Thúc đẩy hỗ trợ lao động chính sách đi làm việc ở nước ngoài qua chương trình phi lợi nhuận

Trung tâm Lao động ngoài nước (Bộ Nội vụ) cho biết, tính đến tháng 10/2025, đơn vị đang được Bộ chủ quản giao triển khai thực hiện 8 chương trình phi lợi nhuận đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Đây là các chương trình triển khai theo các thỏa thuận quốc tế do Bộ Nội vụ ký kết với các bộ, các tổ chức quốc tế nước ngoài, tuyển chọn và đưa người lao động đi làm việc ở 5 quốc gia và vùng lãnh thổ gồm Hàn Quốc, Nhật Bản, CHLB Đức, Australia và Đài Loan (Trung Quốc).

Điểm chung của các chương trình này là người lao động được hưởng các điều kiện ưu đãi vượt trội, chi phí thấp, có chương trình được đài thọ hoàn toàn các chi phí.

Với đặc thù quy trình được triển khai trực tiếp, chi phí thấp và có nhiều chế độ hỗ trợ, các chương trình phi lợi nhuận của Trung tâm rất phù hợp với người lao động là đối tượng chính sách.

Trong suốt những năm qua, Trung tâm đã phối hợp với Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ Nội vụ) đề xuất các chính sách phù hợp với đặc thù ngành, nghề trong công tác tuyển chọn để hỗ trợ, tạo điều kiện cho người lao động huyện nghèo, các xã vùng bãi ngang ven biển, hải đảo đặc biệt khó khăn, các huyện miền núi (theo đơn vị hành chính cũ) tiếp cận chương trình thuận lợi nhất, mức cạnh tranh thấp nhất. Cụ thể như:

Đối với Chương trình cấp phép cho lao động nước ngoài của Hàn Quốc (Chương trình EPS), các ngành thiểu số, đặc thù như nông nghiệp, ngư nghiệp có mức độ cạnh tranh và điểm chuẩn thấp hơn so với ngành sản xuất chế tạo, chỉ tuyển chọn tại các huyện nghèo, huyện miền núi (trước khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp), các xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang ven biển, hải đảo và các địa phương ven biển, các tỉnh thuộc khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Một mặt, chính sách tuyển chọn này chọn được đúng đối tượng lao động khu vực nông thôn, ven biển có kỹ năng, kinh nghiệm làm việc đúng ngành, nghề. Mặt khác, đã khoanh vùng được đối tượng cần được ưu tiên hỗ trợ, tạo điều kiện trực tiếp và thuận lợi tối đa cho người lao động tiếp cận Chương trình.

Trung tâm Lao động ngoài nước đã phối hợp với Cục Quản lý lao động ngoài nước trình Bộ, báo cáo Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 16/2023/QĐ-TTg về việc hỗ trợ cho vay để ký quỹ đi làm việc tại Hàn Quốc theo Chương trình EPS.

Theo đó, người lao động thuộc đối tượng chính sách được vay tối đa 100 triệu đồng mà không phải áp dụng các biện pháp bảo đảm tiền vay để trang trải toàn bộ tiền ký quỹ với mức hỗ trợ lãi suất tiền vay bằng lãi suất tiền gửi. Thông qua chính sách này, người lao động không phải chịu áp lực về tài chính, nâng cao cơ hội, khả năng tiếp cận Chương trình. Từ năm 2013 đến nay, đã có 3.786 người lao động được vay vốn, với tổng số tiền là 378,6 tỷ đồng.

Đối với Chương trình thực tập sinh đi thực tập kỹ thuật tại Nhật Bản (Chương trình IM Japan), Trung tâm đã thống nhất với Văn phòng IM Japan tại Việt Nam triển khai cộng điểm ưu tiên khi tuyển chọn. Cụ thể, người lao động huyện nghèo, huyện thoát nghèo giai đoạn 2018-2020; người lao động thuộc các huyện nghèo, dân tộc thiểu số của các tỉnh miền núi; người lao động thuộc hộ nghèo, dân tộc thiểu số thuộc đối tượng cộng điểm ưu tiên khi thi tuyển.

Trung tâm phối hợp với các văn phòng: IM Japan, HRD Korea tại Việt Nam thường xuyên tổ chức các phiên giao dịch việc làm, hội chợ việc làm tại các huyện nghèo (theo đơn vị hành chính cũ) để kết nối việc làm cho người lao động, thực tập sinh đi làm việc tại Hàn Quốc, Nhật Bản về nước, đồng thời giới thiệu, tư vấn các chương trình phi lợi nhuận cho người lao động. Từ các buổi tư vấn này, người lao động, đặc biệt là đối tượng thanh niên, đoàn viên, học sinh phổ thông trung học tiếp cận và có định hướng nghề nghiệp bước đầu.

Hằng năm, Trung tâm tham gia các chương trình tập huấn cho cán bộ thực hiện công tác lao động-việc làm ở cơ sở tại các địa phương để cung cấp thông tin, hướng dẫn quy trình nghiệp vụ để đội ngũ này tư vấn cho người lao động tại địa phương.

Với công tác đào tạo định hướng, Trung tâm Lao động ngoài nước đã dành sự quan tâm, hỗ trợ đối với người lao động huyện nghèo và đối tượng chính sách như: hỗ trợ các thủ tục cung cấp phiếu thu để nhận hỗ trợ từ ngân sách nhà nước; phân loại đối tượng chính sách để hỗ trợ thủ tục vay vốn tại Ngân hàng Chính sách xã hội đối với lao động tham gia Chương trình EPS.

Từ những chính sách nêu trên, Trung tâm đã tuyển chọn và phái cử được 7.855 người lao động thuộc đối tượng chính sách đi làm việc ở nước ngoài. Trong đó, riêng trong giai đoạn 2021-2025, đã có 3.300 ứng viên thuộc nhóm này xuất cảnh ra nước ngoài làm việc.

Kết quả này đã giúp nhiều người lao động thuộc diện chính sách ở những địa bàn khó khăn có nguồn thu nhập ổn định, nâng cao kỹ năng về việc làm và cải thiện đời sống, góp phần giảm nghèo bền vững.

Trước đó, trong Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025, chính sách hỗ trợ người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng cũng là một nội dung được quan tâm.

Cụ thể, Chương trình này đã thiết kế riêng một hợp phần là Tiểu dự án 2 “Hỗ trợ người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng” thuộc Dự án 4 “Phát triển giáo dục nghề nghiệp, việc làm bền vững”.

Mục tiêu của Tiểu dự án 2 là đẩy mạnh hoạt động đưa người lao động sinh sống trên địa bàn các huyện nghèo, xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang, ven biển và hải đảo (theo đơn vị hành chính cũ) đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; hỗ trợ hoạt động đào tạo nâng cao trình độ ngoại ngữ, kỹ năng nghề cho người lao động trước khi đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập và giảm nghèo bền vững, nhất là người lao động thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo, người lao động trên địa bàn huyện nghèo, xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang, ven biển và hải đảo.

Tiểu dự án 2 tập trung hỗ trợ hai nhóm lao động.

Trước hết là người lao động có nhu cầu đi làm việc ở nước ngoài, cư trú trên địa bàn các huyện nghèo (không bao gồm các địa bàn được hưởng cơ chế, chính sách hỗ trợ người lao động đi làm việc ở nước ngoài quy định tại Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030), xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang, ven biển và hải đảo; ưu tiên người lao động thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo.

Cùng với đó là người lao động tham gia các khóa đào tạo nâng cao trình độ ngoại ngữ để đi làm việc ở nước ngoài theo các hiệp định ký giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ nước tiếp nhận.

Nội dung hỗ trợ của Tiểu dự án 2 tập trung vào các chính sách rõ ràng, cụ thể.

Người lao động sinh sống trên địa bàn các huyện nghèo, xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang, ven biển và hải đảo đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng: tiền đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng nghề, ngoại ngữ; hỗ trợ tiền ăn, sinh hoạt phí, tiền ở trong thời gian tham gia đào tạo (bao gồm cả thời gian tham gia giáo dục định hướng), trang cấp đồ dùng cá nhân thiết yếu; chi phí khám sức khỏe, hộ chiếu, thị thực và lý lịch tư pháp; giới thiệu, tư vấn cho người lao động và thân nhân người lao động.

Bên cạnh đó là một phần chi phí đào tạo nâng cao trình độ ngoại ngữ cho người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo các hiệp định ký giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ nước tiếp nhận, ưu tiên người lao động thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo, người dân tộc thiểu số, người lao động sinh sống trên địa bàn huyện nghèo, xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang, ven biển và hải đảo.

Tổng nhu cầu vốn thực hiện Tiểu dự án 2 là khoảng 570 tỷ đồng; trong đó, ngân sách trung ương là 270 tỷ đồng (vốn sự nghiệp), ngân sách địa phương là 200 tỷ đồng (vốn sự nghiệp) và vốn huy động hợp pháp khác khoảng 100 tỷ đồng.

XUÂN ĐỨC