Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã có chỉ đạo về phát triển nhà ở cho thuê, khẳng định đây là phân khúc chiến lược dài hạn và yêu cầu Hà Nội phải đi đầu làm điểm, sớm khởi công các dự án nhằm ổn định thị trường và phục vụ người dân.
Thực hiện chỉ đạo của Trung ương, Chính phủ, bước ngoặt trong chiến lược phát triển nhà ở của Hà Nội đã được xác lập khi Hà Nội được trao thẩm quyền để xây dựng những cơ chế, chính sách đặc thù. Cụ thể hóa Luật Thủ đô 2026, Hội đồng nhân dân thành phố đã ban hành Nghị quyết số 72/2026/NQ-HĐND về cơ chế, chính sách đầu tư phát triển và hỗ trợ nhà ở.
Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết, thành phố đã chuyển đổi tư duy sang trạng thái cao hơn là an sinh xã hội về nhà ở. Hà Nội sẽ hình thành bốn nhóm nhà ở: Thương mại, cho thuê, phục vụ tái định cư và chính sách. Trong mỗi dự án lại có sự kết hợp các loại hình nhà ở, nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của người dân.
Tại Nghị quyết số 72 nêu trên, lần đầu tiên nhà ở cho thuê được quy định thành một nội dung riêng với hàng loạt cơ chế ưu đãi nhằm khuyến khích phát triển.
Theo đó, thành phố áp dụng miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với phần diện tích xây dựng nhà ở cho thuê và hạ tầng kỹ thuật trong phạm vi dự án; đơn giản hóa một số thủ tục đầu tư; đồng thời cho phép chủ đầu tư bố trí tối đa 50% tổng số căn hộ của dự án để kinh doanh nhà ở thương mại (không vượt quá 60% tổng diện tích sàn nhà ở) nhằm tạo nguồn thu bù đắp chi phí, bảo đảm tính khả thi về tài chính.
Nhà ở cho thuê bao gồm nhà ở thương mại và nhà ở xã hội để cho thuê với thời hạn cho thuê tối thiểu bằng thời hạn hoạt động của dự án. Dự án phải dành tối thiểu 50% tổng số nhà ở để cho thuê, trong đó tối thiểu 70% được dành cho đối tượng chính sách.
Diện tích căn hộ áp dụng theo tiêu chuẩn nhà ở xã hội. Ủy ban nhân dân thành phố sẽ ban hành khung giá thuê và cơ chế quản lý, vận hành nhằm bảo đảm đúng mục tiêu an sinh, tránh tình trạng biến tướng hoặc đầu cơ chính sách.
Về đối tượng thụ hưởng chính sách nhà ở cho thuê, không chỉ là những người thu nhập thấp, công nhân, cán bộ, công chức, viên chức, chuyên gia, nhà khoa học, lực lượng vũ trang, người trẻ mới lập nghiệp, nhân lực chất lượng cao và một số nhóm đối tượng chính sách khác, mà còn bao gồm cả chủ sở hữu nhà, người sử dụng đất bị thu hồi để thực hiện các dự án thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn thành phố.
Cùng với việc tạo lập hành lang pháp lý, Ủy ban nhân dân thành phố đã ban hành Kế hoạch số 260/KH-UBND để cụ thể hóa, đưa chính sách vào cuộc sống. Theo kế hoạch, Hà Nội sẽ rà soát quỹ đất, hoàn thiện cơ chế lựa chọn nhà đầu tư, xây dựng khung giá thuê và tổ chức triển khai các dự án theo lộ trình phù hợp.
Việc phát triển nhà ở cho thuê được đặt trong tổng thể chiến lược quy hoạch đô thị, gắn với các khu vực có nhu cầu ở thực lớn như khu công nghiệp, trung tâm đổi mới sáng tạo, khu công nghệ cao, trường đại học. “Bắt nhịp” với định hướng của Quy hoạch Tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, các khu vực dành để phát triển nhà ở cho thuê sẽ được quy hoạch gắn với hành lang giao thông công cộng theo mô hình TOD.
Sự chỉ đạo quyết liệt từ Trung ương và quyết tâm của thành phố đã tạo tiền đề quan trọng đối với việc phát triển nhà ở cho thuê. Tuy nhiên, vẫn còn những vấn đề cần hóa giải.
Đầu tiên là việc cân bằng lợi ích. Nếu giá thuê được khống chế quá thấp, nhà đầu tư sẽ khó thu hồi vốn và thiếu động lực tham gia; ngược lại, nếu vượt quá khả năng chi trả của người dân thì mục tiêu an sinh sẽ khó đạt được.
Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân thành phố Phạm Thị Thanh Mai cho rằng, cần giải quyết được các vấn đề thực tiễn trong quản lý, vận hành và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Cần tính toán khả năng hấp thụ của thị trường, tránh tình trạng lãng phí nguồn lực; Nhà nước cần có trách nhiệm đồng hành với các nhà đầu tư để bảo đảm hiệu quả vận hành lâu dài.
Vấn đề quản lý, vận hành sau đầu tư là một yếu tố mang tính sống còn đối với loại hình nhà ở cho thuê.
Để người dân thay đổi, dần xóa bỏ tư duy “phải sở hữu mới là an cư”, cần duy trì sự ổn định về chất lượng công trình, dịch vụ, hạ tầng. Theo Nghị quyết số 72, không chỉ chủ đầu tư dự án, mà ủy ban nhân dân cấp xã nơi có dự án sẽ vào cuộc, có trách nhiệm giám sát việc quản lý vận hành nhà ở cho thuê.
Hà Nội với vai trò đầu tàu, dẫn dắt tiếp tục đi tiên phong trong việc kiến tạo mô hình phát triển nhà ở phù hợp với đô thị hiện đại. Nhà ở cho thuê không còn là giải pháp tình thế, thành phố đang từng bước xây dựng một hệ sinh thái về nhà ở có sự điều tiết của Nhà nước, sự tham gia của doanh nghiệp và sự thay đổi tư duy về thuê nhà để ở của người dân.
