"Tôi tin vào khả năng chuyển đổi 100% sang năng lượng xanh của Việt Nam"

Giáo sư Mark Zachary Jacobson tin vào tương lai chuyển đổi năng lượng tái tạo của Việt Nam. Việt Nam có đường bờ biển dài và tài nguyên điện gió ngoài khơi hay trên đất liền đều phong phú....
Giáo sư Mark Zachary Jacobson trả lời phỏng vấn báo chí.
Giáo sư Mark Zachary Jacobson trả lời phỏng vấn báo chí.

Trong phần diễn thuyết truyền cảm hứng "Đổi mới hiện tại. Kiến tạo tương lai" trước hàng trăm nhà khoa học và sinh viên tại Tuần lễ Khoa học Công nghệ VinFuture 2022, Giáo sư Mark Zachary Jacobson, Giám đốc Chương trình Khí quyển Năng lượng, Đại học Stanford đã chia sẻ về lý do tại sao thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng cần chuyển đổi sang 100% năng lượng xanh.

Có nhiều cách để chuyển dịch 100% sang năng lượng xanh

"Lý do tôi nghiên cứu chủ đề trên nhiều năm vì đây là vấn đề của hơn 7 tỷ người, và bây giờ là 8 tỷ người. Hàng triệu người bị ảnh hưởng sức khỏe và vạn người tử vong vì ảnh hưởng ô nhiễm không khí, tốn 30.000 tỷ USD mỗi năm trên toàn cầu. Đó cũng là khoản chúng ta phải chi ra cho vấn đề ấm lên toàn cầu vào năm 2050", Giáo sư Jacobson mở đầu.

An ninh năng lượng là chủ đề nóng, ảnh hưởng tới cả chính trị-xã hội mỗi quốc gia. Trong khi đó, ta có thể thấy năng lượng tái tạo, như năng lượng gió, năng lượng mặt trời có ở nhiều nơi trên thế giới. Vấn đề lớn này cần có giải pháp tức thời để thực hiện.

Giáo sư Jacobson đề xuất, với vận tải, có thể dùng năng lượng mặt trời. Về xây dựng, chúng ta có thể dùng năng lượng xanh như năng lượng mặt trời, điều hòa máy sưởi bằng các hình thức địa nhiệt. Với sản xuất công nghiệp, chúng ta có thể khai thác các lò đốt sử dụng phát thải thấp, sử dụng năng lượng xanh từ gió, nước, mặt trời.

Giáo sư Mark Zachary Jacobson diễn thuyết truyền cảm hứng tới giới trẻ.

Giáo sư Mark Zachary Jacobson diễn thuyết truyền cảm hứng tới giới trẻ.

Ta có thể nghĩ tới hệ thống lưu trữ 100% năng lượng tái tạo này, có thể từ nhiệt, từ địa nhiệt, mặt trời, gió… Các đập thủy điện hiện có thể dùng làm tích năng để sử dụng ban đêm, hoặc khi mưa gió không có năng lượng mặt trời. Hoặc lưu trữ từ điện gió để sử dụng khi khác, mùa khác. Ta có thể lưu trữ bằng các dạng pin dưới đất. Tức là có nhiều cách để chuyển dịch 100% sang năng lượng xanh cho mọi mục đích.

Giảm bớt 56% năng lượng nếu chuyển đổi xanh

Theo Giáo sư Jacobson, kết quả phân tích từ 145 quốc gia toàn cầu của các cơ quan năng lượng quốc tế, đến năm 2050, ước tính nhu cầu năng lượng là 204 TW (năm 2018 là 13,1 TW). Nhưng khi chuyển dịch năng lượng từ phát thải sang tái tạo, không phát thải (gió, nước, mặt trời) thì nhu cầu tới 2050 chỉ là 8,9 TW. Tức là chúng ta có thể giảm bớt 56% năng lượng nếu chuyển sang dùng năng lượng gió, nước và mặt trời.

Tại sao ta phải chờ 15-20 năm mới xây được một nhà máy nguyên tử, trong khi chỉ cần 6 tháng để có một dự án điện áp mái (mặt trời) ra đời?

Giáo sư Mark Zachary Jacobson

Việc chuyển dịch năng lượng có thể giúp giảm 1,5 độ C, hạn chế sự nóng lên toàn cầu. Hiện nay các nhu cầu sử dụng năng lượng tái tạo đang chiếm 30%. Đến năm 2050, nếu 100% sang năng lượng tái tạo thì sự chuyển đổi nhanh hơn.

Công nghệ chưa hoàn toàn hỗ trợ ta trong 10 năm nữa để xây dựng lò phản ứng hạt nhân mới. Thường mất khoảng 20 năm từ khi lên kế hoạch cho đến khi hoàn thiện một nhà máy điện hạt nhân. Phần Lan vừa công bố năm 2024 sẽ xây dựng nhà máy điện hạt nhân, nhưng rồi họ phải hủy bỏ. Nhiều nước cũng thế, do lo ngại về vấn đề an ninh. Vì thế, đầu tư cho điện hạt nhân tốn kém hơn nhiều so với xây dựng điện gió.

Giới trẻ chăm chú lắng nghe diễn thuyết truyền cảm hứng của các nhà khoa học.

Giới trẻ chăm chú lắng nghe diễn thuyết truyền cảm hứng của các nhà khoa học.

"Tại sao ta phải chờ 15-20 năm mới xây được một nhà máy nguyên tử, trong khi chỉ cần 6 tháng để có một dự án điện áp mái (mặt trời) ra đời? Vì sao ta phải mất nhiều tiền để khai thác những thứ khó, mà không dùng ngay nguồn năng lượng xanh từ hydro, có thể tích tụ sử dụng cho tương lai? Đặc biệt là khả năng giảm thiểu ô nhiễm không khí, đất và các nguồn khác?", Giáo sư Jacobson đặt vấn đề.

Giảm khoảng 92% chi phí khi dùng năng lượng tái tạo

Giáo sư Jacobson đưa ra so sánh chi phí cho năng lượng mỗi năm giữa năng lượng tái tạo và hóa thạch của 145 quốc gia trên thế giới. Theo đó, năng lượng tái tạo chiếm khoảng 6,6 nghìn tỷ USD mỗi năm, trong khi cho các loại năng lượng khác (như hóa thạch) lên đến 83 nghìn tỷ USD mỗi năm. Như vậy, chúng ta có thể giảm khoảng 92% chi phí khi dùng năng lượng tái tạo.

Theo nghiên cứu của Giáo sư Jacobson, đến năm 2050, Việt Nam phải chi 748 tỷ USD mỗi năm nếu sử dụng nguồn năng lượng hóa thạch và con số này chỉ là 99 tỷ USD nếu dùng năng lượng tái tạo.

"Chúng ta đang chuyển dịch thế giới sang năng lượng tái tạo 100%. Chúng ta có thể tạo ra hơn 28 triệu việc làm mỗi năm trên toàn cầu, trong đó, tại Việt Nam có 764 nghìn công việc mới. Chỉ cần 0,17% đất để xây dựng các nhà máy năng lượng mới, chúng ta giảm được 7 triệu ca tử vong do ô nhiễm không khí mỗi năm, riêng Việt Nam là 44 nghìn người", Giáo sư Jacobson kết luận.

Theo nghiên cứu của Giáo sư Jacobson, vào năm 2050, Việt Nam phải chi 748 tỷ USD mỗi năm nếu sử dụng nguồn năng lượng hóa thạch và con số này chỉ là 99 tỷ USD nếu dùng năng lượng tái tạo.

Trả lời câu hỏi của khán giả, ông Jacobson tin vào tương lai chuyển đổi năng lượng tái tạo của Việt Nam.

Việt Nam có đường bờ biển dài và tài nguyên điện gió ngoài khơi hay trên đất liền đều phong phú. Việt Nam cũng có nhiều thủy điện. Để tăng tốc phát triển năng lượng tái tạo, theo Giáo sư Jacobson, Việt Nam có thể sử dụng hệ thống điện mặt trời nhiều quy mô khác nhau.

Về lý do khiến năng lượng tái tạo chưa chiếm tỷ trọng lớn, Giáo sư Jacobson nói: "Tôi nghĩ rào cản lớn nhất là ngành năng lượng hóa thạch đầu tư lớn. Các nhà máy điện than được đầu tư lớn và chưa xóa bỏ được ngay. Tôi không rõ Việt Nam ra sao, nhưng tại Mỹ có trợ giá cho than, nên nếu chuyển đổi ngay thì chưa khả thi. Tất nhiên cần lộ trình và đẩy nhanh quá trình chuyển dịch. Ta có thể thay đổi các công trình đơn lẻ từ bây giờ".

Công nghệ tái tạo sẽ tự sản sinh ra tiền

Giáo sư Mark Zachary Jacobson trả lời phỏng vấn.
Giáo sư Mark Zachary Jacobson trả lời phỏng vấn.

Trả lời câu hỏi của phóng viên về nguồn tiền để làm ra công nghệ tái tạo, ông Jacobson nói: "Công nghệ tái tạo sẽ tự sản sinh ra tiền. Nếu các nước không có quá nhiều tiền, cần thực hiện chính sách trợ giá để đẩy nhanh tốc độ chuyển đổi. Vì việc đầu tư sẽ sinh lợi và hoàn vốn nhanh, việc tiết kiệm chi phí sẽ hiệu quả".

Theo Giáo sư Jacobson, có 2 điều quan trọng nhất là phải giáo dục cộng đồng và những nhà hoạch định chính sách về chuyển đổi năng lượng. Khi mỗi nước đưa vào luật quá trình chuyển đổi năng lượng thì sẽ hình dung ra kế hoạch, giải pháp đặt ra, nhưng quan trọng nhất là cần giáo dục để người dân hiểu sự chuyển đổi quan trọng thế nào và khi có chính sách thì thực hiện chính sách ra sao.

GS Mark Zachary Jacobson (Đại học Stanford, Hoa Kỳ) là nhà khoa học nằm trong top 100 người có ảnh hưởng nhất thế giới đến chính sách khí hậu. Ông dành cả sự nghiệp để tìm hiểu về ô nhiễm không khí, vấn đề nóng lên toàn cầu và các giải pháp năng lượng tái tạo.

GS Mark Zachary Jacobson là người đã làm nên mô hình 3D cho khí quyển, sinh quyển, đại dương, từ đó mô phỏng các kịch bản ô nhiễm không khí toàn cầu. Đây là công trình đã được ông theo đuổi từ những năm 1990 với tên gọi GATOR-GCMOM. Dự án này trở nên nổi tiếng và là cơ sở của các mô hình khác trên toàn thế giới.

Có thể bạn quan tâm

[Infographic] Xu hướng vi phạm và các phương thức, thủ đoạn mới trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ

[Infographic] Xu hướng vi phạm và các phương thức, thủ đoạn mới trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, các hành vi vi phạm quyền sở hữu trí tuệ đang có xu hướng gia tăng với nhiều phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, gây nhiều khó khăn cho công tác phát hiện, xử lý và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cũng như môi trường cạnh tranh lành mạnh.

Lãnh đạo Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cùng các nhà khoa học Liên bang Nga khảo sát, thu thập dữ liệu nghiên cứu về Biển Đông. (Ảnh: HIẾU LIÊN)

Tạo dữ liệu DNA, thúc đẩy công nghệ sinh học biển

Trong bối cảnh nhiều quốc gia đang đầu tư mạnh mẽ vào các cơ sở dữ liệu sinh học biển và nguồn gene bản địa, việc hình thành cơ sở dữ liệu DNA cho sinh vật biển Việt Nam là bước đi quan trọng nhằm nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học cơ bản, đồng thời tạo nền tảng cho hướng nghiên cứu liên ngành.

[Video] Còn khoảng 34 triệu thuê bao chưa xác nhận chính chủ

[Video] Còn khoảng 34 triệu thuê bao chưa xác nhận chính chủ

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, việc triển khai Thông tư 08/2026 hướng dẫn việc xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất trong tháng 4 vừa qua đã phát hiện có gần 900.000 thuê bao không chính chủ, 60 triệu thuê bao đã xác nhận sử dụng chính chủ và còn khoảng 34 triệu thuê bao vẫn chưa xác nhận.

Lựa chọn ngành nghề ban đầu với học sinh trung học phổ thông có thể đúng, nhưng không còn đủ để định hình một hành trình nghề nghiệp dài hạn.

Chọn nghề giữa làn sóng AI

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang tạo nên những đổi thay mạnh mẽ ở các ngành nghề, trong khi hệ thống giáo dục, đào tạo nghề ở nước ta cũng đang bước vào một giai đoạn cấu trúc lại. Hai “làn sóng” ấy ảnh hưởng không nhỏ đến cách vận hành của thị trường lao động, đặt người học trước nhiều lựa chọn mới và không ngừng biến đổi.

Công tác dự báo và cảnh báo sớm chính là “tuyến phòng thủ” đầu tiên, giữ vai trò quyết định trong bảo vệ tính mạng người dân và tài sản. (Ảnh: TRỌNG TÙNG)

Rút ngắn thời gian phản ứng với thiên tai

Việc cảnh báo thiên tai sẽ chỉ thật sự hiệu quả khi thông tin nguy hiểm đến đúng người, đúng nơi và đúng thời điểm. Các mô hình tháp báo lũ thông minh và mạng quan trắc tự động đang giúp việc đưa dữ liệu về ngập lụt tới cộng đồng nhanh hơn, rút ngắn thời gian phản ứng của người dân khi thiên tai xảy ra.

Tiến sĩ Lê Xuân Huy, Phó Tổng Giám đốc VNSC và ông Yasuo Ishii, Phó Chủ tịch cấp cao JAXA trao thỏa thuận hợp tác. (Ảnh: VNSC)

Trung tâm Vũ trụ Việt Nam ký thỏa thuận hợp tác với Cơ quan Hàng không Vũ trụ Nhật Bản

Ngày 2/5, tại Hà Nội, lãnh đạo Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (VNSC) và lãnh đạo Cơ quan Hàng không vũ trụ Nhật Bản (JAXA) đã ký kết, trao đổi “Văn bản Sửa đổi thỏa thuận giữa Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam với Cơ quan Hàng không vũ trụ Nhật Bản về trao đổi dữ liệu vệ tinh”.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Đào tạo an ninh mạng tại CyRadar giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực phòng thủ.

Tăng năng lực phòng vệ của doanh nghiệp

Chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội tăng trưởng cho doanh nghiệp Việt Nam nhưng cũng kéo theo những rủi ro an ninh mạng phức tạp. Khi dữ liệu trở thành tài sản chiến lược, khả năng bảo vệ hệ thống và thông tin không còn là vấn đề kỹ thuật mà trở thành năng lực phòng vệ quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp.

Hoạt động nghiên cứu tại Phòng Thí nghiệm trọng điểm Công nghệ Lọc, Hóa dầu (Viện Hóa học công nghiệp Việt Nam).

Đầu tư hạ tầng nghiên cứu cho công nghệ chiến lược

Phát triển hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia là một trong những giải pháp để hiện thực hóa mục tiêu đột phá về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết 57-NQ/TW. Thực trạng lạc hậu về công nghệ đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tổ chức lại hạ tầng nghiên cứu theo hướng tập trung, đồng bộ và hiệu quả.

Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an thành phố Đà Nẵng đấu tranh tội phạm trên không gian mạng. (Ảnh: Công Vinh)

Nâng cao ý thức làm chủ, bảo vệ không gian mạng

Tại Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp tục khẳng định chủ trương của Đảng về bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới, khi nhấn mạnh yêu cầu: Tự chủ chiến lược, có năng lực kiểm soát rủi ro, có thể chế vững, có trật tự xã hội ổn định, có sự hội nhập quốc tế sâu rộng...

UAV được thử nghiệm phun thuốc cho cây cà-phê tại xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên.

Cơ chế sandbox đã sang giai đoạn triển khai thực tế

Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, bên cạnh chuẩn bị cấp phép mô hình thử nghiệm có kiểm soát đầu tiên về phát triển kinh tế tầm thấp, ứng dụng phương tiện bay không người lái (UAV) tại tỉnh Điện Biên, một số địa phương, doanh nghiệp cũng bày tỏ quan tâm đến việc triển khai thử nghiệm mô hình sandbox.