Tọa đàm khoa học về công trình dịch thuật, nghiên cứu liên ngành tác phẩm "Thượng kinh ký sự"

Ngày 18/12, Học viện Khoa học xã hội phối hợp Công ty cổ phần Văn hóa đọc và học Việt Nam-Sàn Văn hóa học và đọc Việt Nam (Hocdoc.vn) tổ chức Tọa đàm khoa học về công trình dịch thuật nghiên cứu liên ngành tác phẩm "Thượng Kinh ký sự" của Lê Hữu Trác (đăng trên Nam Phong tạp chí, 1923-1924) do nhà Hán học Nguyễn Trọng Thuật dịch (Nguyễn Hữu Sơn-Nguyễn Xuân Tuấn sưu tầm, biên soạn giới thiệu). 
Quang cảnh buổi tọa đàm.
Quang cảnh buổi tọa đàm.

Tại buổi Tọa đàm, các nhà khoa học tập trung nghiên cứu, bình luận, trao đổi về nội dung sách Thượng Kinh ký sự (Nguyễn Hữu Sơn-Nguyễn Xuân Tuấn sưu tầm, biên soạn giới thiệu) trên cơ sở tư liệu bản dịch của nhà Hán học Nguyễn Trọng Thuật.

Buổi Tọa đàm góp phần khẳng định vị thế danh nhân văn hóa Lê Hữu Trác trong nền văn học dân tộc, khu vực phương Đông và thế giới.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hữu Sơn chủ trì tọa đàm.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hữu Sơn chủ trì tọa đàm.

Cuốn sách “Thượng Kinh ký sự” được ra mắt nhân dịp Đại hội đồng Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hợp Quốc (UNESCO) lần thứ 42 ra nghị quyết Vinh danh và kỷ niệm 300 năm Ngày sinh của Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông-Lê Hữu Trác (1724-2024).

Cuốn sách gồm 18 chương, được xem là tác phẩm viết về đề tài du ký đầu tiên của văn học nước ta. Trong ấn bản đặc biệt này có in ảnh toàn bộ văn bản Hán văn của “Thượng kinh ký sự”, mang đến cho bạn đọc một ấn bản tương đối hoàn chỉnh nhất từ trước tới nay.

Cuốn sách "Thượng Kinh ký sự" do Nguyễn Trọng Thuật dịch (Nguyễn Hữu Sơn-Nguyễn Xuân Tuấn sưu tầm, biên soạn giới thiệu).

Cuốn sách "Thượng Kinh ký sự" do Nguyễn Trọng Thuật dịch (Nguyễn Hữu Sơn-Nguyễn Xuân Tuấn sưu tầm, biên soạn giới thiệu).

Trong lời giới thiệu cuốn sách, nhà văn, nhà nghiên cứu Nguyễn Xuân Tuấn viết: “Danh y Lê Hữu Trác với ngòi bút tài hoa đã khéo léo trình bày tư tưởng của mình qua các trang ghi chép và nhất là các bài thơ độc lập của ông.

Văn thơ ở “Thượng Kinh ký Sự” đã đạt tới sự giản dị và sâu sắc của bậc túc nho luôn trải lòng mình để nói về nghề y, về đạo đức, về đạo làm quan và về đạo làm người. Tất cả những điều ấy đã cho thấy sự dụng tâm cao vời vợi cũng là mong muốn đóng góp với đời không chỉ các bài thuốc ích nước lợi dân mà còn cả những áng thơ văn để người đời sau nhìn vào đó tự răn mình.

Cái hơi văn của cụ Lê Hữu Trác, cái tài thuốc của Hải Thượng Lãn Ông đã hòa quyện thanh thoát đưa đến cho người đương thời, người đời sau sự hữu dụng mà hậu nhân hôm nay đều kính phục cụ”.

Buổi Tọa đàm có sự tham dự của nhiều học giả, nhà nghiên cứu, giảng viên đến từ nhiều trường đại học tại Hà Nội. Nhiều ý kiến, đánh giá thẳng thắn đã được các đại biểu chia sẻ.

Tiến sĩ Lê Thanh Tùng chia sẻ tại buổi tọa đàm.

Tiến sĩ Lê Thanh Tùng chia sẻ tại buổi tọa đàm.

Tiến sĩ Lê Thanh Tùng, Khoa Hán Nôm, Trường đại học Sư phạm Hà Nội, đã dành nhiều thời gian chia sẻ về bản dịch "Thượng Kinh ký sự" của dịch giả Nguyễn Trọng Thuật. Theo đó, "Thượng Kinh ký sự" đến nay có khoảng 70 bản dịch ra các ngôn ngữ khác nhau, trong đó chủ yếu là tiếng Việt, 1 bản dịch sang tiếng Pháp.

Bản dịch Nguyễn Trọng Thuật là bản đầu tiên dịch ra chữ Quốc ngữ vào năm 1923-1924. Đây cũng là bản dịch chưa từng được in thành sách.

Kết cấu sách thấy được sự công phu và khoa học của những người biên soạn. Thể thức trình bày, lời văn vẫn được giữ nguyên đó là sự tôn trọng với bản dịch đầu tiên. Hai tác giả (Nguyễn Hữu Sơn-Nguyễn Xuân Tuấn) đã cất công đi tìm, sao chụp lại những văn bản nguyên tác Hán văn. Điều này là vô cùng ý nghĩa vừa giới thiệu một cách hoàn chỉnh về tác phẩm gốc mà còn nâng tầm tác phẩm, giúp các nhà nghiên cứu có cơ hội đối chiếu giữa bản dịch với bản gốc.

Tiến sĩ Đỗ Thị Thu Thủy, Trưởng Khoa Viết văn, báo chí, Trường đại học Văn hóa, chia sẻ tại buổi Tọa đàm.

Tiến sĩ Đỗ Thị Thu Thủy, Trưởng Khoa Viết văn, báo chí, Trường đại học Văn hóa, chia sẻ tại buổi Tọa đàm.

Tiến sĩ Đỗ Thị Thu Thủy, Trưởng Khoa Viết văn, báo chí, Trường đại học Văn hóa, ghi nhận, cuốn sách có tính liên ngành và sự kế thừa tiếp nối của hoạt động dịch thuật từ Nguyễn Trọng Thuật của hàng trăm năm trước đến bối cảnh hôm nay.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hữu Sơn và nhà văn Nguyễn Xuân Tuấn đã có công trong việc làm sống lại những công trình như này. Qua cuốn sách chúng ta thấy được bức tranh toàn cảnh và đầy đủ hơn để di sản văn hóa của cha ông trong quá khứ. Đó là tấm lòng của những người trí thức, những người làm công tác văn học luôn đau đáu với câu chuyện văn hóa. Những công trình như này là hết sức cần thiết.

Là một giảng viên của trường Đại học Thăng Long, cũng là người nghiên cứu nhiều về Hải Thượng Lãn Ông-Lê Hữu Trác, thạc sĩ Trần Văn Quyến đã chia sẻ những câu chuyện xoay quanh cuộc đời của Lê Hữu Trác thông qua các tư liệu lịch sử mà anh đã tiếp cận. Đặc biệt, anh ghi nhận phần Phụ lục được Nguyễn Hữu Sơn - Nguyễn Xuân Tuấn đưa vào rất có giá trị. Bởi qua đó giúp độc giả tiếp cận "Thượng Kinh ký sự" một cách toàn diện hơn.

Qua chia sẻ của các đại biểu, cuộc đời và sự nghiệp của danh nhân Lê Hữu Trác lại được làm rõ hơn cũng như góp phần để cuốn sách "Thượng Kinh ký sự" (Nguyễn Hữu Sơn-Nguyễn Xuân Tuấn sưu tầm, biên soạn giới thiệu) trên cơ sở tư liệu bản dịch của nhà Hán học Nguyễn Trọng Thuật, đến gần với công chúng hơn, cũng như một sự tri ân đối với danh y lỗi lạc của dân tộc.

Lê Hữu Trác, hiệu Hải Thượng Lãn Ông, là một nho gia và danh y kiệt xuất của Việt Nam vào cuối thời Hậu Lê. Ông sinh năm 1721 tại xã Liễu Xá, huyện Đường Hào, trấn Hải Dương (nay thuộc Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên), trong một gia đình khoa bảng danh giá, với cha và chú đều đỗ tiến sĩ và làm quan đại thần.

Từ trẻ, ông đã nổi tiếng học giỏi và hay chữ. Năm 20 tuổi, trước bối cảnh xã hội rối ren dưới triều Trịnh Giang độc đoán, giặc giã khắp nơi, ông quyết định rời bỏ sách vở để tham gia quân đội.

Khi đang trong quân ngũ, ông phải trở về quê ngoại ở huyện Hương Sơn (tỉnh Hà Tĩnh ngày nay) để chăm sóc mẹ già thay anh trai. Tại Hương Sơn, ông mắc bệnh dai dẳng và được một thầy thuốc họ Trần chữa khỏi. Sự việc này đã thay đổi cuộc đời ông, khiến ông từ bỏ con đường quan lộ, toàn tâm nghiên cứu y học.

Ông trở thành một danh y nổi tiếng, mở trường dạy học và biên soạn bộ sách y học đồ sộ Hải Thượng Y Tông Tâm Lĩnh, một kiệt tác của nền Y học cổ truyền Việt Nam.

Đại diện Sàn Văn hóa Học và Đọc Việt Nam-Hocdoc.vn trao tặng sách cho Học viện Khoa học xã hội.

Đại diện Sàn Văn hóa Học và Đọc Việt Nam-Hocdoc.vn trao tặng sách cho Học viện Khoa học xã hội.

Nhân dịp này, Sàn Văn hóa Học và Đọc Việt Nam-Hocdoc.vn đã trao tặng cho Học viện Khoa học xã hội 50 cuốn sách “Thượng kinh ký sự”. Đồng thời, sàn cũng đã gửi công văn trao tặng 200 cuốn sách “Thượng kinh ký sự” cho Tỉnh ủy Hưng Yên và 200 cuốn sách “Thượng Kinh ký sự” cho Tỉnh ủy Hà Tĩnh và Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Hà Tĩnh.

Có thể bạn quan tâm

Những ngôi nhà Đại đoàn kết được trao cho những hộ gia đình khó khăn ở xã Nội Bài đúng dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ giúp các hộ đón Tết trong ấm áp, yêu thương.

Ấm áp Tết sẻ chia

Tết Nguyên đán đang đến gần. Dù Hà Nội không còn hộ nghèo, số hộ cận nghèo cũng giảm nhanh, nhưng vẫn còn những hoàn cảnh khó khăn. Vì vậy, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam thành phố Hà Nội cùng các tổ chức chính trị-xã hội triển khai nhiều hoạt động tặng quà, hỗ trợ để mọi người, mọi nhà cùng đón Tết trong ấm áp, yêu thương.

Người dân mua sắm hoa, cây cảnh chơi Tết sớm.

Người dân chơi hoa, cây cảnh Tết sớm

Còn gần ba tuần nữa mới đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 nhưng thị trường cây cảnh, hoa Tết trên địa bàn Hà Nội đã bắt đầu sôi động. Người dân ngày càng có xu hướng chơi đào, quất sớm, không chờ đến sát Tết mới mua như trước đây.

Một khu vực trung tâm xã trước đây vốn là "chợ cóc", nay đã được xử lý triệt để. (Ảnh Việt Hoàng)

Chú trọng quản lý, bảo đảm trật tự, kỷ cương

Bên cạnh nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội, thời gian qua, xã Đa Phúc (Hà Nội) đã chú trọng công tác quản lý đất đai, trật tự xây dựng, đô thị trên địa bàn. Việc tăng cường kỷ cương, kỷ luật của xã cũng chính là thước đo vai trò của cấp ủy, chính quyền và năng lực đội ngũ cán bộ.

Lãnh đạo Ủy ban nhân dân phường Vĩnh Hưng thường xuyên kiểm tra công tác giải phóng mặt bằng đường Lĩnh Nam.

Nỗ lực giải phóng mặt bằng đường Lĩnh Nam

Với mục tiêu hoàn thành giải phóng mặt bằng, bảo đảm tiến độ triển khai Dự án nâng cấp, mở rộng đường Lĩnh Nam theo quy hoạch, cấp ủy, chính quyền phường Vĩnh Hưng (Hà Nội) đang huy động cả hệ thống chính trị tuyên truyền, vận động các hộ gia đình, cá nhân đồng thuận, bàn giao mặt bằng đúng kế hoạch.

Khẩn trương đưa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng vào cuộc sống

Thành phố Hà Nội khẩn trương cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ 18 bằng những hành động quyết liệt, đồng bộ; bắt tay ngay vào triển khai các chương trình, dự án lớn, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026-2030.

Triển khai mô hình “Chi bộ-Đảng bộ số”

Đảng ủy xã Gia Lâm (Hà Nội) vừa triển khai Đề án và áp dụng mô hình đổi mới, sáng tạo: Hệ thống thông tin “Chi bộ-Đảng bộ số” xã Gia Lâm giai đoạn 2026-2030. Theo Đề án, mô hình sẽ được triển khai đối với 100% chi bộ, đảng bộ trực thuộc Đảng bộ xã và chi bộ trực thuộc sáu đảng ủy cơ sở.

Du khách thích thú với hình ảnh ông đồ bên mực tàu, giấy đỏ trong phố cổ.

Xuân sớm Hà thành

Không khí Tết đã đến sớm với nhiều không gian văn hóa truyền thống được trưng bày khắp nơi. Sau một năm đạt nhiều thành tựu kinh tế-xã hội quan trọng, giờ đây, người dân Thủ đô đang hướng đến một năm mới lạc quan và đầy hy vọng.

Đổi mới phương thức lãnh đạo và tổ chức thực thi

Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên mới với nhiều mục tiêu phát triển nhanh và bền vững, thành phố Hà Nội nhận diện rõ “nút thắt” lớn nhất không chỉ nằm ở nguồn lực, mà còn ở phương thức lãnh đạo và tổ chức thực thi.

Lãnh đạo xã Phú Xuyên kiểm tra công tác hỗ trợ người dân làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. (Ảnh CÔNG TÂM)

Hướng tới phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn

Kiên quyết xử lý sai phạm, đồng thời vào cuộc với tinh thần khẩn trương, trách nhiệm để hỗ trợ và bảo đảm quyền lợi của người dân. Đây cũng là những bước đi cụ thể của xã Phú Xuyên (Hà Nội) trong triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2025-2030.

Các bác sĩ tại Trạm Y tế Long Biên khám sức khỏe cho người dân và sử dụng hệ thống dữ liệu bệnh án điện tử.

Cải thiện công nghệ và chuyên môn cho y tế cơ sở

Chuyển đổi số toàn diện trạm y tế với sự hỗ trợ cả về chuyên môn và công nghệ từ các bệnh viện tuyến trên đang mở ra hướng đi mới để thành phố nâng cao chất lượng y tế cơ sở, từ đó chăm sóc sức khỏe toàn dân hiệu quả hơn.

Giải phóng mặt bằng đường vành đai 2,5.

Gỡ vướng cho giải phóng mặt bằng

Để giải quyết vướng mắc về giải phóng mặt bằng, thành phố Hà Nội kịp thời bổ sung chính sách hỗ trợ mới, góp phần đẩy nhanh tiến độ các dự án.

Sông Hồng và khu vực bãi sông, đoạn đi qua trung tâm thành phố Hà Nội.

Quy hoạch tổng thể Hà Nội định hình chín cực tăng trưởng

Xác lập quy hoạch tổng thể Hà Nội là nội dung công tác đặc biệt quan trọng mà thành phố Hà Nội đang khẩn trương thực hiện, đồ án quy hoạch tổng thể lần này đề xuất định hình chín cực tăng trưởng chiến lược, chín trung tâm lớn và chín trục không gian làm động lực phát triển Thủ đô tầm nhìn 100 năm và xa hơn.

Cán bộ, chiến sĩ Công an Hà Nội tham quan mô hình Trợ lý ảo Chatbot AI và Tổng đài viên AI.

Công an Hà Nội trên hành trình tiên phong chuyển đổi số

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực đời sống xã hội, Công an thành phố Hà Nội tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong, đi đầu ứng dụng khoa học-công nghệ bảo đảm an ninh, trật tự, cải cách hành chính và phục vụ người dân, doanh nghiệp, đáp ứng yêu cầu phát triển của đô thị lớn nhất cả nước.

Giải phóng mặt đường Dự án đường Vành đai 2,5.

Hà Nội bổ sung loạt chính sách hỗ trợ bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất

Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng vừa ký Quyết định số 10/2026/QĐ-UBND ngày 18/01/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều Quyết định số 56/2024/QĐ-UBND ngày 06/9/2024 của Ủy ban nhân dân thành phố quy định một số nội dung về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn thành phố.

Tuyến phố Lý Thường Kiệt, Hà Nội.

Gìn giữ không gian kiến trúc khu phố cũ

Nằm trong khu vực đô thị lõi, phố Lý Thường Kiệt có nhiều di sản kiến trúc thời Pháp thuộc. Ủy ban nhân dân thành phố đã phê duyệt đồ án thiết kế đô thị riêng tuyến phố Lý Thường Kiệt.