Phát biểu khai mạc tọa đàm, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lưu Văn Quảng, Phó Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền, nhấn mạnh rằng, nhắc tới trí tuệ nhân tạo (AI) không chỉ là đề cập đến một xu hướng công nghệ tiên tiến, mà còn gợi nhắc về việc sử dụng hiệu quả và kiểm soát tốt AI, cũng như nêu cao tinh thần đạo đức xã hội.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lưu Văn Quảng cũng khẳng định: Trí tuệ nhân tạo và công nghệ số là động lực quan trọng của đổi mới sáng tạo, nhưng công nghệ không thể thay thế đạo đức, trách nhiệm xã hội và vai trò chủ thể của con người.
Ông khẳng định, vấn đề cốt lõi là làm sao để ứng dụng AI hiệu quả, nhưng vẫn bảo đảm những yêu cầu bảo vệ dữ liệu cá nhân, tính minh bạch của thuật toán, cũng như phòng ngừa nguy cơ lan truyền tin giả và thao túng nhận thức xã hội.
Đối với công tác đào tạo, Học viện Báo chí và Tuyên truyền chú trọng trang bị cho sinh viên kỹ năng nghề nghiệp, bản lĩnh chính trị, đạo đức số và tư duy phản biện để có thể kiểm chứng thông tin trong môi trường chuyển đổi số như hiện nay.
Phó Giám đốc Học viện cũng nhấn mạnh: Người làm báo không thể đứng ngoài “dòng chảy” công nghệ, nhưng cũng không được tiếp cận công nghệ một cách thụ động hay thiếu chuẩn mực.
Về phần mình, Đại sứ Pháp tại Việt Nam Olivier Brochet khẳng định, AI là một cuộc cách mạng cơ bản, là tất yếu sinh ra trong sự phát triển của công nghệ hiện đại, tương tự như sự ra đời của máy hơi nước hay điện năng trong thời đại công nghiệp hóa.
AI có thể cải thiện hiệu quả, cũng như cách thức triển khai công việc và học tập, nhưng sẽ không bao giờ thay thế được tư duy phản biện, sự sáng tạo, sự nhạy cảm và khả năng phân biệt đúng-sai của con người.
Đặc biệt đối với các nhà báo tương lai, Đại sứ Olivier Brochet cho rằng kỹ năng phân tích và kiểm chứng thông tin không chỉ là lợi thế nghề nghiệp, mà còn là một “nghĩa vụ đạo đức và chính trị”. Ông cũng không quên khuyến khích sinh viên luôn cởi mở với đổi mới, sáng tạo nhưng phải giữ tinh thần phản biện để công nghệ phục vụ con người và phát triển bền vững.
Nhân dịp này, Đại sứ chia sẻ rằng Pháp sẽ tiếp tục hỗ trợ các hoạt động trao đổi học thuật với Việt Nam để xây dựng một không gian số phục vụ con người và phát triển bền vững thay vì để công nghệ “vượt mặt” con người trong tương lai.
Ông Eric Soulier, Tham tán Hợp tác và hoạt động văn hóa, Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam, nhận định AI đã trở thành một phần tất yếu của cuộc sống thường nhật và sự bùng nổ thông tin đang thách thức lòng tin của công chúng.
Bên cạnh đó, ông cũng chia sẻ về mối quan hệ hợp tác bền chặt giữa Pháp và Việt Nam trong quản trị số từ năm 2018. Pháp đã đóng góp kinh nghiệm xây dựng và hỗ trợ Việt Nam phát triển Cổng dịch vụ công quốc gia
Chia sẻ với sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền, ông Hervé Le Bars, Tổng Giám đốc công ty Numéricité kiêm Trưởng nhóm chuyên gia tư vấn dự án chuyển đổi số, đã mang đến những góc nhìn sâu sắc về cách con người nên tương tác với AI.
Ông khẳng định AI đã không còn là một công nghệ của tương lai, khi sự hiện hữu của chúng đã len lỏi vào trong mọi mặt của đời sống. Trí tuệ nhân tạo đóng vai trò như một công cụ “khuếch đại” năng lực, nhưng không phải để thay thế hoàn toàn con người. Ông lấy ví dụ về một chương trình nghiên cứu nhờ vào sự hỗ trợ của AI có thể hỗ trợ hoàn thành trong vài phút, thay vì mất từ 1 đến 2 tuần so với trước đây.
Trong giáo dục, AI nên đóng vai trò là một công cụ hướng dẫn, hỗ trợ người học tư duy, giải thích các khái niệm khó, thay vì trở thành “chế độ tự động” trong tất cả mọi việc.
Tổng Giám đốc công ty Numéricité cũng đặc biệt lưu ý về nguồn gốc và chất lượng dữ liệu. Nếu sử dụng các mô hình trí tuệ nhân tạo được xây dựng trên nền tảng dữ liệu của nước ngoài, kết quả có thể bị sai lệch hoặc không phù hợp với bối cảnh đặc thù của từng quốc gia.
Chuyên gia công nghệ người Pháp cũng khẳng định: AI vốn không có cái gọi là “nhận thức về đạo đức”, nên sẵn sàng đưa ra thông tin sai lệch. Do đó, trách nhiệm kiểm chứng thông tin và phân tích dữ liệu sau cùng vẫn thuộc về người sử dụng.
Tại buổi tọa đàm, ông Thomas Menant, Giám đốc điều hành Công ty Numéricité và là chuyên gia về Chính phủ điện tử, đã chia sẻ sự cần thiết trong việc ứng dụng AI trong quản trị công và sự trang bị kỹ năng cần thiết cho tương lai nghề nghiệp.
Ông nhấn mạnh rằng Pháp trang bị công cụ AI cho các công chức thay vì để người dân tiếp cận trực tiếp với các chatbot chưa được kiểm soát, nhằm tránh những sai sót về ngôn ngữ hành chính hoặc cung cấp thông tin sai lệch. Ông Thomas Menant cũng khẳng định AI không bao giờ biết nói “tôi không biết”, mà thường cố tình đưa ra các câu trả lời mang tính xác suất.
Ông cũng cho rằng, AI hoàn toàn không thể thay thế được con người. Chỉ có việc con người né tránh tiếp xúc hoặc không chịu học cách sử dụng và kiểm soát AI mới khiến cho con người “tụt lại phía sau”.
Chia sẻ tại buổi tọa đàm, bà Manon Lafitte, Chuyên gia Luật chuyển đổi số và bảo vệ dữ liệu, đã cung cấp những góc nhìn chuyên sâu về pháp lý và quản trị đạo đức đối với trí tuệ nhân tạo. Bà đánh giá cao dự thảo Luật Trí tuệ nhân tạo góp phần giúp cho Việt Nam đạt được tham vọng và nỗ lực đồng bộ với các nguyên tắc quốc tế như quản trị rủi ro và bảo vệ quyền riêng tư.
Chia sẻ với Báo Nhân Dân, bà Manon Lafitte ủng hộ việc phân loại rủi ro và nghiêm cấm các hành vi sử dụng AI xâm phạm đến quyền tự do cá nhân. Để giải quyết vấn nạn tin giả và deepfake (hình ảnh, video hoặc giọng nói giả với độ giống thật rất cao), bà cho biết châu Âu đã phát triển các công cụ phát hiện tự động bằng công nghệ để kịp thời ngăn chặn và áp dụng các hình phạt nghiêm khắc đối với các hành vi vi phạm.
Buổi tọa đàm mang tới một thông điệp về sự hợp tác quốc tế bền chặt giữa Học viện Báo chí và Tuyên truyền và các đối tác Pháp. Không chỉ tạo ra một diễn đàn để chia sẻ kiến thức, sự kiện lần này còn mở ra những hướng nghiên cứu liên ngành mới về quản trị truyền thông số và đạo đức trong công nghệ.
Mặt khác, những nhà báo và chuyên gia truyền thông trong tương lai cũng cần chuẩn bị những hành trang tốt nhất, là những “kỹ năng công nghệ số”, để bước vào một kỷ nguyên mới đầy biến động.
