Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ là đầu tàu kinh tế của Việt Nam mà còn là nơi khởi nguồn của những đổi thay lớn lao. Đây là nơi tập trung nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp và các khu công nghệ cao, đóng vai trò quan trọng trong việc đưa thành phố trở thành trung tâm sáng tạo không chỉ của Việt Nam mà còn cả khu vực.
Đồng chí Phạm Chánh Trực, nguyên Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, nguyên Chủ tịch Hội đồng nhân dân thành phố cho biết, Khu Công nghệ cao đã trở thành đầu tàu khoa học-công nghệ của Thành phố Hồ Chí Minh và cả nước.
Theo Sở Nội vụ thành phố, trong giai đoạn 2018-2024, thành phố đã thu hút được 10 chuyên gia, nhà khoa học (trong đó đã ký hợp đồng với 8/10 trường hợp) vào làm việc tại Ban Quản lý Khu Công nghệ cao và Ban Quản lý Khu Nông nghiệp công nghệ cao. Các cơ quan, đơn vị đã phân công nhiệm vụ đối với từng trường hợp; đồng thời giao các đơn vị trực thuộc phối hợp tốt, tạo điều kiện, môi trường thuận lợi cho chuyên gia làm việc, cống hiến.
Với vị thế là trung tâm kinh tế, văn hóa, khoa học-công nghệ lớn nhất cả nước, Thành phố Hồ Chí Minh sở hữu một đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ đông đảo, tài năng và tâm huyết. Tính đến cuối năm 2023, thành phố có khoảng 500.000 người có trình độ từ đại học trở lên; trong đó có hàng chục nghìn tiến sĩ, thạc sĩ đang công tác tại các viện nghiên cứu, trường đại học, bệnh viện, doanh nghiệp và các tổ chức văn hóa, nghệ thuật.
Trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, thành phố có một cộng đồng văn nghệ sĩ đa dạng và năng động. Cụ thể, Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh hiện có 9 hội chuyên ngành với tổng số hội viên lên đến gần 6.000 người, bao gồm các nhà văn, nhà thơ, nhạc sĩ, họa sĩ, nghệ sĩ sân khấu, điện ảnh, nhiếp ảnh, kiến trúc sư… Đây là lực lượng nòng cốt tạo nên sự phong phú, đa dạng của đời sống văn hóa, nghệ thuật thành phố.
Thạc sĩ Trương Trần Hoàng Phúc, Khoa Khoa học Xã hội và Nhân văn, Trường đại học Tôn Đức Thắng cho biết: Thành phố đã thụ hưởng nhiều đóng góp quan trọng từ giới trí thức và văn nghệ sĩ trên các lĩnh vực như giáo dục, nghiên cứu, kiến trúc, văn học nghệ thuật, truyền thông và thiết kế không gian công cộng. Các công trình học thuật, tác phẩm nghệ thuật, kiến trúc và sản phẩm truyền thông mang dấu ấn của nhiều cá nhân tiêu biểu đã góp phần định hình “diện mạo tinh thần” của thành phố.
Những sự kiện như Liên hoan âm nhạc quốc tế “Hò Dô”, Lễ hội sông nước, Lễ hội Áo dài,… trở thành “thương hiệu” của thành phố trên lĩnh vực văn hóa, du lịch, thu hút đông đảo nghệ sĩ nổi tiếng trong nước và nước ngoài tham gia. Những đóng góp này không chỉ làm phong phú đời sống tinh thần, mà còn giúp thành phố khẳng định vị thế là trung tâm văn hóa lớn, năng động, sáng tạo và hội nhập sâu rộng với thế giới.
Theo Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh Đinh Thị Thanh Thủy, đặc điểm nổi bật của đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ thành phố là tính năng động, sáng tạo, khả năng thích nghi nhanh với cái mới và khát vọng cống hiến cho sự phát triển của thành phố và đất nước. Họ là những người tiên phong trong nhiều lĩnh vực, góp phần quan trọng vào sự phát triển vượt bậc của thành phố trong những năm qua.
Trong kỷ nguyên phát triển mới, thành phố đang thực hiện các chương trình, giải pháp nhằm vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Chính vì thế, việc phát huy vai trò của đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ là rất quan trọng, cấp thiết.
Chủ tịch Hội Nghệ sĩ múa thành phố Lê Nguyên Hiều nhấn mạnh, muốn phát huy hiệu quả vai trò văn nghệ sĩ trong xây dựng và phát triển thành phố trong thời kỳ mới, chúng ta phải bắt đầu bằng việc xây dựng nhân sinh quan, thế giới quan đúng đắn, khoa học, nhân văn cho các thế hệ văn nghệ sĩ. Thực tiễn đã chứng minh, một tác phẩm văn học nghệ thuật hay có sức lay động, chinh phục lòng người và xây dựng những giá trị tốt hơn hàng nghìn lời kêu gọi, hô hào suông.
Tiến sĩ Dư Phước Tân, Ủy viên Hội đồng Khoa học, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, thành phố cần phát hiện, nuôi dưỡng và có kế hoạch đào tạo nguồn nhân lực lâu dài, từng bước hình thành đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học mới có tính kế thừa, nhằm đóng góp hiệu quả trong việc đề xuất và tư vấn phản biện chính sách phát triển kinh tế-xã hội.
Theo Thạc sĩ Trương Trần Hoàng Phúc, thành phố cần hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ sáng tạo và kết nối cộng đồng nhằm tạo động lực cho đội ngũ trí thức, nhà khoa học, văn nghệ sĩ gắn bó lâu dài. Thành phố nên hình thành mạng lưới liên kết chính thức giữa giới sáng tạo, quản lý nhà nước, giáo dục - nghiên cứu và doanh nghiệp; với cơ chế để trí thức, văn nghệ sĩ có tiếng nói thường trực trong các chính sách văn hóa, giáo dục nghệ thuật và quy hoạch không gian sáng tạo.
Liên kết này vừa nâng chất lượng quản trị văn hóa, vừa giúp trí thức, nghệ sĩ phát triển sự nghiệp gắn với lợi ích cộng đồng, cống hiến xây dựng bản sắc thành phố. Đây là bước đi chiến lược để Thành phố Hồ Chí Minh trở thành thành phố sáng tạo, nơi văn hóa là trung tâm và sức mạnh mềm, là động lực phát triển.
