Theo AP, phát biểu ý kiến tại Czech khi tới tham dự cuộc họp của Bộ trưởng Nội vụ các nước thành viên EU ngày 11/7, Giám đốc tạm quyền của Frontex, bà Aija Kalnaja nhận định, mặc dù EU đang nỗ lực xử lý vấn đề người tị nạn từ Ukraine, song các nước cần chuẩn bị cho dòng người đến từ những khu vực khác do vấn đề an ninh lương thực. Bà Kalnaja lưu ý rằng, hoạt động vận chuyển ngũ cốc từ Ukraine đang bị gián đoạn sẽ kéo theo những làn sóng di cư mới.
Ukraine là một trong những nhà xuất khẩu ngũ cốc lớn nhất trên thế giới. Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng trong nước đã gây khó khăn cho hoạt động sản xuất và phân phối ngũ cốc của nước này. Ước tính, khoảng 20 triệu tấn ngũ cốc thu hoạch từ năm ngoái đang bị dồn ứ tại các cảng của Ukraine trên Biển Đen do bị ảnh hưởng bởi cuộc xung đột Nga-Ukraine. Thực trạng này đã đẩy giá một số loại lương thực và dầu ăn tăng vọt trên thị trường thế giới, với một số khu vực của châu Phi và Trung Đông là những nơi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.
Tháng trước, người đứng đầu Cao ủy LHQ về người tị nạn (UNHCR), ông Filippo Grandi cảnh báo rằng, nếu thế giới không nhanh chóng giải quyết cuộc khủng hoảng lương thực đang ngày càng nghiêm trọng, số người phải di tản trên toàn cầu sẽ vượt mức kỷ lục 100 triệu người hiện nay. Khi đó, điểm đến “lý tưởng” của người di cư, tị nạn sẽ vẫn là các quốc gia châu Âu.
Reuters dẫn số liệu thống kê của LHQ cho thấy, EU đang tiếp nhận 5,6 triệu người tị nạn từ Ukraine. Ba Lan là quốc gia có số người tị nạn từ Ukraine cao nhất với 1,2 triệu người, trong khi Czech là quốc gia có tỷ lệ di cư tính theo đầu người cao nhất, với 400 nghìn người. Frontex cho hay, dòng người sơ tán khỏi Ukraine đã giảm đi trong những tuần gần đây, trong khi Ủy viên châu Âu phụ trách nội vụ Ylva Johansson xác nhận, khoảng 3,7 triệu người tị nạn Ukraine đã yêu cầu bảo hộ tạm thời ở Liên minh châu Âu (EU), trong khi ba triệu người khác đã trở về nhà.
Tại cuộc họp báo sau cuộc họp của các Bộ trưởng Nội vụ EU ở Czech, bà Johansson nói: “Số liệu mà chúng tôi có được là 6,7 triệu người Ukraine đã nhập cảnh vào EU và khoảng ba triệu người đã quay lại. Chúng ta có 3,7 triệu người đã nộp đơn xin bảo hộ tạm thời. Điều đó có nghĩa là khoảng 3,7 triệu người Ukraine ở lãnh thổ EU”.
Bà cho biết thêm, số lượng lớn nhất người tị nạn Ukraine đang ở Czech. Tiếp theo là Ba Lan, Estonia, Litva, Bulgaria và Latvia. Tháng 6 vừa qua, Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen cho biết, trong suốt cuộc khủng hoảng ở Ukraine, 7,5 triệu người tị nạn Ukraine đã nhập cảnh vào EU. Bà Ylva Johansson nhấn mạnh, những căng thẳng do cuộc khủng hoảng lương thực và khủng hoảng năng lượng tạo ra có thể dẫn đến những tình huống mất an ninh khiến mọi người rời bỏ đất nước của mình. Đó là một thách thức rất lớn và “không ai có thể đoán trước được” số lượng người đến.
Để đối phó nguy cơ làn sóng di cư mới đến, EC và các quốc gia thành viên EU đang làm việc với những kế hoạch dự phòng. Ngày 8/7 vừa qua, EC đã công bố một thỏa thuận mới với Maroc về vấn đề người di cư. Thỏa thuận được đưa ra chỉ hai tuần sau khi có hơn 20 người thiệt mạng trong lúc di cư trái phép từ Maroc sang Tây Ban Nha. Tuyên bố của EC cho biết, các bên đã nhấn mạnh tới sự hợp tác vững chắc dựa trên trách nhiệm chung trong vấn đề di cư và đồng ý gia hạn quan hệ đối tác để cùng nhau đối phó với các mạng lưới buôn người, nhất là sau khi xuất hiện các phương thức mới vô cùng bạo lực.
Nếu không có những giải pháp kịp thời, giới chức EU sẽ ngày càng lún sâu vào cuộc khủng hoảng di cư, được dự báo sẽ còn nghiêm trọng hơn do ảnh hưởng của xung đột tại Ukraine.
