Thiếu quỹ đất, nhiều khu dân cư nội thành thiếu nhà văn hóa

Những năm qua, Hà Nội đã có nhiều nỗ lực "phủ sóng" nhà văn hóa, trung tâm sinh hoạt cộng đồng nhằm tạo các thiết chế nâng cao đời sống tinh thần nhân dân. Thế nhưng, ở nội thành, việc xây dựng nhà văn hóa, trung tâm sinh hoạt cộng đồng lại gặp nhiều khó khăn do không bố trí được quỹ đất, thiếu các công trình có thể chuyển đổi công năng.

Nhà văn hóa Kim Quan, phường Việt Hưng, quận Long Biên được đầu tư xây dựng khang trang, được sử dụng để tổ chức nhiều sự kiện quan trọng. (Ảnh VƯƠNG ÐỨC)
Nhà văn hóa Kim Quan, phường Việt Hưng, quận Long Biên được đầu tư xây dựng khang trang, được sử dụng để tổ chức nhiều sự kiện quan trọng. (Ảnh VƯƠNG ÐỨC)

Phường Nguyễn Trung Trực (quận Ba Ðình) có bảy tổ dân phố, với khoảng gần 10 nghìn người dân. Người dân trên địa bàn phường yêu văn hóa, văn nghệ, nhưng mỗi dịp liên hoan, hội diễn văn nghệ quần chúng, các tổ dân phố lại phải đi mượn địa điểm để tập luyện. Bởi cả bảy tổ dân phố, chỉ có duy nhất một trung tâm sinh hoạt cộng đồng. Ðây là một tòa nhà cũ tại số 64 đường Yên Phụ. Do không đủ diện tích, lại thiếu trang, thiết bị, nên đây cũng chưa đủ "chuẩn" để trở thành nhà văn hóa. Tuy nhiên, cũng chỉ có người dân Tổ 1 và Tổ 2 chung nhau sử dụng tòa nhà này. Những khu dân cư khác hiếm khi có mặt, do khoảng cách xa. Những cuộc sinh hoạt, hay họp hành, người dân thường phải đi mượn địa điểm, đôi khi cả trạm y tế phường cũng được dùng làm nơi họp hành, tập luyện văn nghệ.

Trên địa bàn quận Ba Ðình, việc thiếu nhà văn hóa, trung tâm sinh hoạt cộng đồng là tình trạng chung nhiều năm nay. Toàn quận có 217 tổ dân phố, thì chỉ có 92 nhà sinh hoạt cộng đồng, chưa có nhà văn hóa. Phó Trưởng phòng Văn hóa quận Ba Ðình, Nguyễn Thị Nhàn cho biết: "Các nhà sinh hoạt đều có diện tích quá nhỏ, nhiều nhà chỉ từ 20 đến 30 m2, thiếu thiết bị. Khó khăn lớn nhất của chúng tôi là quỹ đất để xây dựng nhà văn hóa hay trung tâm sinh hoạt cộng đồng. Việc các tổ dân phố không có, hoặc phải dùng chung trung tâm sinh hoạt cộng đồng là hết sức phổ biến".

Thành phố Hà Nội hiện có 5.406 tổ dân phố, thôn, nhưng mới chỉ có 4.123 nhà văn hóa, điểm sinh hoạt cộng đồng. Trong đó, có 1.537 nhà văn hóa đáp ứng tiêu chí cơ bản về cơ sở vật chất, trang thiết bị. Tuy tỷ lệ "phủ sóng" của nhà văn hóa, trung tâm sinh hoạt cộng đồng là khá lớn, nhưng sự phân bố lại không đều. Tại khu vực ngoại thành, sau khi xây dựng nông thôn mới, về cơ bản các thôn, làng đã có nhà văn hóa, trung tâm sinh hoạt cộng đồng. Những đơn vị còn thiếu được thành phố quyết định cấp ngân sách xây dựng từ năm 2020, với định mức 2,5 tỷ đồng/nhà văn hóa. Các quận mới như Long Biên, Nam Từ Liêm, Bắc Từ Liêm đều bố trí được quỹ đất, kinh phí để xây nhà văn hóa. Khó khăn chủ yếu nằm ở khu vực nội thành cũ, khi không thể bố trí được quỹ đất.

Ngày 22/2/2022, UBND thành phố Hà Nội ban hành Kế hoạch 54/KH-UBND về nâng cao chất lượng xây dựng phường, thị trấn đạt chuẩn văn minh đô thị trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2022-2025. Kế hoạch này nhằm nâng cao toàn diện chất lượng cuộc sống người dân ở tám tiêu chí: Quy hoạch, giao thông, môi trường-an toàn thực phẩm, an ninh trật tự, y tế, giáo dục… Trong đó, có tiêu chí văn hóa, thể thao. Theo kế hoạch, thành phố phấn đấu đến năm 2025, tỷ lệ phường, thị trấn được công nhận đạt chuẩn văn minh đô thị đạt từ 40% trở lên (tính trên tổng số phường, thị trấn). Ðể đạt chuẩn, thì 100% số tổ dân phố có nhà văn hóa hoặc điểm sinh hoạt văn hóa, thể thao hoạt động thường xuyên. Ðây là tiêu chí rất khó triển khai trên thực tế. Trưởng phòng Văn hóa-Thông tin quận Ðống Ða Nguyễn Trọng Hải cho biết: "Hàng trăm tổ dân phố ở quận Ðống Ða không có nhà văn hóa, trung tâm sinh hoạt cộng đồng vì không có quỹ đất, cũng không có đất xen kẹt để tận dụng. Nhiều nơi mỗi khi có hoạt động văn hóa phải vất vả đi nhờ địa điểm, hoặc sinh hoạt tạm thời nơi góc phố, sân khu tập thể…".

Tuy thiếu thiết chế văn hóa cơ sở, nhưng khu vực nội thành lại có nhiều thiết chế văn hóa cấp Trung ương, thành phố, cấp quận, cũng như của các cơ quan lớn đóng trên địa bàn. Thí dụ như quận Hoàn Kiếm là nơi có nhiều cơ quan lớn đóng trụ sở, có nhiều thiết chế văn hóa lớn của thành phố, một trong số đó phải kể đến là Cung Văn hóa Hữu nghị Việt-Xô. Phó Trưởng phòng Xây dựng Nếp sống văn hóa và gia đình (Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội) Nguyễn Thành Tuyên cho biết: "Ðể "phủ sóng" nhà văn hóa, trung tâm sinh hoạt cộng đồng tại các quận nội thành cũ là hết sức khó khăn. Nhưng thực tế này cho chúng ta một gợi ý. Các thiết chế văn hóa của Trung ương, thành phố hay cấp quận không phải lúc nào cũng sử dụng hết công suất. Các cơ quan lớn đều có hội trường, có phương tiện dành cho sinh hoạt văn hóa. Tôi cho rằng, cách khắc phục trước mắt là các địa phương cần phối hợp các cơ quan. Song, để các cơ quan, các thiết chế văn hóa cấp trên "mở cửa" cho sinh hoạt văn hóa cơ sở, thì thành phố, hay cấp quận cần xúc tiến xây dựng cơ chế phối hợp. Nếu làm tốt, tôi cho rằng, dân cư nhiều địa bàn sẽ thoát cảnh "trắng" điểm sinh hoạt văn hóa, sinh hoạt cộng đồng như hiện nay" ■ 

Giang Nam

Có thể bạn quan tâm

Lãnh đạo Thành phố Hà Nội kiểm tra tiến độ Dự án đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật Khu công nghiệp sạch Sóc Sơn (Ảnh VƯƠNG VÂN)

Đẩy nhanh tiến độ xây dựng các khu công nghiệp

Từ đầu năm 2026 đến nay, hoạt động sản xuất, kinh doanh tại các khu công nghệ cao, khu công nghiệp trên địa bàn Thành phố Hà Nội nhìn chung được duy trì ổn định. Tuy nhiên, còn nhiều dự án chậm tiến độ.

Một phần của Dự án đường Vành đai 1, đoạn Hoàng Cầu-Voi Phục đã được thi công hoàn chỉnh để phục vụ nhu cầu đi lại của người dân (Ảnh THÁI HỒNG)

Dự án đường Vành đai 1, đoạn Hoàng Cầu-Voi Phục về đích

Đúng vào dịp Quốc khánh 2/9 năm nay, đường Vành đai 1, đoạn Hoàng Cầu-Voi Phục sẽ chính thức được thông xe. Công trình hoàn thành đã góp phần nâng cao năng lực hạ tầng giao thông, thể hiện quyết tâm cao của Hà Nội trong giải quyết các “điểm nghẽn”, đưa những dự án trọng điểm vào vận hành.

Ủy ban nhân dân phường Xuân Phương tổ chức livestream “Không gian văn hóa số - Đình Hòe Thị” trên môi trường số.

Đình Hòe Thị trên không gian số

Từ những giá trị được lưu giữ qua nhiều thế hệ, phường Xuân Phương (Hà Nội) đang từng bước đưa di sản văn hóa lên môi trường số, mở thêm cách tiếp cận mới để người dân, du khách, nhất là thế hệ trẻ, hiểu hơn về lịch sử và văn hóa quê hương.

Tuổi trẻ phường Phúc Lợi tích cực tham gia tôn tạo, bảo vệ cảnh quan, môi trường qua các phong trào thi đua.

Sáng tạo để xanh hơn, sạch hơn

Từ nền tảng chung là phong trào thi đua “Sáng-xanh-sạch-đẹp” do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch triển khai, nhiều xã, phường đã có cách làm sáng tạo, huy động người dân tham gia tích cực; nhiều địa phương đã bổ sung tiêu chí thi đua mới như “an toàn”, “thông minh”... làm thay đổi hẳn bộ mặt các thôn, xóm, tổ dân phố.

Tập trung hoàn thiện dữ liệu đất đai

Sau thời gian nỗ lực xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, Thành phố Hà Nội đã làm sạch, xác minh và định danh hơn 2.760.000 thửa đất; hoàn thành dữ liệu theo tiêu chí đúng, đủ, sạch, sống khoảng 1.800.000 thửa đất.

Tượng đài “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh” sẽ được di dời về Bộ Tư lệnh Thủ đô. (Ảnh: Ban Quản lý Di tích và danh thắng Hà Nội)

Hoàn thành di dời tượng đài “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh” trước ngày 30/9

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội sẽ phối hợp các cơ quan liên quan di chuyển tượng đài “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh” bên hồ Hoàn Kiếm về Bộ Tư lệnh Thủ đô. Việc di dời về Bộ Tư lệnh Thủ đô phù hợp với ý nghĩa lịch sử của công trình vì gắn với quá trình ra đời, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng vũ trang Thủ đô.

Trạm Y tế phường Yên Hòa khám sức khỏe miễn phí cho học sinh Trường tiểu học Nguyễn Siêu.

Khám sức khỏe miễn phí cho trẻ em trước năm học mới

Thành phố Hà Nội đang tích cực triển khai đợt khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho toàn bộ hơn 2,2 triệu trẻ em mầm non và học sinh phổ thông trên địa bàn, nhằm chủ động chăm sóc, nâng cao sức khỏe ban đầu cho các em ngay trước thềm năm học mới.

Lãnh đạo Mặt trận Tổ quốc xã Cổ Đô trao kinh phí hỗ trợ xây dựng nhà ở cho gia đình bà Nguyễn Thị Lý.

Lan tỏa yêu thương từ mái nhà tình nghĩa

Ngôi nhà mới đang hình thành trên mảnh đất nhỏ của gia đình bà Hoàng Thị Lịch, hội viên phụ nữ thôn Phú Thịnh, xã Cổ Đô (Hà Nội). Tiếng máy trộn bê-tông, tiếng trò chuyện rộn rã trong những ngày thi công công trình khiến niềm vui như lan tỏa khắp xóm nhỏ.

Các đại biểu thực hiện nghi thức khởi công dự án nhà ở xã hội Tiên Dương 2, tại xã Phúc Thịnh, Thành phố Hà Nội.

Đẩy mạnh xây dựng nhà ở xã hội

Với quyết tâm hoàn thành mục tiêu phát triển 120.000 căn nhà ở xã hội giai đoạn 2026-2030, Thành phố Hà Nội phấn đấu khởi công hơn 110 dự án từ nay đến cuối năm 2026, đồng thời hoàn thành tối thiểu 18.700 căn hộ, hướng tới cung ứng khoảng 25.000 đến 27.000 căn hộ ra thị trường.

Tuyến metro Nhổn - ga Hà Nội đi vào vận hành (Ảnh VGP)

Nguồn cung nhà ở dịch chuyển theo các hành lang phát triển mới

Nguồn cung nhà ở của Hà Nội đang có sự chuyển dịch vị trí khi phạm vi phát triển đô thị dần mở rộng ra ngoài khu vực nội đô. Xu hướng này phản ánh định hướng phát triển dài hạn của Hà Nội theo mô hình đô thị đa cực, đa trung tâm và tăng cường liên kết vùng được xác định trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Tùng Thiện Nguyễn Viết Đạt (đứng giữa) trực tiếp livestream bán hàng.

Khi lãnh đạo xã, phường “lên sóng” bán hàng

Thời gian gần đây, nhiều lãnh đạo xã, phường tại Hà Nội trực tiếp “lên sóng” livestream cùng người dân nhằm quảng bá sản phẩm OCOP và làng nghề truyền thống của địa phương. Đây là đòn bẩy quan trọng để phát triển kinh tế số từ cơ sở, nâng tầm giá trị những sản vật quê hương.

Bài toán quản trị trường học quy mô lớn sau sắp xếp

Là một trong 15 tỉnh, thành phố được Bộ Giáo dục và Đào tạo lựa chọn thí điểm sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục công lập, Hà Nội đặt mục tiêu giảm hơn 50% đầu mối trường học, từ hơn 2.150 trường xuống còn 1.015 trường với tiêu chí giảm đầu mối, tăng nguồn lực phát triển.

Một tiết học của học sinh Trường trung học cơ sở Gia Thụy (phường Bồ Đề, Hà Nội).

Xây dựng lộ trình miễn phí sách giáo khoa

Thực hiện quy định về miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông tại Nghị định số 271/2026/NĐ-CP ngày 3/7/2026 của Chính phủ, Thành phố Hà Nội đang tích cực xây dựng kế hoạch triển khai. Chính sách này sẽ giúp giảm chi phí cho các gia đình, tạo điều kiện để học sinh có điều kiện học tập tốt.

Thúc đẩy kinh tế thể thao

Những sự kiện thể thao thu hút lượng lớn vận động viên, huấn luyện viên và khán giả đang diễn ra với tần suất ngày một dày đặc hơn tại Hà Nội.

Một buổi đọc sách của các em nhỏ xã Liên Minh tại Thư viện Hạnh phúc.

Thư viện Hạnh phúc lan tỏa văn hóa đọc

Từ một không gian đọc sách miễn phí được thành lập tháng 7/2022 với 11 thành viên ban đầu, Thư viện Hạnh phúc tại xã Liên Minh (Hà Nội) do chị Trần Thị Ngọc Thúy và các thành viên sáng lập đã dần trở thành điểm sinh hoạt văn hóa.

Lực lượng chức năng phường Thanh Liệt xử lý công trình vi phạm (Ảnh Ngọc Anh)

Xử lý nghiêm vi phạm an toàn cháy, nổ

Sau hơn một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, công tác phòng cháy, chữa cháy trên địa bàn Thành phố Hà Nội đạt nhiều kết quả tích cực khi đã giảm được hơn 35% số vụ cháy.

Khu nhà ở xã hội Ecohome 1, phường Đông Ngạc, Hà Nội (Ảnh ĐỖ TÂM)

Tiên phong kiến tạo quỹ nhà ở cho thuê

Phát triển quỹ nhà ở cho thuê là hướng đi căn cơ, dài hạn nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt chỗ ở hiện nay, đồng thời tạo sự thay đổi căn bản trong tư duy phát triển nhà ở của Thành phố Hà Nội.

Khách tham quan xem hoạt cảnh về đồng chí Trần Bình, một tấm gương ngời sáng về đạo đức cách mạng của người chiến sĩ Công an nhân dân trong khai mạc trưng bày tổ chức vào ngày 12/8.

“Tâm son, chí thép” của người chiến sĩ Công an nhân dân

Ngày Cách mạng Tháng Tám thành công cũng chính là ngày lực lượng Công an nhân dân ra đời. 81 năm xây dựng, trưởng thành, các chiến sĩ công an đã có nhiều đóng góp và hy sinh vì sự nghiệp giải phóng, xây dựng, phát triển đất nước và bình yên cuộc sống.

Phiên livestream quảng bá du lịch, các sản phẩm OCOP của xã Đoài Phương thu hút hơn 600 người xem trực tiếp.

Chuyển đổi số gắn với thực tiễn cơ sở

Thay vì phải đến cửa hàng, cầm tiền mặt để mua sắm như trước, nhiều người dân phường Xuân Phương (Hà Nội) giờ đây chỉ cần mở điện thoại, theo dõi một phiên livestream, lựa chọn sản phẩm, quét mã QR để thanh toán và nhận hàng ngay tại nhà.

Điểm trung chuyển đón, trả khách trên phố Bà Triệu (Ảnh TRÍ DŨNG)

Giải bài toán giao thông tĩnh cho Vùng phát thải thấp

Ban Đô thị Hội đồng nhân dân Thành phố Hà Nội đã khảo sát về hệ thống các điểm trông giữ xe và việc chuyển đổi phương tiện giao thông xanh trên địa bàn thành phố. Đây là một trong những điều kiện quan trọng để bảo đảm thực hiện Vùng phát thải thấp.

Lực lượng chức năng tham gia hộ đê hữu sông Cầu, địa bàn xã Đa Phúc, năm 2025 (Ảnh MINH ANH)

Tích cực triển khai nhiều giải pháp phòng, chống thiên tai

Do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, dự báo tình hình thời tiết trên địa bàn Thành phố Hà Nội thời gian tới tiếp tục tiềm ẩn nhiều yếu tố cực đoan, khó lường. Thành phố đang chủ động, tích cực triển khai nhiều giải pháp phòng, chống thiên tai.

Một tiết học của các em học sinh Trường trung học cơ sở Giảng Võ (phường Giảng Võ).

Sẵn sàng bước vào năm học mới

Năm học 2026-2027 đặt ra yêu cầu rất cao đối với ngành giáo dục và đào tạo Thủ đô. Đây là năm học đầu tiên Hà Nội thực hiện sắp xếp mạng lưới các cơ sở giáo dục công lập theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời triển khai nhiều nhiệm vụ mới về chương trình giáo dục, chuyển đổi số...

Chú trọng đối thoại, giải quyết khiếu nại, tố cáo

Thời gian qua, công tác đối thoại, giải quyết khiếu nại, tố cáo được các cấp, ngành Hà Nội xác định là nhiệm vụ trọng tâm và thực hiện hiệu quả. Nhờ đó, thành phố đã giải quyết được nhiều việc mới, việc khó, nhất là trong công tác giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm, góp phần quan trọng phát triển Thủ đô.

Phụ nữ xã Chuyên Mỹ thu gom phế liệu gây quỹ giúp đỡ người khó khăn.

Nhịp cầu gắn kết yêu thương

Biến phế liệu thành nguồn quỹ giúp đỡ người khó khăn, những mô hình “Biến rác thành tiền” ở nhiều địa phương của Hà Nội đồng thời còn tạo nên một giá trị bền vững hơn là hình thành thói quen sống xanh, khơi dậy tinh thần sẻ chia và vun đắp trách nhiệm cộng đồng từ những việc làm giản dị mỗi ngày.