Thơ ca “trước biển lớn”

Được tổ chức tại Quảng Ninh vào ngày Rằm tháng Giêng năm Bính Ngọ, Ngày Thơ Việt Nam lần thứ 24 năm 2026 chọn chủ đề "Trước biển lớn", tôn vinh những vần thơ về biển đảo - “hồ sơ bảo vệ lãnh hải” của đất nước.

Biển đảo quê hương là một chủ đề được đề cập trong Ngày thơ Việt Nam năm 2025. Ảnh Tú Nhi
Biển đảo quê hương là một chủ đề được đề cập trong Ngày thơ Việt Nam năm 2025. Ảnh Tú Nhi

Đây là năm thứ hai Ngày thơ Việt Nam “dịch chuyển” tới các địa phương khác, bên ngoài thủ đô Hà Nội - địa điểm truyền thống của sự kiện này trong suốt hơn 20 kỳ tổ chức. Năm 2025, Ngày thơ Việt Nam được tổ chức tại tỉnh Ninh Bình. Năm nay, Ngày thơ Việt Nam trở về đúng nơi phát tích của Ngày thơ: Tỉnh Quảng Ninh là địa phương đầu tiên tổ chức sự kiện Ngày thơ trên quy mô tỉnh vào năm 1988, nhân kỷ niệm 520 năm sau dịp nhà vua Lê Thánh Tông đề thơ trên vách núi Bài Thơ. Từ sự kiện cấp tỉnh này, 15 năm sau, Ngày Thơ Việt Nam chính thức ra đời trên phạm vi toàn quốc, năm 2003.

Thơ ca vào hầm lò

Nhà thơ Trần Đăng Khoa, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, là người được giao phụ trách việc tuyển chọn 50 câu thơ tiêu biểu của Ngày thơ Việt Nam 2026. Ông cho biết, năm nay, việc chọn những câu thơ cho Ngày thơ Việt Nam có khác những kỳ cuộc trước. Lần đầu, sẽ không “thả thơ lên trời” mà in những bài thơ có chứa những câu thơ được tinh tuyển này thành một tập thơ mang tên Trước biển lớn - chủ đề của Ngày thơ năm nay.

Bên cạnh đó, Ban tổ chức sẽ đưa nội dung 50 câu thơ lên các cánh buồm - thơ do nhiếp ảnh gia Dương Minh Long thiết kế, để trưng bày giới thiệu tới công chúng. Ông Dương Minh Long còn được giao trọng trách thiết kế toàn bộ không gian mỹ thuật Ngày Thơ Việt Nam năm nay.

Trong Đêm thơ Nguyên tiêu 2026, tâm điểm của sự kiện, công chúng có dịp cùng lúc thưởng thức tác phẩm viết về biển của nhiều nhà thơ nổi tiếng và những tác giả có thơ hay về biển, bao gồm cả những gương mặt thơ trẻ đang tạo dấu ấn trên thi đàn, vừa được trao giải tác giả thơ, tác giả trẻ của Hội Nhà văn Việt Nam năm 2025.

Nét mới trong Đêm thơ năm nay là một số tác giả có bài thơ hoặc một phần bài thơ được phổ nhạc, trở thành ca khúc quen thuộc với đông đảo công chúng sẽ trực tiếp kể lại hoàn cảnh ra đời và đọc bài thơ gốc; tiếp theo là phần biểu diễn ca khúc bởi các ca sĩ chuyên nghiệp. Như vậy, công chúng sẽ hiểu thêm về phần đời sống bao la hơn của phần lời ca khúc mà có thể, họ chưa tường tận, dù đã nghe và thuộc nằm lòng chính ca khúc ấy.

Một điểm đặc biệt khác trong Ngày thơ Việt Nam năm nay có lẽ là dấu ấn địa phương đăng cai tổ chức. Tại Đêm thơ, sẽ có một số tiết mục nghệ thuật đặc sắc về mảnh đất, con người Quảng Ninh do chính các nghệ sĩ tỉnh nhà thực hiện. Ngoài ra, Ban tổ chức lên kế hoạch đưa một số nhóm nhà thơ đi xuống các hầm mỏ, đến với học sinh, sinh viên các trường đại học; các nhà máy và đơn vị bộ đội trên địa bàn, vừa giao lưu, nói chuyện về thi ca và đọc thơ, vừa như một chuyến thực tế sáng tác.

6.jpg
Nhà thơ người Mỹ Bruce Weigl đọc thơ tại Đêm thơ Nguyên tiêu năm 2025, năm nay, ông tiếp tục tham dự Ngày thơ tại Quảng Ninh. Ảnh Tú Nhi

Phẩm hạnh của thi ca

Trong khuôn khổ Ngày thơ Việt Nam năm 2026, cuộc tọa đàm về thơ xoay quanh chủ đề Phẩm giá của thi ca. Theo Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam Nguyễn Bình Phương, lý do để Ban tổ chức chọn chủ đề tọa đàm này là trong xã hội hiện nay, với sự xâm lấn của trí tuệ nhân tạo (AI), liệu người sáng tác thi ca có còn giữ gìn được phẩm giá của mình.

Các diễn giả và khách tham dự tọa đàm sẽ cùng bàn thảo nhiều vấn đề đáng quan tâm, như: Có chấp nhận sự tham gia trực tiếp của trí tuệ nhân tạo trong sáng tạo thơ ca hay không? Trí tuệ nhân tạo, khi can dự vào sáng tác thơ ca, sẽ giúp gì hay gây hại gì? Công nghệ giúp đẩy những cuộc tranh luận, thậm chí mạt sát gay gắt về thơ ca giữa các văn nghệ sĩ liệu có ảnh hưởng gì đến sự phát triển của thơ ca? Đặc biệt, trí tuệ nhân tạo có ảnh hưởng gì đến nhận thức của một bộ phận xã hội đối với giá trị của thơ ca?...

Tọa đàm cũng là dịp để nhìn lại vai trò, sứ mệnh, phẩm giá của thơ ca trong những thăng trầm của lịch sử đất nước, trong những khúc quanh của nhận thức đời người về cái đẹp, về giá trị của lòng tốt… Một khía cạnh phẩm giá khác của thi ca cũng được Ban tổ chức đặt hy vọng sẽ gợi mở thảo luận sôi nổi: Ngày nay, khi mọi thứ đều đã, đang và (rất có thể) sẽ trở thành hàng hóa, liệu thơ ca có dám khước từ “việc trở thành hàng hóa, thành một công cụ giải trí nhất thời” để trở thành chính nó - thứ nghệ thuật kết tinh tinh túy trong tâm hồn con người.

Theo PGS, TS Nguyễn Đăng Điệp, Chủ tịch Hội đồng lý luận phê bình, Hội Nhà văn Việt Nam, việc chọn chủ đề Phẩm giá của thi ca ở thời điểm này là rất cần thiết. Trong bối cảnh nhiều giá trị đạo đức, thẩm mỹ đã và đang có nguy cơ bị đảo lộn, xuống cấp, văn học nghệ thuật, trong đó có thơ ca, càng phải thể hiện rõ sứ mệnh góp phần tạo ra một môi trường nhân văn, tràn đầy tình yêu thương giữa con người với con người.

Dự kiến, Ngày thơ Việt Nam năm 2027 sẽ được đưa về tổ chức tại quê hương cụ Đồ Chiểu (tỉnh Bến Tre cũ, nay là tỉnh Vĩnh Long) và trong các năm tiếp theo, Ngày thơ sẽ đến với khu vực Tây Nguyên, các tỉnh phía bắc, quê hương của đại thi hào Nguyễn Du…

Có thể bạn quan tâm

Nhà thơ Bằng Việt.

Văn chương cần có vị đắng mồ hôi và vị mặn nước mắt của con người

Quê gốc của nhà thơ Bằng Việt là làng nghề mộc truyền thống Chàng Sơn, nay thuộc xã Tây Phương, Thành phố Hà Nội. Trong sự nghiệp của ông, Hà Nội là mạch nguồn cảm hứng xuyên suốt. Bên cạnh thơ, ông còn tham gia nhiều công trình nghiên cứu, biên soạn thuộc Tủ sách Thăng Long nghìn năm văn hiến. Năm nay, Ban tổ chức Giải thưởng Bùi Xuân Phái đã trao Giải thưởng Lớn - Vì tình yêu Hà Nội tới ông.

Dự án phim “Bãi săn” thu hút sự quan tâm của giới trẻ.

Minh bạch để đi đường dài

Những cảnh báo về chất lượng nội dung do trí tuệ nhân tạo (AI) đặt ra yêu cầu mới đối với lĩnh vực sản xuất phim. Quy trình ứng dụng công nghệ cần bảo đảm tính minh bạch, trách nhiệm và vai trò chủ động của con người. Cùng với đó, việc tìm kiếm phương thức tiếp cận khán giả trẻ cần gắn với chất lượng và giá trị của tác phẩm.

Tiến sĩ Vũ Đức Liêm

“Thấu hiểu Việt Nam như một sân khấu lịch sử lớn”

Cuối tháng 9/2026, tại Hội thảo khoa học quốc tế “Danh nhân Lý Công Uẩn: Anh hùng dân tộc, dấu ấn lịch sử văn hóa, tầm nhìn và giá trị thời đại”, Tiến sĩ Vũ Đức Liêm (hiện là Phó Trưởng khoa Lịch sử, Trường đại học Sư phạm Hà Nội) đóng góp một góc nhìn đáng chú ý về vai trò kiến tạo quốc gia của vị vua sáng lập kinh thành Thăng Long. Nhân Dân cuối tuần có cuộc trò chuyện cùng anh chung quanh cách tiếp cận này cũng như vấn đề bản sắc Việt Nam mà anh tâm huyết theo đuổi.

Nhiếp ảnh gia Lâm Xuân Tùng.

Cảm nhận “tình yêu trong veo” ở từng khoảnh khắc bấm máy

10 năm, số lượng bộ ảnh nhiếp ảnh gia Lâm Xuân Tùng thực hiện đã lên đến xấp xỉ bốn con số, mỗi bộ cũng chừng 1.000 đơn vị ảnh. Nhân Dân cuối tuần có cuộc trò chuyện cùng anh về những điều ý nghĩa, giá trị tinh thần sâu sắc mà nhiếp ảnh đường phố nói riêng, nghệ thuật nói chung, đem tới cuộc sống này.

Poster chính thức của chương trình.

Mở không gian văn hóa diệu kỳ cho thiếu nhi

Lần đầu tiên, Báo Nhân Dân tổ chức chương trình nghệ thuật dành cho thiếu nhi, mang tên Chắp cánh tuổi thơ. Chương trình được thiết kế có sự kết hợp nhiều hoạt động trải nghiệm, tương tác trực tiếp và trực tuyến, tạo nên một không gian tràn ngập vẻ đẹp diệu kỳ như trí tưởng tượng phong phú của trẻ em.

Khu Di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc. Ảnh: Thành Đạt

Bảo vệ di sản giữa những đổi thay liên tục của đời sống

Hội nghị quốc tế Nhìn lại tính xác thực của di sản: Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương vì tương lai Di sản thế giới vừa diễn ra tại Hà Nội (từ ngày 27/9 đến 1/10). Thông qua xem xét các trường hợp điển hình tại khu vực, trong đó có một số di sản của Việt Nam, Hội nghị hướng tới làm rõ cách tiếp cận rộng hơn về tính xác thực của di sản, đồng thời vẫn bảo đảm các yêu cầu về giá trị nổi bật toàn cầu, tính toàn vẹn, cơ chế bảo vệ và quản lý hiệu quả đối với di sản thế giới.

Nhạc sĩ Trần Mạnh Hùng. Ảnh: NVCC

Phải gắn bó đủ lâu và đủ tận tâm với âm nhạc

Sau thành công của vở opera Công nữ Anio được trình diễn ở cả Việt Nam và Nhật Bản năm 2023, nhân kỷ niệm 50 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước, Ban điều hành “Công nữ Anio” gồm các cơ quan ngoại giao, tổ chức nghệ thuật của cả hai nước tiếp tục sản xuất phiên bản musical của câu chuyện này. Tác giả âm nhạc của cả hai vở diễn là nhạc sĩ Trần Mạnh Hùng, một tên tuổi của khí nhạc Việt Nam đương đại.

Ảnh minh họa

Một anh cò nghiệp dư

Người mua đánh giá anh S. là một cò đất lương thiện. Đám môi giới chuyên nghiệp không diễn tả rành mạch nhưng đại ý coi anh chỉ là nghiệp dư.

Không gian triển lãm tại chương trình lưu trú nghệ thuật ở Hội An được thiết kế khá bài bản. Ảnh: BẢO NGUYỄN

Chủ động mở những điểm chạm sáng tạo

“Mở xưởng” hiện được xem như một xu hướng trong giới sáng tác mỹ thuật, nghệ thuật thị giác đương đại ở Việt Nam. Hiểu một cách giản dị nhất, đó là dịp để các nghệ sĩ thị giác biến không gian sáng tác có phần riêng tư của mình thành điểm hẹn nghệ thuật dành cho bất kỳ ai quan tâm.

Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Thước

Người làm phim tài liệu, trước tiên, cần một bản lĩnh sống

Những năm gần đây, phim tài liệu của Việt Nam đã gây được sự chú ý của dư luận thế giới, giành được giải thưởng tại các kỳ liên hoan phim quốc tế. Nhiều hoạt động thúc đẩy phát triển phim tài liệu trong nước cũng được tổ chức thường xuyên, định kỳ, thu hút sự quan tâm ngày càng đông đảo của giới làm phim và công chúng. Nhân Dân cuối tuần có cuộc trò chuyện với Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Thước về vai trò và sức sống của phim tài liệu ở nước ta.

Hoàng thành Thăng Long mở ra không gian tìm hiểu và trải nghiệm lịch sử dân tộc quý giá cho công chúng hôm nay. Nguồn ảnh: Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long-Hà Nội

Định giá để nhân lên giá trị di sản

Lần đầu tiên, các di sản thiên nhiên, văn hóa thế giới tại Việt Nam sẽ được định giá, lượng hóa giá trị kinh tế tổng thể thông qua Đề án “Định giá kinh tế của di sản, TEV, lượng hóa giá trị kinh tế tổng thể di sản thế giới” do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xây dựng, dự kiến hoàn thiện và trình Thủ tướng Chính phủ trong tháng 10.

Nhà thơ Hồng Thanh Quang.

Mùa thu luôn gợi cảm xúc mới mẻ, nhân văn

Bên cạnh sáng tác thơ, Hồng Thanh Quang còn là một cây bút chính luận sắc sảo. Ông trưởng thành từ quân đội và phần lớn cuộc đời rèn luyện trong môi trường làm báo. Nhân Dân cuối tuần có cuộc trò chuyện cùng ông về chủ đề mùa thu Cách mạng, trong một ngày thu đẹp của Hà Nội.

Phiên tọa đàm trong khuôn khổ Hội thảo. Ảnh: Thế Đại

Khơi thông điểm nghẽn phát triển văn hóa trên nền tảng số

Số liệu thực tế từ Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam cho thấy, năm 2025, doanh thu tiền sử dụng tác quyền đạt hơn 424,3 tỷ đồng (tăng 8%), trong đó riêng khoản thu từ các nền tảng trực tuyến (website và ứng dụng) là xấp xỉ 298 tỷ đồng. Những con số trên cho thấy sản phẩm văn hóa nghệ thuật và cùng với đó là tài sản trí tuệ trên môi trường số đang ngày càng trở thành nguồn lực kinh tế quan trọng.