Thơ ca “trước biển lớn”

Được tổ chức tại Quảng Ninh vào ngày Rằm tháng Giêng năm Bính Ngọ, Ngày Thơ Việt Nam lần thứ 24 năm 2026 chọn chủ đề "Trước biển lớn", tôn vinh những vần thơ về biển đảo - “hồ sơ bảo vệ lãnh hải” của đất nước.

Biển đảo quê hương là một chủ đề được đề cập trong Ngày thơ Việt Nam năm 2025. Ảnh Tú Nhi
Biển đảo quê hương là một chủ đề được đề cập trong Ngày thơ Việt Nam năm 2025. Ảnh Tú Nhi

Đây là năm thứ hai Ngày thơ Việt Nam “dịch chuyển” tới các địa phương khác, bên ngoài thủ đô Hà Nội - địa điểm truyền thống của sự kiện này trong suốt hơn 20 kỳ tổ chức. Năm 2025, Ngày thơ Việt Nam được tổ chức tại tỉnh Ninh Bình. Năm nay, Ngày thơ Việt Nam trở về đúng nơi phát tích của Ngày thơ: Tỉnh Quảng Ninh là địa phương đầu tiên tổ chức sự kiện Ngày thơ trên quy mô tỉnh vào năm 1988, nhân kỷ niệm 520 năm sau dịp nhà vua Lê Thánh Tông đề thơ trên vách núi Bài Thơ. Từ sự kiện cấp tỉnh này, 15 năm sau, Ngày Thơ Việt Nam chính thức ra đời trên phạm vi toàn quốc, năm 2003.

Thơ ca vào hầm lò

Nhà thơ Trần Đăng Khoa, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, là người được giao phụ trách việc tuyển chọn 50 câu thơ tiêu biểu của Ngày thơ Việt Nam 2026. Ông cho biết, năm nay, việc chọn những câu thơ cho Ngày thơ Việt Nam có khác những kỳ cuộc trước. Lần đầu, sẽ không “thả thơ lên trời” mà in những bài thơ có chứa những câu thơ được tinh tuyển này thành một tập thơ mang tên Trước biển lớn - chủ đề của Ngày thơ năm nay.

Bên cạnh đó, Ban tổ chức sẽ đưa nội dung 50 câu thơ lên các cánh buồm - thơ do nhiếp ảnh gia Dương Minh Long thiết kế, để trưng bày giới thiệu tới công chúng. Ông Dương Minh Long còn được giao trọng trách thiết kế toàn bộ không gian mỹ thuật Ngày Thơ Việt Nam năm nay.

Trong Đêm thơ Nguyên tiêu 2026, tâm điểm của sự kiện, công chúng có dịp cùng lúc thưởng thức tác phẩm viết về biển của nhiều nhà thơ nổi tiếng và những tác giả có thơ hay về biển, bao gồm cả những gương mặt thơ trẻ đang tạo dấu ấn trên thi đàn, vừa được trao giải tác giả thơ, tác giả trẻ của Hội Nhà văn Việt Nam năm 2025.

Nét mới trong Đêm thơ năm nay là một số tác giả có bài thơ hoặc một phần bài thơ được phổ nhạc, trở thành ca khúc quen thuộc với đông đảo công chúng sẽ trực tiếp kể lại hoàn cảnh ra đời và đọc bài thơ gốc; tiếp theo là phần biểu diễn ca khúc bởi các ca sĩ chuyên nghiệp. Như vậy, công chúng sẽ hiểu thêm về phần đời sống bao la hơn của phần lời ca khúc mà có thể, họ chưa tường tận, dù đã nghe và thuộc nằm lòng chính ca khúc ấy.

Một điểm đặc biệt khác trong Ngày thơ Việt Nam năm nay có lẽ là dấu ấn địa phương đăng cai tổ chức. Tại Đêm thơ, sẽ có một số tiết mục nghệ thuật đặc sắc về mảnh đất, con người Quảng Ninh do chính các nghệ sĩ tỉnh nhà thực hiện. Ngoài ra, Ban tổ chức lên kế hoạch đưa một số nhóm nhà thơ đi xuống các hầm mỏ, đến với học sinh, sinh viên các trường đại học; các nhà máy và đơn vị bộ đội trên địa bàn, vừa giao lưu, nói chuyện về thi ca và đọc thơ, vừa như một chuyến thực tế sáng tác.

6.jpg
Nhà thơ người Mỹ Bruce Weigl đọc thơ tại Đêm thơ Nguyên tiêu năm 2025, năm nay, ông tiếp tục tham dự Ngày thơ tại Quảng Ninh. Ảnh Tú Nhi

Phẩm hạnh của thi ca

Trong khuôn khổ Ngày thơ Việt Nam năm 2026, cuộc tọa đàm về thơ xoay quanh chủ đề Phẩm giá của thi ca. Theo Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam Nguyễn Bình Phương, lý do để Ban tổ chức chọn chủ đề tọa đàm này là trong xã hội hiện nay, với sự xâm lấn của trí tuệ nhân tạo (AI), liệu người sáng tác thi ca có còn giữ gìn được phẩm giá của mình.

Các diễn giả và khách tham dự tọa đàm sẽ cùng bàn thảo nhiều vấn đề đáng quan tâm, như: Có chấp nhận sự tham gia trực tiếp của trí tuệ nhân tạo trong sáng tạo thơ ca hay không? Trí tuệ nhân tạo, khi can dự vào sáng tác thơ ca, sẽ giúp gì hay gây hại gì? Công nghệ giúp đẩy những cuộc tranh luận, thậm chí mạt sát gay gắt về thơ ca giữa các văn nghệ sĩ liệu có ảnh hưởng gì đến sự phát triển của thơ ca? Đặc biệt, trí tuệ nhân tạo có ảnh hưởng gì đến nhận thức của một bộ phận xã hội đối với giá trị của thơ ca?...

Tọa đàm cũng là dịp để nhìn lại vai trò, sứ mệnh, phẩm giá của thơ ca trong những thăng trầm của lịch sử đất nước, trong những khúc quanh của nhận thức đời người về cái đẹp, về giá trị của lòng tốt… Một khía cạnh phẩm giá khác của thi ca cũng được Ban tổ chức đặt hy vọng sẽ gợi mở thảo luận sôi nổi: Ngày nay, khi mọi thứ đều đã, đang và (rất có thể) sẽ trở thành hàng hóa, liệu thơ ca có dám khước từ “việc trở thành hàng hóa, thành một công cụ giải trí nhất thời” để trở thành chính nó - thứ nghệ thuật kết tinh tinh túy trong tâm hồn con người.

Theo PGS, TS Nguyễn Đăng Điệp, Chủ tịch Hội đồng lý luận phê bình, Hội Nhà văn Việt Nam, việc chọn chủ đề Phẩm giá của thi ca ở thời điểm này là rất cần thiết. Trong bối cảnh nhiều giá trị đạo đức, thẩm mỹ đã và đang có nguy cơ bị đảo lộn, xuống cấp, văn học nghệ thuật, trong đó có thơ ca, càng phải thể hiện rõ sứ mệnh góp phần tạo ra một môi trường nhân văn, tràn đầy tình yêu thương giữa con người với con người.

Dự kiến, Ngày thơ Việt Nam năm 2027 sẽ được đưa về tổ chức tại quê hương cụ Đồ Chiểu (tỉnh Bến Tre cũ, nay là tỉnh Vĩnh Long) và trong các năm tiếp theo, Ngày thơ sẽ đến với khu vực Tây Nguyên, các tỉnh phía bắc, quê hương của đại thi hào Nguyễn Du…

Có thể bạn quan tâm

Không gian triển lãm trong buổi khai mạc, ngày 22/8. Ảnh: Như An

Thông điệp giáo dục nghệ thuật giàu ý nghĩa

132 tác phẩm của 116 tác giả, phần lớn trong số họ là họa sĩ chuyên nghiệp đồng thời là giáo viên trực tiếp giảng dạy bộ môn mỹ thuật ở cấp phổ thông hoặc chuyên ngành Sư phạm mỹ thuật tại nhiều cơ sở giáo dục trên cả nước, được chọn trưng bày trong triển lãm “Nghệ thuật và giáo dục: Truyền thống – Hiện đại”, tại Trường đại học Sư phạm Hà Nội.

Lễ hội Cổ Loa Xuân Bính Ngọ 2026. Ảnh: Phan Phương

Hóa giải thách thức, nâng tầm di sản

Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội đang có những bước đi quan trọng trong thực hiện nhiệm vụ chuẩn bị hồ sơ khoa học Khu di tích Cổ Loa để đề nghị UNESCO ghi danh vào Danh mục Di sản thế giới.

Khoảnh khắc mãnh liệt, khi hàng chục nghìn con người cùng hòa chung giọng hát Quốc ca. Ảnh: Thành Đạt

Để Tổ quốc luôn ở trong tim

Sau dấu ấn tại Mỹ Đình, “Tổ quốc trong tim” mùa thứ hai đến Thành phố Hồ Chí Minh với một không gian và cách kể mới. Hơn 5,7 triệu lượt yêu cầu đăng ký, vé trực tuyến hết chỉ sau 1 phút 27 giây cho thấy sức hút đặc biệt của một chương trình nghệ thuật chính luận, khi lịch sử và những giá trị thiêng liêng của dân tộc được chuyển tải bằng ngôn ngữ của thời đại. Trước đêm diễn 23/8, nhà báo Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam - Trưởng ban Chỉ đạo chương trình, chia sẻ về cách làm mới nghệ thuật chính luận, sức mạnh của công chúng trẻ và hành trình biến tài nguyên văn hóa thành nguồn lực phát triển.

Nhà điêu khắc Lê Trọng Nghĩa, Chi hội trưởng Mỹ thuật tỉnh Gia Lai.

Một đời sống mỹ thuật mạnh cần nhiều tiếng nói khác biệt cùng tồn tại và đối thoại

257 tác phẩm hội họa, đồ họa và điêu khắc của 217 tác giả được lựa chọn trưng bày và trao giải thưởng tại Triển lãm Mỹ thuật khu vực V (theo phân vùng của Hội Mỹ thuật Việt Nam), gồm các tỉnh, thành phố nam miền trung và Tây Nguyên: Đắk Lắk, Gia Lai, Khánh Hòa, Quảng Ngãi, thành phố Đà Nẵng. Triển lãm diễn ra từ ngày 6 đến 15/8, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Gia Lai (thuộc phường Quy Nhơn).

Nhiều phiên bản tiếng Việt truyện Doraemon của Nhà xuất bản Kim Đồng bị làm giả, một biểu hiện vi phạm bản quyền nghiêm trọng. Ảnh minh họa từ nguồn: Nhà xuất bản Kim Đồng

Hợp tác quốc tế để bảo vệ thị trường sáng tạo

Trong vòng 5 năm trở lại đây, Nhà xuất bản Kim Đồng có khoảng 1.000 đầu sách bị vi phạm bản quyền, góp phần dẫn đến hệ quả tổng số lượng bản in bị giảm 30%. Tính đến tháng 7/2026, tổng số website tiếng Việt vi phạm bản quyền truyện tranh Nhật Bản đứng vị trí thứ ba trong số các ngôn ngữ vi phạm nhiều nhất trên thế giới, chỉ sau tiếng Anh và tiếng Nhật, trong đó, phần lớn website vi phạm tiếng Anh và tiếng Việt có nguồn gốc từ Việt Nam.

Giới trẻ nay khó để rời bỏ chiếc điện thoại thông minh.

Ăn cùng điện thoại

Mấy tháng trước tôi đưa đứa em tên Linh đi ăn gà ở phố Lãn Ông. Quán khá nổi tiếng, loại quán mà người ta thường phải chụp địa chỉ quán trước khi bước vào, như một thủ tục nhập môn. Tôi vốn là kiểu người ăn một miếng cũng phải bình phẩm đôi câu, thành ra vừa gắp vừa bảo Linh rằng gà ở đây được cái thịt thơm, da giòn mà không béo, luộc vừa lửa nên phần đùi không bị đỏ.

Nghệ sĩ chèo Lê Tiến Đạt

Cần cơ chế giữ người tài ở lại với chèo!

Lê Tiến Đạt là gương mặt đa năng của làng chèo. Anh thể hiện tốt nhiều loại vai, từ hề đến kép chính, được ghi nhận bằng các huy chương vàng, bạc tại những kỳ hội diễn sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc. Anh là một trong ba diễn viên chèo được trao danh hiệu Diễn viên chèo xuất sắc của Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, năm 2025. Bước qua tuổi 30, anh vẫn đang ấp ủ nhiều ý tưởng sáng tạo để phát huy vốn quý của dân tộc.

Nghệ thuật múa rối của Việt Nam thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả tại Tuần Văn hóa Việt Nam tại Lào, tháng 5/2026. Nguồn: Cục hợp tác quốc tế Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch

Đổi mới phương thức quảng bá giá trị văn hóa Việt Nam

Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1306/QĐ-TTg ngày 17/7/2026 về Phê duyệt Chiến lược văn hóa đối ngoại đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Bên cạnh mục tiêu tổng quát, Chiến lược xác định rõ mục tiêu và chỉ tiêu cụ thể cho từng giai đoạn: Từ nay đến năm 2030 và từ năm 2030 đến năm 2045.

Tiếng Việt nuôi dưỡng lòng tự hào về văn hóa Việt Nam

Tiếng Việt nuôi dưỡng lòng tự hào về văn hóa Việt Nam

Tiến sĩ Nguyễn Giáng Hương là chuyên gia, phụ trách tủ sách ngôn ngữ và văn học Đông Nam Á tại Thư viện Quốc gia Pháp (BnF). Bên cạnh công việc chuyên môn vốn đã bận rộn tại một trong những thư viện có lịch sử lâu đời và lớn nhất châu Âu, chị còn dành không ít thời gian để học hỏi, nghiên cứu phương pháp sư phạm và mở các khóa dạy tiếng Việt cho người Việt Nam xa xứ, người nước ngoài có mong muốn học để kết nối sâu sắc hơn với Việt Nam.

Chùa Thiên Mụ, điểm du lịch văn hóa đặc sắc của Huế. Ảnh: Lê Đình Hoàng

Thời cơ cho các đô thị di sản

Trong bối cảnh mới hiện nay, bản sắc văn hóa, chất lượng môi trường sống, sức hấp dẫn du lịch và năng lực sáng tạo đang trở thành những yếu tố quyết định sức cạnh tranh của một đô thị. Nói cách khác, những gì từng được xem là “di sản của quá khứ” đang dần trở thành “nguồn lực của tương lai”.

Nhạc sĩ Giáng Son. Ảnh: NVCC

Giao hưởng Việt Nam cần được đầu tư từ gốc

Được đông đảo công chúng biết tới và mến mộ qua nhiều ca khúc, nổi bật như Giấc mơ trưa hay Hà Nội 12 mùa hoa, nhưng ít ai biết trong nhiều năm qua, nhạc sĩ Giáng Son vẫn đau đáu giấc mơ của riêng mình: Chinh phục địa hạt khí nhạc, giao hưởng.

Người dân lấy số thực hiện các thủ tục chuyển đổi Bảo hiểm Y tế tại các trụ sở phường/xã. Nguồn: CAND

Cản trở sự thông minh

(… Nghe dồn dập những câu hỏi về thủ tục, chị Cúc cán sự khu phố thở dài nói một câu hệt như thời chưa có chuyển đổi số: “Thôi đầu tuần bác cứ lên hỏi trực tiếp cán bộ phường!”).

Lễ hội pháo hoa Đà Nẵng được xem là sản phẩm công nghiệp văn hóa thành công ở Việt Nam, góp phần quan trọng thúc đẩy tăng trưởng du lịch tại địa phương. Ảnh: DIFF.VN

Thời điểm tăng tốc

Hàng loạt nhiệm vụ, kế hoạch, đề án thuộc lĩnh vực văn hóa và du lịch đã và đang được các cơ quan chức năng triển khai quyết liệt, nhằm tăng tốc về đích trong năm đầu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội 5 năm 2026-2030, đồng thời với việc triển khai các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ, trọng tâm là Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và Nghị quyết số 28/2026/QH16 của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam.

 Nghiên cứu tộc người cung cấp tri thức nền tảng cho sáng tạo

Nghiên cứu tộc người cung cấp tri thức nền tảng cho sáng tạo

Tiến sĩ Lý Viết Trường, nhà dân tộc học người Nùng Phàn Slình, là một trong chín nhà khoa học trẻ (không quá 35 tuổi) được trao giải Khuê Văn Các lần thứ nhất, năm 2024. Đây là giải thưởng của Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh dành cho các nhà khoa học trẻ người Việt Nam, có thành tích xuất sắc trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn ở trong và ngoài nước.

Trưng bày nghệ thuật Tĩnh lặng trong chuyển động, từ 11/6 đến 31/8, tại Bệnh viện Việt Pháp Hà Nội. Nguồn: HFH

Khi nghệ thuật “gần ta hơn ta tưởng”

Bên cạnh hình thức triển lãm tiêu chuẩn tại các định chế quen thuộc như bảo tàng, gallery, trung tâm chuyên ngành, trong một vài năm gần đây, giới sáng tác mỹ thuật đã có nhiều hơn cơ hội kết nối với công chúng thông qua hoạt động giới thiệu, gặp gỡ và trò chuyện về nghề, về tác phẩm tại đa dạng không gian, từ di tích lịch sử văn hóa đến các trung tâm thương mại, tổ hợp sáng tạo, bệnh viện, phòng khám đa khoa…

Nhà ngoại giao Lý Đức Trung.

Văn hóa là điểm tựa vững chắc để phát triển toàn diện đất nước

Sau khi hoàn thành nhiệm kỳ Đại sứ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tại Israel (2022 - 2025), nhà ngoại giao Lý Đức Trung hiện đảm nhiệm vị trí Phó Vụ trưởng, Ban Thư ký quốc gia APEC 2027. Dưới góc nhìn của một nhà ngoại giao chuyên nghiệp, ông chia sẻ với chúng tôi một số cảm nhận về quá trình chuyển mình của hệ sinh thái văn hóa, văn hóa sáng tạo và công nghiệp văn hóa Việt Nam hiện nay.

Chủ tịch tổ chức Women in Film Korea Kim Seon Ah

Việt Nam là thị trường điện ảnh rất tiềm năng

Bên thềm Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng (DANAFF) lần thứ tư, diễn ra từ ngày 28/6 đến 4/7, chúng tôi có cuộc trò chuyện với bà Kim Seon Ah, thành viên ban giám khảo hạng mục Phim châu Á dự thi, về quan sát của bà dành cho điện ảnh Việt Nam cũng như mối quan hệ giữa hai nền điện ảnh Việt Nam và Hàn Quốc.