Phóng viên: Thưa Tiến sĩ Ngô Phương Lan, mỗi năm, Liên hoan phim châu Á-Đà Nẵng lại có những điều mới mẻ đem đến cho công chúng yêu điện ảnh. Vậy năm nay, những điều mới mẻ đó là gì, thưa bà?
Tiến sĩ Ngô Phương Lan: Để đáp ứng được lịch trình diễn ra thường niên của Liên hoan phim, Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam cùng thành phố Đà Nẵng và Ban tổ chức đã phải rất nỗ lực và có thể nói là hết sức dũng cảm. Ngay khi kỳ trước chưa kết thúc, chúng tôi đã phải lên ý tưởng và lập kế hoạch cho kỳ sau.
Năm ngoái, nhiều nhà báo chia sẻ rằng họ không kịp tham dự hết các sự kiện vì hoạt động nào cũng hấp dẫn. Với điện ảnh, chúng ta phải "ăn, uống, ngủ và thở" cùng phim mới cảm nhận được nhịp sống của nó. Năm nay, quy mô của Liên hoan phim sẽ còn lớn hơn. Lễ khai mạc sẽ diễn ra vào lúc 20 giờ 10 phút, ngày 28/6, được truyền hình trực tiếp trên sóng VTV1. Lễ bế mạc vào ngày 2/7 cũng sẽ được truyền hình trực tiếp vào lúc 20 giờ trên sóng VTV8.
Tuy nhiên các hoạt động tại Đà Nẵng đã bắt đầu từ trước đó. Ngày 26/6, một hoạt động quan trọng là xưởng kịch bản (Script Lab) sẽ chính thức bắt đầu. Chúng tôi đánh giá kịch bản là khâu vô cùng quan trọng nhưng hiện vẫn là điểm yếu của nhiều nhà làm phim Việt Nam, từ chuyên nghiệp đến những người mới vào nghề. Năm nay, xưởng kịch bản được mở rộng mạnh mẽ với đội ngũ chuyên gia nổi tiếng từ Đại học Columbia (New York, Hoa Kỳ). Tham gia khóa đào tạo nâng cao này có những đạo diễn đã thành danh như Phan Gia Nhật Linh cùng các nhà biên kịch trẻ tài năng. Chúng tôi đã chọn ra 8 kịch bản xuất sắc từ gần 100 dự án gửi về. Xưởng kịch bản sẽ hoạt động trong hơn 10 ngày với kỳ vọng tạo ra những dự án đạt chuẩn quốc tế trong tương lai.
Một trong những nét mới của Liên hoan phim năm nay là chương trình Kết nối ngành công nghiệp Điện ảnh (DANAFF Industry Days). Ở nội dung này, chúng tôi nhận được sự tư vấn từ chuyên gia Jeremy Segay (Tùy viên Nghe nhìn, Đại sứ quán Pháp) để xây dựng một chương trình chuyên sâu. Khâu khó nhất của điện ảnh Việt Nam là tìm kiếm thị trường. Thị trường trong nước đã khó, thị trường nước ngoài còn khó khăn hơn. Chúng tôi hy vọng qua các hoạt động Industry và gian hàng tại khu vực Công viên Nam cầu Rồng, điện ảnh Việt Nam sẽ mở rộng được thị trường ra quốc tế.
Ngoài ra, chúng tôi sẽ tổ chức hai lớp học chuyên sâu (Masterclass): một về sản xuất phim và một về diễn xuất do các chuyên gia nổi tiếng trực tiếp đứng lớp.
Bên cạnh đó, chúng tôi chú trọng công tác chuẩn bị cho khán giả Đà Nẵng thông qua không gian giao lưu điện ảnh mang tên Cinephiles để xây dựng cộng đồng người yêu điện ảnh tại địa phương. Đạo diễn Phan Đăng Di đang phối hợp với các trường đại học tại Đà Nẵng để triển khai hoạt động này. Chúng tôi hy vọng việc mở rộng cộng đồng sẽ là nền tảng tốt cho sự phát triển của Liên hoan phim.
Phóng viên: Hoạt động chiếu phim rộng rãi cho công chúng luôn được quan tâm nhiều nhất ở mỗi kỳ Liên hoan phim. Vậy ở Liên hoan phim năm nay, khán giả có thể ngóng chờ những điều thú vị gì ở các chương trình chiếu phim, thưa Tiến sĩ?
Tiến sĩ Ngô Phương Lan: Một điểm thú vị khác là năm nay, vé xem phim không chỉ phát theo hình thức vé cứng truyền thống. Một nửa số vé sẽ được đăng ký trực tuyến (online). Cổng đăng ký sẽ mở vài ngày trước khi Liên hoan phim diễn ra, sau khi lịch chiếu phim được công bố chính thức. Hiện tại, lịch chiếu đang được sắp xếp sao cho khớp với lịch trình của các nghệ sĩ quốc tế và Việt Nam, để đoàn làm phim có thể giao lưu với khán giả tại các buổi chiếu. Toàn bộ vé xem phim đều được miễn phí cho khán giả, mặc dù phí bản quyền phim năm nay cao hơn năm ngoái do tình hình chung khó khăn.
Và vẫn như các kỳ trước, không gian Liên hoan phim năm nay không chỉ gói gọn trong phòng chiếu mà còn mở rộng ra các không gian ngoài trời, tạo điều kiện cho khán giả gặp gỡ, tiếp xúc với các nghệ sĩ, với các buổi chiếu phim ngoài trời ở nhiều địa điểm.
Dù tình hình thế giới gây ra nhiều khó khăn, đặc biệt là chi phí vé máy bay tăng cao, tôi vui mừng thông báo rằng số lượng nhà làm phim và ngôi sao quốc tế đến với Liên hoan phim năm nay sẽ nhiều hơn năm ngoái.
Về nội dung, Liên hoan phim năm nay sẽ tôn vinh di sản điện ảnh với tiêu điểm là điện ảnh Hoa Kỳ, nhân kỷ niệm 250 năm quốc khánh Hoa Kỳ. Chúng tôi trân trọng cảm ơn Đại sứ quán Mỹ và Hiệp hội Điện ảnh Hoa Kỳ đã đồng hành. Chương trình này sẽ giúp chúng ta nhìn nhận điện ảnh thế giới thông qua hành trình của điện ảnh Mỹ từ thời kỳ phim câm đến nay.
Khẩu hiệu của Liên hoan phim năm nay là kết nối "nhịp cầu châu Á ra thế giới". Với sự quan tâm của các nền điện ảnh lớn như Pháp và Mỹ dành cho Đà Nẵng, chúng ta đang có cơ hội và bàn đạp để đưa điện ảnh Việt Nam hội nhập sâu rộng và hiệu quả hơn với thế giới.
Phóng viên: Như bà đã chia sẻ, ở Liên hoan phim năm nay, giá bản quyền tăng cao, vì vậy việc thỏa thuận bản quyền để đưa các bộ phim về trình chiếu chắc hẳn cũng là một thách thức đối với Ban tổ chức, thưa bà?
Tiến sĩ Ngô Phương Lan: Thực tế, việc mua bản quyền các tác phẩm điện ảnh xuất sắc để chiếu tại Việt Nam luôn gặp nhiều khó khăn. Năm nay thách thức có phần lớn hơn do tình hình biến động chung trên thế giới. Tuy nhiên, rất đáng mừng là chúng tôi đã sở hữu được những bộ phim xuất sắc và các tác phẩm kinh điển của điện ảnh Hoa Kỳ. Đây là những mục tiêu chúng tôi đã mơ ước từ lâu và hiện đã có trong tay nhờ sự hỗ trợ rất lớn từ Đại sứ quán Mỹ tại Việt Nam.
Đối với các bộ phim châu Á, chúng tôi cũng đã hoàn tất việc mua bản quyền một cách tương đối hoàn chỉnh theo đúng kế hoạch. Bộ sưu tập lần này bao gồm những phim mới xuất sắc do chúng tôi tuyển chọn, cũng như những tác phẩm đã đạt giải thưởng lớn tại các liên hoan phim uy tín trên thế giới.
Một điều rất đáng mừng là nếu như kỳ đầu tiên chúng tôi gặp nhiều khó khăn trong việc mời phim do tên tuổi còn mới mẻ, thì đến kỳ thứ tư này, mọi việc đã thuận lợi hơn rất nhiều. Số lượng phim gửi đến tham dự lớn ngoài mong đợi. Nhiệm vụ hiện tại của chúng tôi là dành thời gian và tâm sức để sàng lọc từ "rừng phim" đó những tác phẩm vừa xuất sắc về nghệ thuật, vừa phù hợp với khán giả và bối cảnh Việt Nam để trình chiếu.
Phóng viên: Thưa bà, Liên hoan phim đã bước sang lần tổ chức thứ tư và ngày càng phát triển về quy mô và số lượng các hoạt động. Sự phát triển này là áp lực, nhưng cũng gợi mở cho tính sáng tạo. Vậy sự sáng tạo trong Liên hoan phim lần này sẽ tạo nên những điểm khác biệt nào?
Tiến sĩ Ngô Phương Lan: Trong mỗi kỳ Liên hoan phim, chúng tôi đều cố gắng duy trì khung chương trình và định dạng theo tiêu chuẩn quốc tế. Tuy nhiên, năm nay Liên hoan phim đã mở rộng quy mô đáng kể. Sự mở rộng này nhằm gắn kết tính sáng tạo với các hoạt động điện ảnh thực tiễn và thị trường.
Nếu như các kỳ trước chúng tôi chủ yếu tập trung vào khu vực phim dự thi (bao gồm phim châu Á và phim Việt Nam) cùng chương trình "Điện ảnh Việt Nam hôm nay", thì năm nay, bên cạnh các khung chương trình đó, chúng tôi còn nỗ lực phát triển thêm hai điểm mới. Chúng tôi cố gắng gắn kết sự sáng tạo và kỹ năng nghề nghiệp với các hoạt động điện ảnh để mở rộng thị trường. Bên cạnh việc kinh doanh các tác phẩm mới trong chương trình dự thi và giới thiệu toàn cảnh điện ảnh châu Á cũng như Việt Nam, chúng tôi còn chú trọng tôn vinh các di sản điện ảnh. Thí dụ, kỳ này chúng tôi tôn vinh di sản điện ảnh Mỹ, qua đó mang đến cái nhìn tổng quát về điện ảnh thế giới từ thời kỳ phim câm cho đến sự phát triển hiện đại như ngày hôm nay.
Cùng với việc nhìn lại diện mạo điện ảnh Việt Nam qua 40 năm đổi mới, chúng tôi đặc biệt quan tâm đến việc phát triển tài năng. Từ hoạt động khởi đầu là các workshop ươm mầm, "DANAFF Talents" đã phát triển toàn diện ở nhiều khu vực và hoạt động. Nếu năm ngoái chúng tôi đã mở rộng "Vườn ươm dự án" (Chợ dự án) cho các phim nghệ thuật châu Á và các dòng phim đa dạng của Việt Nam, thì năm nay chúng tôi mở thêm "Xưởng kịch bản" (Script Workshop). Đây là nơi để nâng cao năng lực viết kịch bản cho các nhà làm phim Việt Nam, bao gồm cả các đạo diễn, biên kịch trẻ lẫn những người đã thành danh như đạo diễn Nguyễn Quang Dũng hay đạo diễn Phan Gia Nhật Linh.
Tham gia dẫn dắt Xưởng kịch bản này là những chuyên gia nổi tiếng thế giới đến từ Đại học Columbia, New York, Hoa Kỳ. Tôi kỳ vọng những hoạt động chuyên môn này sẽ phát huy năng lực sáng tạo và chuẩn mực nghề nghiệp, giúp điện ảnh Việt Nam ngày càng chuyên nghiệp hơn.
Ngoài ra, "Industry Days" (Ngày hội Công nghiệp điện ảnh) cũng là một nội dung quan trọng. Đây là môi trường kết nối giữa các nhà làm phim, nhà sản xuất, nhà phát hành, nhà đầu tư trong nước và quốc tế. Chương trình thu hút hơn 20 hãng phim và công ty nước ngoài chuyên mua bán phim quốc tế cùng hơn 10 hãng phim Việt Nam. Dù mới khởi đầu trong khuôn khổ Liên hoan phim, tôi tin rằng hiệu quả của nó sẽ còn lan tỏa xa hơn, tạo sức bật và tốc độ nhanh hơn cho việc đưa điện ảnh Việt Nam ra thị trường thế giới.
Phóng viên: Xin cảm ơn bà và chúc Liên hoan phim châu Á-Đà Nẵng tiếp tục thành công rực rỡ!
