận liên tục quá trình ấy, gắn với hồ sơ công tác, giảm việc gom minh chứng vào mỗi kỳ tổng hợp.

Đại học Bách khoa Hà Nội: Tiên phong đào tạo nguồn nhân lực chiến lược và sáng tạo công nghệ

Đại học Bách khoa Hà Nội: Tiên phong đào tạo nguồn nhân lực chiến lược và sáng tạo công nghệ

Giáo sư, Tiến sĩ Lê Anh Tuấn, Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội trao đổi cùng phóng viên Báo Nhân Dân về những giải pháp đột phá nhằm phát triển năng lực nghiên cứu, thu hút nhân tài, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, góp phần nâng cao năng lực tự chủ công nghệ quốc gia.

Phụ huynh An Giang đưa đón con em đi học. (Ảnh: THANH DŨNG)

An Giang: Chấn chỉnh các khoản thu tại các cơ sở giáo dục

Ngày 30/10, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh An Giang cho biết, vừa ban hành văn bản gửi các Ủy ban nhân dân xã, phường, đặc khu trong tỉnh và thủ trưởng các đơn vị trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh về việc chấn chỉnh thực hiện các khoản thu tại các cơ sở giáo dục.