Trong bối cảnh sắp xếp, hợp nhất địa giới hành chính, Thành phố Hồ Chí Minh hiện có hệ thống giáo dục nghề nghiệp rộng lớn, đa dạng và nhiều tiềm năng phát triển. Thành phố có hơn 480 cơ sở giáo dục nghề nghiệp, gồm 77 trường cao đẳng, 77 trường trung cấp; 29 trung tâm giáo dục nghề nghiệp-giáo dục thường xuyên, hơn 70 trung tâm giáo dục nghề nghiệp và 224 cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp. Trong giai đoạn 2021- 2025, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã tuyển sinh và đào tạo hơn 1,5 triệu người học.
Hằng năm, số học viên tốt nghiệp các trình độ giáo dục nghề nghiệp tham gia vào thị trường lao động đã góp phần nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt khoảng 88,1% vào đầu năm 2025, đây là con số khá cao so với mặt bằng chung cả nước.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Mạc Văn Tiến, Phó Chủ tịch Hiệp hội Giáo dục nghề nghiệp và Nghề công tác xã hội Việt Nam cho rằng: Trong bối cảnh nền kinh tế tri thức và cách mạng công nghiệp 4.0 đang làm thay đổi sâu sắc cấu trúc thị trường lao động, yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trở thành yếu tố quyết định đối với quá trình phát triển của các quốc gia.
Trong những năm gần đây, Việt Nam nói chung và Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là ba trụ cột chiến lược để thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững. Hệ thống giáo dục nghề nghiệp, với vai trò đảm nhận nhiệm vụ đào tạo khoảng 70% số lực lượng lao động có kỹ năng, đứng trước yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ để thích ứng với sự biến đổi của công nghệ và nhu cầu nhân lực.
Trong công tác kiểm định chất lượng giáo dục nghề nghiệp, có 100 chương trình đào tạo các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn thành phố đã được kiểm định chất lượng. Đặc biệt, có bốn chương trình đào tạo được cơ quan kiểm định ABET (Hoa Kỳ) đánh giá và công nhận đạt chuẩn. Đây là minh chứng, là tiền đề quan trọng để giáo dục nghề nghiệp ngày càng tiếp cận trình độ các nước phát triển trong nhóm G20 được quy định tại Quyết định số 2239/QĐ-TTg ngày 30/12/2021 của Thủ tướng Chính phủ.
Ông Nguyễn Thành Trí, Hiệu trưởng Trường cao đẳng Công nghệ cao Đồng An, phường Đông Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: Để đáp ứng yêu cầu đào tạo nhân lực các ngành công nghệ cao, trường đã đầu tư 20 công trình chính hiện đại cùng nhiều hạng mục phụ trợ, máy móc, thiết bị tiên tiến. Năm 2024, nhà trường đã đạt kiểm định chất lượng giáo dục nghề nghiệp. Đây là lần thứ hai, trường đạt chuẩn kiểm định.
Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường lao động, nhà trường tiếp tục đầu tư cơ sở vật chất, bồi dưỡng đội ngũ giảng viên, hướng đến mục tiêu trở thành cơ sở giáo dục chất lượng cao, gắn với doanh nghiệp và đào tạo nhân lực các lĩnh vực trọng điểm của đất nước.
Về hợp tác quốc tế, thành phố đã tổ chức nhiều đoàn công tác đến làm việc với một số cơ sở giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học, nghiệp đoàn, tổng công ty, chính quyền địa phương tại các nước phát triển, như: Đức, Nhật Bản, Australia, Hàn Quốc,… nhằm trao đổi và đàm phán chuyển giao các chương trình đào tạo nghề đang thực hiện hiệu quả tại các nước này. Nhiều biên bản thỏa thuận hợp tác, biên bản triển khai hợp tác đã được ký kết giữa các cơ sở giáo dục nghề nghiệp thành phố và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp tại các nước tiên tiến, mở ra nhiều cơ hội phát triển trong tương lai.
Công tác gắn kết nhà nước-nhà trườngdoanh nghiệp đã được triển khai hiệu quả trong thời gian qua. Các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã chủ động làm việc, gắn kết và duy trì sự phối hợp thường xuyên với doanh nghiệp để đưa nhà giáo, người học đến tham quan, làm việc trực tiếp tại đơn vị. Thông qua hoạt động này, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã cập nhật, bổ sung kiến thức mới, công nghệ mới vào các chương trình đào tạo, góp phần đào tạo nguồn nhân lực sát với thực tế sản xuất, đáp ứng nhu cầu tuyển dụng lao động của doanh nghiệp.
Thành phố Hồ Chí Minh đang thực hiện đồng bộ Chiến lược phát triển giáo dục nghề nghiệp đến năm 2045 với lộ trình rõ ràng, gắn chặt mục tiêu đào tạo nhân lực chất lượng cao với đặc thù của một trung tâm kinh tế- tài chính lớn. Công tác sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên và tập trung đầu tư, nâng cấp có trọng tâm, trọng điểm cho các trường sau tổ chức lại là một trong các điều kiện để đạt được các mục tiêu đến năm 2045, nhất là mục tiêu xây dựng các trường chất lượng cao và các ngành nghề trọng điểm có khả năng cạnh tranh vượt trội trong khu vực ASEAN và quốc tế.
Theo bà Trương Hải Thanh, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh, công tác giáo dục nghề nghiệp được thực hiện theo hướng mở, linh hoạt, hiện đại, hiệu quả và hội nhập. Đồng thời, giáo dục nghề nghiệp thành phố phải bám sát nhu cầu của thị trường lao động, gắn kết với việc làm thỏa đáng, an sinh xã hội và phát triển bền vững. Thành phố ưu tiên phân bổ ngân sách cho giáo dục nghề nghiệp và tăng cường xã hội hóa giáo dục nghề nghiệp để ngày càng nâng cao chất lượng đào tạo.
