Tọa đàm khoa học về công trình dịch thuật, nghiên cứu liên ngành tác phẩm "Thượng kinh ký sự"

Ngày 18/12, Học viện Khoa học xã hội phối hợp Công ty cổ phần Văn hóa đọc và học Việt Nam-Sàn Văn hóa học và đọc Việt Nam (Hocdoc.vn) tổ chức Tọa đàm khoa học về công trình dịch thuật nghiên cứu liên ngành tác phẩm "Thượng Kinh ký sự" của Lê Hữu Trác (đăng trên Nam Phong tạp chí, 1923-1924) do nhà Hán học Nguyễn Trọng Thuật dịch (Nguyễn Hữu Sơn-Nguyễn Xuân Tuấn sưu tầm, biên soạn giới thiệu). 
Quang cảnh buổi tọa đàm.
Quang cảnh buổi tọa đàm.

Tại buổi Tọa đàm, các nhà khoa học tập trung nghiên cứu, bình luận, trao đổi về nội dung sách Thượng Kinh ký sự (Nguyễn Hữu Sơn-Nguyễn Xuân Tuấn sưu tầm, biên soạn giới thiệu) trên cơ sở tư liệu bản dịch của nhà Hán học Nguyễn Trọng Thuật.

Buổi Tọa đàm góp phần khẳng định vị thế danh nhân văn hóa Lê Hữu Trác trong nền văn học dân tộc, khu vực phương Đông và thế giới.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hữu Sơn chủ trì tọa đàm.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hữu Sơn chủ trì tọa đàm.

Cuốn sách “Thượng Kinh ký sự” được ra mắt nhân dịp Đại hội đồng Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hợp Quốc (UNESCO) lần thứ 42 ra nghị quyết Vinh danh và kỷ niệm 300 năm Ngày sinh của Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông-Lê Hữu Trác (1724-2024).

Cuốn sách gồm 18 chương, được xem là tác phẩm viết về đề tài du ký đầu tiên của văn học nước ta. Trong ấn bản đặc biệt này có in ảnh toàn bộ văn bản Hán văn của “Thượng kinh ký sự”, mang đến cho bạn đọc một ấn bản tương đối hoàn chỉnh nhất từ trước tới nay.

Cuốn sách "Thượng Kinh ký sự" do Nguyễn Trọng Thuật dịch (Nguyễn Hữu Sơn-Nguyễn Xuân Tuấn sưu tầm, biên soạn giới thiệu).

Cuốn sách "Thượng Kinh ký sự" do Nguyễn Trọng Thuật dịch (Nguyễn Hữu Sơn-Nguyễn Xuân Tuấn sưu tầm, biên soạn giới thiệu).

Trong lời giới thiệu cuốn sách, nhà văn, nhà nghiên cứu Nguyễn Xuân Tuấn viết: “Danh y Lê Hữu Trác với ngòi bút tài hoa đã khéo léo trình bày tư tưởng của mình qua các trang ghi chép và nhất là các bài thơ độc lập của ông.

Văn thơ ở “Thượng Kinh ký Sự” đã đạt tới sự giản dị và sâu sắc của bậc túc nho luôn trải lòng mình để nói về nghề y, về đạo đức, về đạo làm quan và về đạo làm người. Tất cả những điều ấy đã cho thấy sự dụng tâm cao vời vợi cũng là mong muốn đóng góp với đời không chỉ các bài thuốc ích nước lợi dân mà còn cả những áng thơ văn để người đời sau nhìn vào đó tự răn mình.

Cái hơi văn của cụ Lê Hữu Trác, cái tài thuốc của Hải Thượng Lãn Ông đã hòa quyện thanh thoát đưa đến cho người đương thời, người đời sau sự hữu dụng mà hậu nhân hôm nay đều kính phục cụ”.

Buổi Tọa đàm có sự tham dự của nhiều học giả, nhà nghiên cứu, giảng viên đến từ nhiều trường đại học tại Hà Nội. Nhiều ý kiến, đánh giá thẳng thắn đã được các đại biểu chia sẻ.

Tiến sĩ Lê Thanh Tùng chia sẻ tại buổi tọa đàm.

Tiến sĩ Lê Thanh Tùng chia sẻ tại buổi tọa đàm.

Tiến sĩ Lê Thanh Tùng, Khoa Hán Nôm, Trường đại học Sư phạm Hà Nội, đã dành nhiều thời gian chia sẻ về bản dịch "Thượng Kinh ký sự" của dịch giả Nguyễn Trọng Thuật. Theo đó, "Thượng Kinh ký sự" đến nay có khoảng 70 bản dịch ra các ngôn ngữ khác nhau, trong đó chủ yếu là tiếng Việt, 1 bản dịch sang tiếng Pháp.

Bản dịch Nguyễn Trọng Thuật là bản đầu tiên dịch ra chữ Quốc ngữ vào năm 1923-1924. Đây cũng là bản dịch chưa từng được in thành sách.

Kết cấu sách thấy được sự công phu và khoa học của những người biên soạn. Thể thức trình bày, lời văn vẫn được giữ nguyên đó là sự tôn trọng với bản dịch đầu tiên. Hai tác giả (Nguyễn Hữu Sơn-Nguyễn Xuân Tuấn) đã cất công đi tìm, sao chụp lại những văn bản nguyên tác Hán văn. Điều này là vô cùng ý nghĩa vừa giới thiệu một cách hoàn chỉnh về tác phẩm gốc mà còn nâng tầm tác phẩm, giúp các nhà nghiên cứu có cơ hội đối chiếu giữa bản dịch với bản gốc.

Tiến sĩ Đỗ Thị Thu Thủy, Trưởng Khoa Viết văn, báo chí, Trường đại học Văn hóa, chia sẻ tại buổi Tọa đàm.

Tiến sĩ Đỗ Thị Thu Thủy, Trưởng Khoa Viết văn, báo chí, Trường đại học Văn hóa, chia sẻ tại buổi Tọa đàm.

Tiến sĩ Đỗ Thị Thu Thủy, Trưởng Khoa Viết văn, báo chí, Trường đại học Văn hóa, ghi nhận, cuốn sách có tính liên ngành và sự kế thừa tiếp nối của hoạt động dịch thuật từ Nguyễn Trọng Thuật của hàng trăm năm trước đến bối cảnh hôm nay.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hữu Sơn và nhà văn Nguyễn Xuân Tuấn đã có công trong việc làm sống lại những công trình như này. Qua cuốn sách chúng ta thấy được bức tranh toàn cảnh và đầy đủ hơn để di sản văn hóa của cha ông trong quá khứ. Đó là tấm lòng của những người trí thức, những người làm công tác văn học luôn đau đáu với câu chuyện văn hóa. Những công trình như này là hết sức cần thiết.

Là một giảng viên của trường Đại học Thăng Long, cũng là người nghiên cứu nhiều về Hải Thượng Lãn Ông-Lê Hữu Trác, thạc sĩ Trần Văn Quyến đã chia sẻ những câu chuyện xoay quanh cuộc đời của Lê Hữu Trác thông qua các tư liệu lịch sử mà anh đã tiếp cận. Đặc biệt, anh ghi nhận phần Phụ lục được Nguyễn Hữu Sơn - Nguyễn Xuân Tuấn đưa vào rất có giá trị. Bởi qua đó giúp độc giả tiếp cận "Thượng Kinh ký sự" một cách toàn diện hơn.

Qua chia sẻ của các đại biểu, cuộc đời và sự nghiệp của danh nhân Lê Hữu Trác lại được làm rõ hơn cũng như góp phần để cuốn sách "Thượng Kinh ký sự" (Nguyễn Hữu Sơn-Nguyễn Xuân Tuấn sưu tầm, biên soạn giới thiệu) trên cơ sở tư liệu bản dịch của nhà Hán học Nguyễn Trọng Thuật, đến gần với công chúng hơn, cũng như một sự tri ân đối với danh y lỗi lạc của dân tộc.

Lê Hữu Trác, hiệu Hải Thượng Lãn Ông, là một nho gia và danh y kiệt xuất của Việt Nam vào cuối thời Hậu Lê. Ông sinh năm 1721 tại xã Liễu Xá, huyện Đường Hào, trấn Hải Dương (nay thuộc Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên), trong một gia đình khoa bảng danh giá, với cha và chú đều đỗ tiến sĩ và làm quan đại thần.

Từ trẻ, ông đã nổi tiếng học giỏi và hay chữ. Năm 20 tuổi, trước bối cảnh xã hội rối ren dưới triều Trịnh Giang độc đoán, giặc giã khắp nơi, ông quyết định rời bỏ sách vở để tham gia quân đội.

Khi đang trong quân ngũ, ông phải trở về quê ngoại ở huyện Hương Sơn (tỉnh Hà Tĩnh ngày nay) để chăm sóc mẹ già thay anh trai. Tại Hương Sơn, ông mắc bệnh dai dẳng và được một thầy thuốc họ Trần chữa khỏi. Sự việc này đã thay đổi cuộc đời ông, khiến ông từ bỏ con đường quan lộ, toàn tâm nghiên cứu y học.

Ông trở thành một danh y nổi tiếng, mở trường dạy học và biên soạn bộ sách y học đồ sộ Hải Thượng Y Tông Tâm Lĩnh, một kiệt tác của nền Y học cổ truyền Việt Nam.

Đại diện Sàn Văn hóa Học và Đọc Việt Nam-Hocdoc.vn trao tặng sách cho Học viện Khoa học xã hội.

Đại diện Sàn Văn hóa Học và Đọc Việt Nam-Hocdoc.vn trao tặng sách cho Học viện Khoa học xã hội.

Nhân dịp này, Sàn Văn hóa Học và Đọc Việt Nam-Hocdoc.vn đã trao tặng cho Học viện Khoa học xã hội 50 cuốn sách “Thượng kinh ký sự”. Đồng thời, sàn cũng đã gửi công văn trao tặng 200 cuốn sách “Thượng kinh ký sự” cho Tỉnh ủy Hưng Yên và 200 cuốn sách “Thượng Kinh ký sự” cho Tỉnh ủy Hà Tĩnh và Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Hà Tĩnh.

Có thể bạn quan tâm

Màn trình diễn hát trống quân của các nghệ nhân thôn Phúc Lâm gây ngạc nhiên khi thu hút lượng lớn khán giả.

Dấu ấn Hà Nội trong Lễ hội Văn hóa thế giới

Thành phố Hà Nội tham dự Lễ hội Văn hóa thế giới nhiều “đặc sản”, từ di sản văn hóa phi vật thể như hát trống quân, nghề cốm Mễ Trì, đến sản phẩm làng nghề như: Gốm Bát Tràng, đồng Ngũ Xã... Điều đó khiến không gian văn hóa Hà Nội thu hút lượng lớn công chúng đến tham gia các hoạt động trải nghiệm.

Thành viên các đoàn dự thi IOAA 2026 trải nghiệm tạo hình sản phẩm gốm tại Làng gốm Bát Tràng (Ảnh BAN TỔ CHỨC)

IOAA 2026 để lại dấu ấn tốt đẹp trong lòng bạn bè quốc tế

Đến Hà Nội dự kỳ thi Olympic Thiên văn học và Vật lý thiên văn quốc tế lần thứ XIX (IOAA 2026), các bạn trẻ từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới không chỉ được gặp gỡ, giao lưu học thuật, mà còn có cơ hội khám phá lịch sử, văn hóa và con người Việt Nam.

Các doanh nghiệp tìm hiểu các sản phẩm linh kiện, thiết bị phục vụ sản xuất trong ngành hàng không-vũ trụ.

Chính sách cho công nghiệp hỗ trợ phát triển

Các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ có nhiều tiềm năng, cơ hội phát triển nhưng cũng đối diện nhiều khó khăn, thách thức. Từ thực tiễn hoạt động, cộng đồng doanh nghiệp đã kiến nghị, đề xuất nhiều giải pháp để có cơ chế, chính sách đủ mạnh, đủ sâu cho lĩnh vực này.

Đại diện 15 quốc gia tham dự diễn đàn Kinh tế Thủ đô 2026

Diễn đàn Kinh tế Thủ đô lần thứ III - Capital Economic Forum (CEF III 2026) do Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Thành phố Hà Nội (HANOISME) tổ chức sẽ diễn ra ngày 8/10 tại Hà Nội với chủ đề “Động lực tăng trưởng từ nguồn nhân lực chất lượng cao”.

Xử lý dứt điểm các nhà xưởng vi phạm

Với quyết tâm khắc phục vi phạm kéo dài về đất đai, trật tự xây dựng, các địa phương tại Hà Nội đang tổng kiểm tra, rà soát các công trình nhà xưởng, kho bãi, cơ sở sản xuất, kinh doanh, tập kết, lưu giữ hàng hóa vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng, phòng cháy, chữa cháy.

Ông Trần Văn Thắng (bên trái) tại Hội thi sản phẩm làng nghề và tôn vinh nghệ nhân Thành phố Hà Nội lần thứ nhất năm 2026 do Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức.

Giữ nghề truyền thống bằng sự sáng tạo

Hơn 50 năm gắn bó với nghề mây tre giang đan truyền thống của gia đình, ông Trần Văn Thắng, ở thôn Đồi 2, xã Phú Nghĩa, vẫn miệt mài tìm tòi mẫu mã, thử nghiệm cách làm mới để những sản phẩm từ tre, giang, nứa, guột vẫn giữ được nét nghề truyền thống và đáp ứng nhu cầu thị trường.

Đường vành đai 2,5 đoạn qua phường Xuân Đỉnh đang được gấp rút hoàn thiện (Ảnh LÊ KHÁNH)

Đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông trọng điểm

Nhờ làm tốt công tác giải phóng mặt bằng, hàng loạt dự án giao thông của Hà Nội đang được khẩn trương thi công. Những tuyến đường, cây cầu sau khi hoàn thành không chỉ giúp giảm ùn tắc cho khu vực, mà còn tạo diện mạo hiện đại hơn cho thành phố.

Quyết tâm đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số

Bức tranh kinh tế của Hà Nội trong quý III/2026 cho thấy nhiều tín hiệu tích cực. Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) tăng 10,02%, cao hơn đáng kể mức tăng 8,2% của cùng kỳ năm 2025 và là mức tăng cao nhất trong các quý năm 2026.

Mở rộng không gian phát triển từ những cây cầu

Mở rộng không gian phát triển từ những cây cầu

Sông Hồng vừa là trục cảnh quan trung tâm, vừa là rào cản tự nhiên trong quá trình mở rộng không gian đô thị của thành phố Hà Nội. Nhiều năm qua, áp lực giao thông dồn lên các cây cầu hiện hữu khiến nhu cầu bổ sung các tuyến kết nối mới trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Chương trình nghệ thuật khai mạc Lễ hội"Sắc màu năm châu".

[Ảnh] 18 quốc gia hội tụ tại Lễ hội "Sắc màu năm châu"

Tối 3/10, tại khu vực phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm, Lễ hội đường phố “Sắc màu năm châu”, trong khuôn khổ Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ hai, đã mang đến một không gian giao lưu rực rỡ giữa các đoàn nghệ thuật quốc tế và người dân Thủ đô.

Bảo hiểm xã hội cơ sở Gia Lâm (Hà Nội) truyền thông chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế tại Phiên giao dịch việc làm cụm xã Gia Lâm-Phù Đổng-Thuận An-Bát Tràng năm 2026. (Ảnh: HSS)

Hà Nội xây dựng đơn vị học tập và điểm hỗ trợ kỹ năng số tại bảo hiểm xã hội cơ sở

Một trong những nội dung trọng tâm trong Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026 của Bảo hiểm xã hội Hà Nội là xây dựng mô hình “Đơn vị học tập” và “Điểm hỗ trợ kỹ năng số” tại bảo hiểm xã hội cơ sở. Theo đó, viên chức, người lao động trực tiếp hỗ trợ người dân thực hiện các giao dịch bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế điện tử.

Trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC) tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc, Thành phố Hà Nội (Ảnh NIC)

Biến cơ chế đặc thù thành động lực tăng trưởng mới

Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Sau 3 tháng triển khai, Hà Nội đã nhanh chóng chuyển từ khung thể chế mới sang hành động cụ thể, xác định mục tiêu và từng bước biến các cơ chế, chính sách đặc thù thành nguồn lực thực chất tạo dư địa tăng trưởng, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công Thành phố Hà Nội hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh làm thủ tục.

Kết nối chính quyền, doanh nghiệp trên môi trường điện tử

Nhằm đổi mới phương thức trao đổi giữa chính quyền và doanh nghiệp, Hà Nội vận hành hệ thống chuyển nhận văn bản điện tử dùng chung, giúp “rõ người, rõ việc”, tiết kiệm thời gian, công sức cho doanh nghiệp. Đây là một giải pháp cụ thể trong cải cách hành chính, góp phần tạo thuận lợi cho hoạt động của doanh nghiệp.

Người dân xã Hát Môn đang khẩn trương thu hoạch lúa mùa để gieo trồng vụ đông.

Tăng tốc sản xuất vụ đông

Sau vụ mùa, thời gian dành cho sản xuất vụ đông không còn nhiều, nhất là tại những địa phương vừa trải qua ngập úng kéo dài, ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng nông sản. Nông dân Hà Nội đang khẩn trương thu hoạch vụ mùa, vệ sinh đồng ruộng, làm đất để kịp thời gieo trồng vụ đông.

Nguyễn Thị Thanh Nhàn (ngoài cùng bên phải) là một trong những người đồng sáng lập Công ty cổ phần Phát triển xã hội hạnh phúc.

Gieo yêu thương bằng sự đồng cảm

Từng chịu tổn thương vì khiếm khuyết trên gương mặt, Nguyễn Thị Thanh Nhàn (sinh năm 2002, xã Liên Minh, Hà Nội) vẫn bền bỉ làm thiện nguyện, lan tỏa những giá trị tốt đẹp đến cộng đồng.

Khảo sát sự hài lòng về chất lượng phục vụ dịch vụ công

Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội vừa ban hành Kế hoạch số 372/KH-UBND về triển khai khảo sát đo lường sự hài lòng của người dân, tổ chức về chất lượng phục vụ của các sở, cơ quan tương đương sở và ủy ban nhân dân các xã, phường trên địa bàn trong cung cấp dịch vụ công. Thời gian thu thập thông tin đến hết ngày 31/12/2026.

Hoàn thiện hạ tầng, mở rộng không gian phát triển Hòa Lạc

Được thành lập từ năm 1998, đến nay, Khu công nghệ cao Hòa Lạc đã hình thành hệ thống hạ tầng kỹ thuật, thu hút các doanh nghiệp công nghệ, viện nghiên cứu, Đại học Quốc gia Hà Nội, Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia và ngày càng nhiều dự án mới.

Anh Nguyễn Trọng Điểm giới thiệu chiếc đèn đu đủ với Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Phú Nghĩa Trần Thị Thu Hằng.

Độc đáo những chiếc đèn đu đủ

Từ những thân cây đu đủ thường bị chặt bỏ sau thu hoạch, anh Nguyễn Trọng Điểm, người thợ mây tre đan ở làng Phú Vinh, xã Phú Nghĩa (Hà Nội) đã sáng tạo ra dòng đèn thủ công có giá trị kinh tế, tạo việc làm và phát huy nghề truyền thống.