Thúc đẩy mạnh mẽ phát triển công nghiệp văn hóa

Theo các đại biểu Quốc hội, cần xác định công nghiệp văn hóa là một ngành kinh tế trọng điểm, đưa chỉ tiêu tăng trưởng ngành vào kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội 5 năm; có cơ chế đầu tư trọng điểm, tương xứng nhằm thúc đẩy lĩnh vực này phát triển mạnh mẽ, đóng góp thiết thực vào tăng trưởng bền vững của đất nước.

Chiều 29/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 10, Quốc hội thảo luận về kinh tế-xã hội; việc thực hiện các Nghị quyết của Quốc hội và báo cáo của Chính phủ…

Một trong những nội dung nhận được sự quan tâm của các đại biểu Quốc hội là các giải pháp để thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa trong kỷ nguyên mới.

bnd-3480-2441-9744.jpg
Quốc hội thảo luận về kinh tế-xã hội, việc thực hiện các Nghị quyết của Quốc hội và báo cáo của Chính phủ. (Ảnh: DUY LINH)

Đưa chỉ tiêu tăng trưởng ngành văn hóa vào kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội

Đại biểu Nguyễn Thị Sửu (Đoàn thành phố Huế) đánh giá Báo cáo của Chính phủ đã thể hiện nỗ lực rất lớn trong thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội giai đoạn 5 năm, đặc biệt là trong lĩnh vực văn hóa xã hội và phát triển con người nhiều chỉ tiêu đạt và vượt kế hoạch...

Tuy nhiên, đại biểu cho rằng, nếu nhìn sâu hơn dưới lăng kính phát triển bền vững và cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên số vẫn còn có những hạn chế mang tính cấu trúc cần được Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành cùng xem xét, bổ sung, hoàn thiện cho giai đoạn tới.

Cụ thể, văn hóa chưa thực sự trở thành sức mạnh nội sinh của phát triển. Báo cáo đã thẳng thắn chỉ ra văn hóa chưa thực sự là nền tảng tinh thần của xã hội, sức mạnh nội sinh, động lực phát triển đất nước. Theo đại biểu, đây là nhận định rất quan trọng cho thấy văn hóa vẫn đang ở vị trí đi sau kinh tế, trong khi thế giới đang tiến vào giai đoạn văn hóa hóa nền kinh tế khi sản phẩm sáng tạo, bản sắc di sản và công nghiệp giải trí trở thành nguồn tăng trưởng mới.

nguyen-thi-suu-hue-552.jpg
Đại biểu Nguyễn Thị Sửu (Đoàn thành phố Huế) phát biểu tại hội trường. (Ảnh: DUY LINH)

“Cần bổ sung chỉ tiêu GDP văn hóa, tỷ lệ đóng góp của công nghiệp sáng tạo vào GDP và quy định mức tối thiểu đầu tư ngân sách cho văn hóa không thấp hơn 2% tổng chi ngân sách Nhà nước nhằm thể chế hóa quan điểm đặt văn hóa ngang hàng với kinh tế và chính trị theo tinh thần Nghị quyết 33 của Trung ương”, đại biểu kiến nghị.

Cũng theo đại biểu Sửu, phát triển công nghiệp văn hóa hiện còn thiếu chuỗi chính sách hỗ trợ và khung pháp lý riêng; công nghiệp văn hóa Việt Nam mới chỉ đóng góp khoảng 3% GDP; cơ chế hỗ trợ sáng tạo, sở hữu trí tuệ, đầu tư hạ tầng và thu hút tư nhân còn rời rạc.

Trên cơ sở đó, đại biểu kiến nghị cần soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật về phát triển văn hóa và công nghiệp sáng tạo; quy định về Quỹ sáng tạo văn hóa, ưu đãi thuế cho doanh nghiệp sáng tạo; tiêu chuẩn hóa thiết chế văn hóa, quyền tác giả số và thương mại hóa tài sản trí tuệ, văn hóa Việt Nam trên nền tảng số.

Kiến tạo khuôn khổ pháp lý đồng bộ; xây dựng một thị trường văn hóa lành mạnh

Cùng quan tâm đến các giải pháp để thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa, đại biểu Trần Thị Hồng Thanh (Đoàn Ninh Bình) cho hay, sau 4 năm triển khai chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa, Việt Nam đã hình thành và mở rộng nhiều lĩnh vực then chốt: Điện ảnh, âm nhạc, mỹ thuật, thời trang, quảng cáo, trò chơi điện tử, thiết kế sáng tạo, thủ công mỹ nghệ, xuất bản, du lịch văn hóa và đặc biệt là nghệ thuật biểu diễn và di sản văn hóa số. Nhiều sản phẩm văn hóa đã khẳng định thương hiệu Việt Nam trên bản đồ khu vực, thể hiện qua các sự kiện quốc tế, lễ hội phim ảnh hay chương trình sáng tạo trẻ.

Tuy nhiên, quy mô thị trường văn hóa sáng tạo của Việt Nam mới chỉ chiếm khoảng 4% GDP, thấp hơn nhiều so với mức bình quân 7-10% của các quốc gia trong khu vực. Hạ tầng sáng tạo chưa đồng bộ, cơ chế chính sách khuyến khích đầu tư, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ và thị trường lao động sáng tạo còn hạn chế, nhiều địa phương chưa có chiến lược riêng cho phát triển công nghiệp văn hóa; công tác quy hoạch, đào tạo nhân lực và liên kết vùng chưa rõ nét.

tran-thi-hong-thanh-ninh-binh-6025.jpg
Đại biểu Trần Thị Hồng Thanh (Đoàn Ninh Bình) phát biểu tại hội trường. (Ảnh: DUY LINH)

Để ngành công nghiệp văn hóa được thúc đẩy phát triển mạnh mẽ và hoàn thành được mục tiêu đến năm 2030 phấn đấu ngành công nghiệp văn hóa đóng góp 7% GDP và đến năm 2035 đóng góp 8% GDP của cả nước như đã đề ra trong nghị quyết của Quốc hội, đại biểu đề xuất cần hoàn thiện thể chế và cơ chế chính sách, ban hành Luật phát triển công nghiệp văn hóa để kiến tạo một khuôn khổ pháp lý đồng bộ, rõ ràng; xây dựng một thị trường văn hóa lành mạnh, quy định rõ quyền sở hữu trí tuệ, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của tác giả, nhà sáng tạo, các chính sách ưu đãi đầu tư, thuế, đất đai và chuyển đổi số. Tích hợp các chính sách phát triển văn hóa, du lịch, truyền thông và công nghệ sáng tạo trong một khung chiến lược quốc gia.

Giải pháp thứ hai là phát triển hệ sinh thái sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao, hình thành các trung tâm sáng tạo, hỗ trợ khởi nghiệp văn hóa, ươm mầm ý tưởng và dự án nghệ thuật, đổi mới giáo dục nghệ thuật, gắn đào tạo với nhu cầu thị trường và chuyển đổi số.

Giải pháp thứ ba theo đại biểu, đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa, phát triển hạ tầng số phục vụ sản xuất, phân phối và quảng bá sản phẩm văn hóa ứng dụng AI, công nghệ thực tế ảo trong bảo tồn di sản du lịch, văn hóa và nghệ thuật trình diễn.

Thứ tư, cần liên kết vùng và xã hội hóa đầu tư, xây dựng chuỗi giá trị văn hóa, du lịch sáng tạo theo vùng, gắn sản phẩm văn hóa với thương hiệu địa phương. Khuyến khích doanh nghiệp tư nhân, quỹ đầu tư và cộng đồng nghệ sĩ tham gia phát triển công nghiệp văn hóa theo mô hình đối tác công tư.

Giải pháp cuối cùng đại biểu đưa ra là phát triển sức mạnh mềm văn hóa Việt Nam trong hội nhập quốc tế, đưa sản phẩm văn hóa Việt ra thế giới qua phim ảnh, thời trang, nghệ thuật biểu diễn, ẩm thực, văn học và sản phẩm số. Tăng cường quảng bá, tổ chức các tuần lễ văn hóa, lễ hội sáng tạo quốc tế tại Việt Nam, góp phần xây dựng hình ảnh đất nước năng động và sáng tạo.

Về kiến nghị, đại biểu Trần Thị Hồng Thanh nêu rõ, đối với Nhà nước cần xác định công nghiệp văn hóa là một ngành kinh tế trọng điểm, đưa chỉ tiêu tăng trưởng ngành vào kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội 5 năm; đầu tư trọng điểm cho hạ tầng sáng tạo, bảo tồn di sản, chuyển đổi số văn hóa và phát triển nguồn nhân lực.

Đối với địa phương: Mỗi tỉnh, thành phố cần xây dựng chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa riêng gắn với đặc trưng, bản sắc di sản và thế mạnh địa phương, hình thành cụm ngành sáng tạo và các trung tâm biểu diễn, thiết kế du lịch văn hóa.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp và xã hội, khuyến khích đầu tư, tài trợ, hợp tác quốc tế trong sáng tạo nghệ thuật, xây dựng văn hóa tiêu biểu hiện đại, tôn vinh sản phẩm trí tuệ Việt.

Đối với giới tri thức và nghệ sĩ, phát huy vai trò hạt nhân sáng tạo, truyền cảm hứng đổi mới, nâng tầm giá trị thẩm mỹ và nhân văn trong mỗi sản phẩm văn hóa.

Có thể bạn quan tâm

Không gian văn hóa làng trong đời sống đương đại. (Ảnh: NGỌC LIÊN)

Gắn phát triển với bảo tồn, phát huy giá trị không gian văn hóa làng Việt

Chủ trương sắp xếp thôn, tổ dân phố theo Nghị quyết số 105/NQ-CP ban hành Chương trình hành động thực hiện Kết luận số 210-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng, hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị trong thời gian tới, đang được triển khai rộng rãi tại nhiều địa phương.

Nhà thơ Lữ Mai giao lưu với các em học sinh Trường tiểu học Bình Minh.

Gieo bốn mùa yêu thương tới mầm non tương lai

Trong buổi sinh hoạt dưới cờ diễn ra vào tuần đầu tiên của tháng 5 tại Trường tiểu học Bình Minh (80 Thợ Nhuộm, Hà Nội), nhà thơ-nhà báo Lữ Mai đã mang đến những câu chuyện giản dị về thiên nhiên, khơi gợi tình yêu gia đình, cộng đồng và nuôi dưỡng sự tự tin, sáng tạo trong mỗi học sinh.

Thiết kế Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026. (Ảnh: Ban tổ chức DIFF 2026)

Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 sẽ có nhiều điểm mới về công nghệ trình diễn

Theo Ban tổ chức Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 (DIFF 2026), với chủ đề “Da Nang-United Horizons-Những chân trời kết nối”, lần đầu tiên sân khấu DIFF có hệ vòm nâng hạ khổng lồ cùng tổ hợp ánh sáng-LED-laser đa tầng được đưa vào vận hành, hứa hẹn tạo nên những đại cảnh bùng nổ bên sông Hàn.

Quang cảnh khai mạc Lễ hội chùa Long Đọi Sơn năm 2026.

Ninh Bình: Bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể quốc gia - Lễ hội chùa Long Đọi Sơn

Chùa Long Đọi Sơn tọa lạc trên núi Đọi linh thiêng, thuộc phường Tiên Sơn, tỉnh Ninh Bình. Ngôi chùa được xây dựng trên đỉnh núi Đọi, trong khuôn viên 2ha vườn rừng. Hằng năm, Lễ hội chùa Long Đọi Sơn được tổ chức từ ngày 18-21/3 âm lịch, với các nghi lễ truyền thống và nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao.

Bà Phan Cẩm Tú (thứ 3 từ trái sang) tại buổi tọa đàm về bản quyền do Báo Nhân Dân tổ chức. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền tác giả: Nỗi niềm người làm điện ảnh

Là người có nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ bản quyền điện ảnh, bà Phan Cẩm Tú (Ủy viên Ban Thường vụ Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam, chuyên gia tư vấn, Hiệp hội Điện ảnh Hoa Kỳ) chia sẻ những nỗi niềm của những người làm sáng tạo trước thực trạng vi phạm bản quyền hiện nay.

Du khách tham quan nhà người Hà Nhì tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam. (Ảnh: THANH DUNG)

Giữ gốc, nối nghề trong nhịp sống số

Trước nguồn nguyên vật liệu tự nhiên khan hiếm, đội ngũ thợ am hiểu kỹ thuật dựng nhà ngày càng thưa vắng, nhiều ngôi nhà truyền thống của các dân tộc thiểu số ở nước ta đã không còn giữ được hình thái ban đầu… 

Quần thể di tích Cố đô Huế, không gian di sản tiêu biểu trong hành trình “Hộ chiếu du lịch”. (Ảnh: Sở Du lịch thành phố Huế)

Đổi mới cách tiếp cận di sản

Bảo vệ và phát huy giá trị di sản không chỉ là gìn giữ nguyên trạng, mà còn đòi hỏi những phương thức tiếp cận phù hợp với bối cảnh mới.

Đại diện lãnh đạo thành phố Hà Nội trao Bằng công nhận di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố cho di tích Nhà thờ họ Hoàng và Công bộ Viên ngoại lang Hoàng Viết Bàn.

Hà Nội trao bằng xếp hạng cấp thành phố cho di tích văn hóa lịch sử làng La Xuyên, xã Cổ Đô

Nhân dân thôn La Xuyên, xã Cổ Đô, thành phố Hà Nội vừa tổ chức Lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố Nhà thờ họ Hoàng và Công bộ Viên ngoại lang Hoàng Viết Bàn. Buổi lễ có sự tham dự của đại diện lãnh đạo Cục Di sản (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), Sở Dân tộc và Tôn giáo, Sở Nội vụ Hà Nội.

Bìa tác phẩm "Đời như tiểu thuyết" của tác giả Trương Đức Minh Tứ.

Những phận người không hư cấu trong Đời như tiểu thuyết

"Đời như tiểu thuyết" của Trương Đức Minh Tứ không phải là cuốn sách để tìm một cốt truyện theo nghĩa thông thường. Ở đó là những con người cụ thể, những đời sống đã diễn ra, với đủ biến cố, chia ly, lựa chọn, day dứt, hy sinh và cả những cuộc kiếm tìm kéo dài đến tận cuối đời. 

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh cùng đông đảo cựu chiến binh, chiến sĩ Điện Biên tham quan triển lãm "Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại".

Đặc sắc triển lãm “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại” tại Điện Biên

Nhân kỷ niệm 72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/2026), Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ (Điện Biên) tổ chức trưng bày, triển lãm 28 tác phẩm ký họa tiêu biểu về Chiến dịch Điện Biên Phủ của các họa sĩ Ngô Mạnh Lân, Phạm Thanh Tâm và Dương Hướng Minh với chủ đề “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại”.

Nghệ nhân Nguyễn Công Đạt thực hiện in liễn làng Chuồn trong không gian Ngự Hà Viên, Huế. (Ảnh: MẠNH HÀO)

Những di sản sống của làng nghề

Có những làng nghề không mất đi hẳn nhưng lặng lẽ rút khỏi đời sống, chỉ còn lại trong ký ức của một vài người già hay trong những dấu vết mờ nhạt đâu đó.

Trần Ngọc Vàng và nghệ sĩ Thanh Thủy trong phim. (Ảnh: Galaxy Studio)

“Heo Năm Móng” đạt top 1 phòng vé điện ảnh mùa lễ 30/4

“Heo Năm Móng” nhanh chóng trở thành hiện tượng trên các diễn đàn điện ảnh và mạng xã hội, không chỉ nhờ chiến lược truyền thông hiệu quả, mà còn bởi hiệu ứng lan tỏa sau công chiếu. Sau 6 ngày ra mắt, phim chạm mốc 50 tỷ đồng, trở thành phim có doanh thu Top 1 phòng vé trong thời điểm ra mắt.

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại.