Nhân dân là cánh tay nối dài của lực lượng phòng cháy, chữa cháy
Ngày 21/9/2026, một vụ cháy nhà dân xảy ra trên địa bàn phường Phú Diễn, thành phố Hà Nội. Khói đen nhanh chóng bốc cao nghi ngút. Vào thời điểm cháy, trong nhà có nhiều người bên trong. Nhiều người dân chung quanh thấy tình hình cháy đã chia nhau gọi lực lượng chức năng, ai có phương tiện chữa cháy nào cũng đều không quản nguy hiểm tham gia chữa cháy ban đầu. Nhờ có sự tích cực phối hợp của người dân và sự kịp thời của các chiến sĩ cảnh sát phòng cháy, chữa cháy, 5 người đã được cứu nạn thành công.
Trước đó, cũng có không ít những tấm gương “anh hùng đời thường”, bất chấp nguy hiểm, lao vào "chiến đấu" với giặc lửa, sát cánh cùng lực lượng phòng cháy, chữa cháy để cứu nạn những người mắc kẹt.
Tháng 5/2024, Đồng Văn Tuấn và Hoàng Anh Tuấn, hai chàng trai giao hàng và sinh viên đã dùng búa tạ phá tường, leo thang dũng cảm cứu 3 người mắc kẹt trong vụ cháy ở ngõ 119 Trung Kính, Hà Nội.
Lực lượng cảnh sát phòng cháy, chữa cháy cùng người dân phối hợp cứu nạn tại vụ cháy nhà dân ở Lĩnh Nam, Hà Nội. (Ảnh: Công an Hà Nội)
Nhờ có sự dũng cảm của anh Nguyễn Lê Tú, Nguyễn Văn Cường, Nguyễn Văn Đáp, Nguyễn Văn Nghĩa, cùng hai chiến sĩ cảnh sát đã kịp thời tìm thấy nạn nhân mắc kẹt và phá cửa sổ, bắc thang tạo lối thoát nạn sang nhà bên cạnh cho người trong ngôi nhà bị cháy. Anh Nguyễn Văn Dung, người đã bất chấp nguy hiểm trèo lên mái tôn ngôi nhà đang cháy với khói đen bao phủ, dùng búa phá mái tôn để tạo lối thoát, kịp thời đưa những người mắc kẹt ra ngoài. 7 nạn nhân trong vụ cháy tại số nhà 3, ngõ 218 Lĩnh Nam, phường Hoàng Mai đã được cứu sống.
Gần đây nhất, đám cháy tại ngôi nhà trên phố Thụy Khuê ngày 16/9, ngửi thấy mùi khét, anh Vũ Hoàng Việt, anh Vàng Mí Lử cùng nhiều thanh niên khác đã bắc các thùng bia để cố gắng hết sức tìm cách đưa những người bị mắc kẹt trong ngôi nhà ra ngoài. Nhờ có sự hỗ trợ của họ, 3 người trong ngôi nhà đang cháy được đưa ra ngoài thành công, an toàn.
Mỗi khi cháy xảy ra, lực lượng tại chỗ và nhân dân mới là những người tiếp cận đám cháy nhanh nhất, gần nhất. Trong thời gian vàng để cứu nạn, cứu hộ và chữa cháy, sự xuất hiện kịp thời, chung tay của mỗi người dân chính là những cánh tay nối dài, giúp lực lượng chức năng có thể kiểm soát đám cháy và thành công cứu nạn.
Cũng có không ít vụ cháy, nhờ có sự chuẩn bị từ sớm, từ xa, sự phối hợp thực hiện các mô hình chữa cháy 4 tại chỗ hiệu quả mà ngay từ khi phát hiện cháy, lực lượng cơ sở và người dân đã dập tắt đám cháy hoặc ngăn ngừa cháy lan trước khi lực lượng chức năng có mặt. Điều này cho thấy, vai trò của người dân trong "cuộc chiến" chống giặc lửa là không thể thay thế, cho thấy sức mạnh toàn dân là sức mạnh to lớn nhất.
Tuy nhiên, để "cuộc chiến" với giặc lửa bớt những cam go, thiệt hại, mất mát, thì ý thức phòng ngừa, chủ động ban đầu cũng đóng vai trò vô cùng quan trọng. Mà điều này, phụ thuộc phần lớn vào sự chấp hành của nhân dân.
Xây dựng tường thành phòng cháy, chữa cháy từ sự chủ động của mỗi người dân
Theo thống kê của Công an thành phố Hà Nội, trong quý III năm 2026, số vụ cháy đã giảm 77 vụ so với cùng kỳ năm ngoái, giảm 43 vụ so với quý II năm 2026, không chỉ là con số, đây là sự nỗ lực từ công tác tuyên truyền của lực lượng chức năng và ý thức phòng ngừa của cá nhân mỗi người.
Trong thời gian qua, từ việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền của lực lượng phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, không ít mô hình về phòng cháy, chữa cháy cứu nạn, cứu hộ đã được địa phương tổ chức, xây dựng với sự tham gia tích cực, ủng hộ tuyệt đối của người dân, mang lại hiệu quả khả quan.
Tại phường Ba Đình (Hà Nội), nhằm nâng cao nhận thức, kiến thức pháp luật và thực hành kỹ năng phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cho nhân dân, phường đã tổ chức Trung tâm giáo dục cộng đồng về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Từ lý thuyết đến thực hành, mỗi người dân đều được trực tiếp tham gia trải nghiệm các tình huống thực tế khi có cháy xảy ra như: sử dụng bình chữa cháy, thoát nạn trong môi trường khói, di chuyển, sơ cứu người bị nạn. Từ đó, trang bị cho mỗi người dân những kỹ năng xử lý cơ bản.
Chị H.N. đưa hai con mình cùng đến trung tâm và có cảm nhận ban đầu rất ấn tượng với mô hình này: “Trung tâm được đặt ở địa điểm là công viên Bách Thảo, tôi thấy rất thú vị. Các con tôi vừa được vui chơi, vừa tham gia trải nghiệm, khiến chúng cảm giác như cũng đang chơi trò chơi thực tế, cách truyền đạt này tôi cho rằng hiệu quả hơn rất nhiều, thu hút được sự quan tâm của mọi người".
Bà H.G. sống trên địa bàn phường Ba Đình cũng đồng tình: “Đây đều là những kỹ năng sinh tồn cơ bản, tuy nhiên nhiều người vẫn không biết. Như chúng tôi bây giờ có tuổi, được thực hành trực tiếp như thế này, giúp chúng tôi có trải nghiệm người thật, việc thật cũng dễ nhớ hơn".
Còn tại phường Long Biên, nhiều mô hình “Tổ dân phố hiện đại-văn minh-an ninh-an toàn-chuyển đổi số” đã đi vào cuộc sống, tạo chuyển biến rõ rệt trong nhận thức và hành động của người dân. Mỗi nhà dân đều có ý thức tự trang bị cho mình bình chữa cháy, thường xuyên kiểm tra thiết bị điện, xây dựng tổ liên gia phòng cháy, chữa cháy có chuông báo cháy.
Ông B.V.T. sống trên địa bàn phường chia sẻ: “Đây là chủ trương rất hay và tôi rất đồng tình, camera an ninh được bổ sung, chỉnh trang các điểm phòng cháy, chữa cháy công cộng trên toàn bộ các tuyến ngõ, phố. Cùng đó, công tác tuyên truyền phòng, chống cháy, nổ được chú trọng, các hộ gia đình trang bị bình chữa cháy. Từ ý thức của mỗi người, mỗi gia đình nhỏ, sẽ tạo nên một ý thức cộng đồng lớn. Điều này khiến chúng tôi sinh sống trong khu vực an tâm hơn rất nhiều".
Đây chỉ là hai trong rất nhiều những mô hình, giải pháp, hoạt động phòng cháy, chữa cháy được xây dựng trên địa bàn thành phố Hà Nội trong thời gian qua, đang được nhân rộng bởi sự hiệu quả tích cực mà nó mang lại. Việc nâng cao kỹ năng, tuyên truyền vận động sẽ giúp người dân hiểu được tầm quan trọng của việc phòng cháy, nâng cao kỹ năng chữa cháy ban đầu; không lúng túng; chủ động khi có cháy nổ xảy ra; tham gia tiếp sức cho lực lượng chức năng một cách bài bản; nhận thức được trách nhiệm của mỗi cá nhân trong việc phòng cháy, chữa cháy, bảo đảm an toàn tính mạng tài sản cho gia đình và cộng đồng
Người dân vẫn là lực lượng nòng cốt trên "chiến tuyến" này, sát cánh cùng với lực lượng phòng cháy, chữa cháy để tạo nên một thế trận vững chãi. Khi mỗi người dân trở thành một chiến sĩ, là cánh tay nối dài của lực lượng chức năng thì công tác phòng cháy, chữa cháy sẽ được nâng cao, bảo đảm, từ đó những vụ việc thương tâm vì cháy, nổ cũng sẽ được giảm thiểu tối đa.
