KỶ NIỆM 70 NĂM NGÀY THẦY THUỐC VIỆT NAM (27/2/1955 - 27/2/2025)

Thầy thuốc Ưu tú đi... “phượt” để giúp dân

Nếu lướt qua Facebook của bác sĩ nam khoa Nguyễn Thế Lương, sẽ thấy đây là con người hài hước, vui nhộn, post đủ thứ hình ngộ nghĩnh, nhí nhố với lời bình luận hài hước. Chưa kể ảnh chụp chủ nhân toàn là lúc ở vùng núi này khi thì ở miền rừng nọ, đang chơi một trò gì đó với đám trẻ nhỏ sơn cước hoặc đón Giao thừa với người bản địa…
Bác sĩ Lương cùng các em nhỏ vùng cao Bát Xát, Lào Cai trong một chuyến thiện nguyện. Ảnh: NVCC
Bác sĩ Lương cùng các em nhỏ vùng cao Bát Xát, Lào Cai trong một chuyến thiện nguyện. Ảnh: NVCC

Đi từ thiện nhưng đăng ảnh… nhí nhố!

Nhiều người hơi băn khoăn, nghĩ nghề bác sĩ bận lắm kia mà, chưa kể Nguyễn Thế Lương lại còn là Phó Giám đốc Bệnh viện Thận Hà Nội, thế chẳng nhẽ “ổng đi chơi suốt, không khám chữa, không quản lý gì hay sao”.

Tiếp xúc với bác sĩ Nguyễn Thế Lương, nhẽ thấy mọi thứ đều ngược lại. Trước mắt tôi, anh là một người đàn ông không hề “ngộ nghĩnh” như trên mạng, mà điềm đạm, nghiêm túc, một kiểu nghiêm túc hiền khô (thay vì anh tự nhận là mình vốn có biệt danh “ngố”), chứ không phải vẻ nghiêm trang, đạo mạo của một người làm quản lý. Anh cũng bận đến phát mệt, khiến người đi phỏng vấn là tôi mắc mệt, khi cứ 5 phút lại điện thoại réo một lần, tin nhắn thì liên tục. Có lẽ anh đã cố gắng giữ lịch sự vì nể mặt tôi lắm, nhưng khi người gọi là bệnh nhân đang chờ cắt thuốc, rồi y tá, nhân viên cấp dưới, toàn việc khẩn, thì chẳng thể đừng được. Tôi tò mò hỏi “Em tưởng đang giờ nghỉ trưa?” - “Bọn anh toàn phải làm việc xuyên trưa em ạ.”, rồi lại hớt hải trả lời điện thoại…

Phải mất đến ba cuộc hẹn gặp và thêm ba cú điện thoại nữa tôi mới có thể hoàn thành bài viết, vì lần nào cũng chỉ ngồi được 45-60 phút thì bác sĩ Lương lại phải chạy đi (theo đúng nghĩa đen), nghĩa là không phải bước đi mà là cuống lên chạy ra xe, hệt như sinh viên muộn học hay lính cứu hỏa đi chữa cháy. Và khi cố gắng trao đổi qua điện thoại để hoàn tất nốt thông tin thì anh ngắt máy mất ba lần để xử lý bệnh nhân. Vậy mà thật kỳ lạ, bác sĩ Nguyễn Thế Lương là trưởng nhóm bác sĩ thiện nguyện với tên gọi “Theo dấu chân bác sĩ”, một năm đi các tỉnh vùng sâu, vùng xa khám chữa bệnh miễn phí cho dân nghèo đến ba, bốn bận.

Bác sĩ Lương trả lời rất hồn nhiên, như tấm lòng của anh và những người đồng nghiệp vậy. Họ tự bỏ kinh phí, công sức, thời gian để đi đến các bản nghèo chữa bệnh (trong khi việc cứu chữa ở bệnh viện đã đủ vất vả) nhưng chẳng hề lưu lại tấm ảnh hay thông tin gì trong kho dữ liệu. Vì họ cũng đâu cần ai biết, cũng không cần xem lại, có thể thứ cần xem là rà soát coi nơi nào có nhiều bệnh nhân cần đến mình trong những chuyến đi sắp tới. Lòng tốt và sự sẻ chia là để quên đi, không phải ghi nhớ để chờ ngợi khen hay đền đáp. Chính vì thế mà trên Facebook của bác sĩ Lương chỉ toàn thấy ảnh chụp với trẻ con vùng cao, với ảnh nhắng nhít ở những nơi anh đi tới, thay vì ảnh khám chữa bệnh hay cảnh đứng trao quà cho dân.

Chúng tôi hạnh phúc hơn họ!

Nhóm thiện nguyện do bác sĩ Lương sáng lập cách đây 20 năm, mới đầu có độ 20 người. 20 con người hồn nhiên đi lên vùng cao chỉ với những tấm lòng và… cái ống nghe. “Lúc ấy nhóm không biết là đến nơi cần phải có giấy phép khám chữa bệnh với cả thuốc và rất nhiều máy móc khác nữa. Cứ thế là đi thôi, mang mỗi cái ống nghe”. Sau này nhóm ngày càng hoạt động sôi nổi hơn, chuyên nghiệp hơn, với quân số dao động khoảng 100 người, chia ra thành các bộ phận chuyên lo hậu cần, lo giấy phép, lo trang thiết bị y tế, lo công tác thủ quỹ, kế toán, lo nhập dữ liệu… nên các bác sĩ có thể tập trung toàn tâm toàn ý cho việc chữa bệnh.

Bác sĩ Lương có vẻ hào hứng đặc biệt khi kể về trẻ con vùng cao. Anh bảo trẻ con trên ấy vui lắm khi được truy cập internet, như thể điều thần kỳ khiến cả thế giới mới xuất hiện trước mắt chúng. Rồi cái ngày mà đoàn thiện nguyện mang theo mấy bao tải gấu bông, anh không thể quên được ánh mắt háo hức của lũ trẻ ở hồ Ba Bể qua hàng rào khi lần đầu tiên nhìn thấy nhiều gấu bông như thế. Anh bảo rằng: “Chúng tôi được nhiều hơn họ chứ. Nhìn những khuôn mặt hạnh phúc của họ, tôi còn thấy hạnh phúc hơn họ! Vì thế khi cho đi, tôi cảm thấy mình nhận được nhiều hơn là họ nhận. Dù trong quãng thời gian ngắn ngủi ấy, tôi không thể thay đổi được cuộc đời họ nhưng có thể mang lại những khoảnh khắc hạnh phúc”.

Bác sĩ Lương nói rằng, anh không thể quên hình ảnh các bác sĩ thì đi giày còn bệnh nhân đến khám thì đi chân đất. Chính vì thế mà ngoài việc bỏ công sức và gom tiền túi mua quà ủng hộ bà con bệnh nhân, nhóm của anh còn không ngừng huy động tài trợ để mua các loại thuốc chữa bệnh, thực phẩm chức năng, dung dịch vệ sinh, dầu gội, mũ bảo hiểm mang lên vùng sâu vùng xa. Tết vừa rồi họ cũng chở 2.025 chiếc bánh chưng ra Trường Sa kèm theo 72 cây guitar và 100 cây mai, đào bằng lụa để hỗ trợ đời sống tinh thần cho chiến sĩ. Trước đó, họ cũng mang theo cây giống, đất trồng, phân bón để giúp các chiến sĩ làm xanh hóa quần đảo.

Là người gắn liền với các bệnh nhân chạy thận nhân tạo, bác sĩ Lương hơn ai hết thấu hiểu nỗi đau tận cùng của họ cả về tinh thần và thể xác. Chưa kể hầu hết trong số họ đều là những người khó khăn về tài chính, họ thường chỉ có thể làm những công việc giản đơn để kiếm sống. Cá nhân anh cũng cố gắng vận động các nhà hảo tâm để giúp họ có thêm những món quà tặng thiết thực như gạo, dầu ăn, nước mắm, bột canh… trong các đợt giãn cách vì đại dịch. Và cứ năm mới thì ai cũng có quà cả, đó là những cái chăn từ nhà chùa, là những món quà Tết, là bánh chưng.... Mỗi nơi anh xin một ít nên cộng lại cũng đầy đủ cả.

“Theo dấu chân bác sĩ” cũng huy động tài trợ và gom góp tiền túi của các thành viên đoàn để tặng những công trình lâu bền cho cư dân khó khăn nơi mình đến. Như tuyến đường 2 km chiếu sáng bằng đèn năng lượng mặt trời ở Bắc Kạn, hệ thống cấp nước tự chảy 5,5 km ở Phú Yên, nhà bán trú cho các cháu nhỏ ở Hà Giang, tủ sách và phòng học có máy tính ở Y Tý, Pa Cheo (Bát Xát, Lào Cai), và sắp tới là ở Hòa Bình, Cao Bằng.

Nguyên vẹn những người “đời đầu”

Từ 20 thành viên ban đầu, “Theo dấu chân bác sĩ” ngày càng đông đảo và được nhiều địa danh biết đến. Hằng năm có rất nhiều đơn xin hỗ trợ khám chữa bệnh gửi đến từ các huyện vùng sâu, vùng xa. Nhóm của anh lại phải rà soát, đánh giá theo thang điểm để lựa chọn xem nơi nào đưa lên ưu tiên. Trước mỗi chuyến đi, trang của nhóm thường đưa thông báo kêu gọi và chỉ sau vài tiếng đã có thể đóng trang vì tìm được đủ quân số. Những chuyến đi dài ngày vất vả, địa hình - khí hậu khắc nghiệt, quy định chặt chẽ như quân đội (Ai chậm dù chỉ 1 phút ở điểm tập trung đều bị bỏ lại nên nhiều người chậm có vài phút đã phải tự bắt xe đuổi theo đoàn) nên trong tập thể cũng có lúc xích mích, lời ra tiếng vào. Rồi vì cuộc sống, vì mưu sinh, vì không chịu được khổ, vì chưa đủ nhiệt huyết, vì ngàn lý do mà có những người phải bỏ ngang. Nhưng dù lượng người vào - ra thay đổi liên tục thế nào, thì suốt hàng trăm chuyến đi ấy vẫn luôn có mặt 20 “chiến sĩ” ban đầu, những thành viên sáng lập nhóm. Đấy là những người mà theo như bác sĩ Lương thì “Cứ mỗi lần lên lịch trình, chỉ cần thông báo nội dung chứ không cần phải hỏi ý kiến họ nữa. Bởi “auto” là họ có mặt”. Trong thế hệ đời đầu ấy có bác sĩ Bình là Chủ tịch chuỗi răng Meddental, bác sĩ Thành - Trưởng khoa Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính - Bệnh viện Phổi Trung ương, bác sĩ Vũ - Trưởng khoa Thận lọc máu - Bệnh viện 108, bác sĩ Hoàng - Phó khoa Phẫu thuật thẩm mỹ - Bệnh viện Xanh Pôn… Họ cũng là những người thầm lặng, sắp xếp việc nhà, việc cơ quan để đến với những đồng bào vùng cao, bền bỉ suốt 20 năm. Có lần ngay trước chuyến đi, bác sĩ Lương bị giãn cơ lưng nghiêm trọng, đứng ngồi rất khó khăn. Cuối cùng anh vẫn quyết định tham dự theo kế hoạch, với một chiếc đai lưng tròng vào người trong suốt nhiều ngày di chuyển.

Bác sĩ Nguyễn Thế Lương là nhân vật quen thuộc trên truyền thông trong lĩnh vực nam học. Trong top 10 bác sĩ nam khoa hàng đầu được các kênh y tế bình chọn luôn có tên anh. Anh cộng tác với các chuyên mục “Lời thì thầm” của Joy FM VOV rồi “Chuyện thầm kín” của VOV2 và hơn 1 năm phụ trách chuyên mục “Thì thầm bên gối” của báo Sức khỏe đời sống. Anh cũng là ủy viên Ban Chấp hành Hội Y học Giới tính Việt Nam. Ngày 24/2 vừa rồi, Nguyễn Thế Lương vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Thầy thuốc Ưu tú sau 30 năm công tác. Tuy nhiên trước đó hai tháng, tôi biết tin bác sĩ đã viết đơn xin từ chức Phó Giám đốc Bệnh viện Thận Hà Nội. Kinh ngạc hỏi tại sao, anh chỉ nói đơn giản là công việc quản lý khiến anh vướng víu không thể theo đuổi những ước mơ và dự định của mình.

Có thể bạn quan tâm

Đón đọc Thời Nay số 1726, phát hành thứ năm, ngày 30/7

Đón đọc Thời Nay số 1726, phát hành thứ năm, ngày 30/7

Những ngày qua, tình trạng bán xăng dầu cầm chừng hoặc tạm ngưng bán tại một số cửa hàng đã làm dấy lên lo ngại về tính ổn định của thị trường. Dù cơ quan quản lý khẳng định nguồn cung tổng thể vẫn được bảo đảm, những diễn biến này cho thấy thị trường vẫn tồn tại những "điểm nghẽn" cần được xử lý bằng một cơ chế điều hành minh bạch, linh hoạt và đủ sức hài hòa lợi ích giữa các chủ thể trong chuỗi cung ứng. Xử lý điểm nghẽn thị trường xăng dầu, vấn đề trên Trang nhất.

Những tấm ảnh đen trắng mang màu thời gian treo trang trọng trong phòng khách của gia đình AHLLVTND Ngô Thị Huệ.

Cô Bảy Huệ anh hùng

Những ngày này, trong ngôi nhà nhỏ của mình, Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân (AHLLVTND) Ngô Thị Huệ (ảnh trái) vừa chuẩn bị chu đáo cho mâm cơm tưởng nhớ các anh hùng, liệt sĩ, vừa lo vào bệnh viện chăm sóc người bạn đời đang bạo bệnh. Vóc dáng nhỏ nhắn của nữ anh hùng vẫn toát lên phong thái vững vàng.

Người dân Đăk Hà trồng khoai lang trên diện tích đất bán ngập lòng hồ thủy điện Plei Krông.

Nâng cao thu nhập nơi vùng đất bán ngập

Tại xã Đăk Hà, tỉnh Quảng Ngãi, chủ trương tận dụng diện tích đất bán ngập lòng hồ thủy điện Plei Krông phát triển cây trồng ngắn ngày, kết hợp xen canh hợp lý đã mang lại hiệu quả thiết thực, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân.

Các đơn vị thi công đang nỗ lực hoàn thành tuyến kè An Lương (TP Đà Nẵng) trước mùa mưa bão năm nay.

“Chạy đua” hoàn thành tuyến kè An Lương

Mùa mưa bão năm 2025, tuyến kè An Lương tại khu vực bờ nam sông Thu Bồn, xã Duy Nghĩa (Đà Nẵng) bị sạt lở nghiêm trọng, gây ảnh hưởng trực tiếp đến hàng trăm hộ dân. Trước tình hình đó, Đà Nẵng đã đầu tư khắc phục khẩn cấp hư hại trên tuyến kè, bảo đảm an toàn trong mùa mưa bão sắp tới.

Nhà thiết kế Lê Trọng Hoàng trong chuyến đi tìm hiểu nghề làm hoa giấy Thanh Tiên. Ảnh: NVCC

Lưu giữ và quảng bá vẻ đẹp văn hóa dân gian

Nhiều năm làm việc trong lĩnh vực thiết kế thời trang và minh họa, họa sĩ, nhà thiết kế đến từ TP Huế, Lê Trọng Hoàng (1995) đã xây dựng một ngôn ngữ nghệ thuật riêng. Những nét vẽ của anh dung hòa giữa truyền thống và đương đại, thêm chút sắc màu của cung đình Huế như một lời mời gọi thế hệ trẻ khám phá vẻ đẹp sâu thẳm, huyền bí và không kém phần hấp dẫn của vùng đất này. Thời Nay đã có cuộc trò chuyện với anh về cách biểu hiện của văn hóa dân gian trong các tác phẩm.

Nghệ nhân Văn Sang (đứng bên trái) dạy các em nhỏ khóa học về dân ca ví, giặm. Ảnh: NVCC

Số hóa dân ca để “sống” cùng người trẻ

Nhằm đưa dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh đến gần hơn với giới trẻ, nghệ nhân Trần Văn Sang (SN 1987), Phó Giám đốc Trung tâm Văn hóa, Điện ảnh và Xúc tiến du lịch Hà Tĩnh đã dày công phục dựng và số hóa các tác phẩm đưa lên mạng xã hội suốt hơn 10 năm qua.

Nghĩ gì khi trẻ tin vào búp bê Kumanthong?

Câu chuyện các cháu học sinh mua búp bê Kumanthong về chơi, coi nó như một thế lực siêu nhiên có quyền năng thần bí để "chăm sóc", đặt niềm tin quá mức vào đó không còn là điều hiếm gặp. Tin vào những lời quảng cáo trên mạng rồi gán cho búp bê những ý nghĩa tâm linh như có thể giao tiếp, mang lại may mắn cho người sở hữu là hiện tượng đang xuất hiện ở không ít trẻ mới lớn.

Hoạt động kinh doanh bến thủy nội địa nhộn nhịp tại tuyến sông Hồng đoạn qua xã Vĩnh Thành (Phú Thọ).

Lúng túng xử lý vi phạm bến bãi ven sông ở Phú Thọ

Dọc hai tuyến sông Hồng và sông Lô, 19 bến bãi của xã Vĩnh Thành (Phú Thọ) vẫn ngày ngày tấp nập tàu thuyền. Nhưng phía sau sự sôi động ấy là những tồn tại kéo dài về thủ tục pháp lý, đất đai, đê điều, quy hoạch... khiến việc quản lý các bến bãi đến nay vẫn còn nhiều vướng mắc.

Một góc đảo Cù Lao Chàm, xã Tân Hiệp.

Nỗi lo y tế trên xã đảo Tân Hiệp

Việc chuyển các trạm y tế về UBND cấp xã quản lý đang bộc lộ những vướng mắc tại các địa bàn đặc thù. Tại xã đảo Tân Hiệp (TP Đà Nẵng), Trạm Y tế Quân dân y đến nay vẫn chưa thể thành lập chỉ vì không đáp ứng điều kiện về biên chế.

Kỳ vọng việc miễn giảm học phí sẽ giúp các chính sách khuyến sinh được sát thực tiễn hơn. Ảnh: HẢI NAM

Bước chuyển quan trọng từ giảm sinh đến khuyến sinh

Sau nhiều thập kỷ giảm sinh nhằm kiểm soát quy mô dân số, Việt Nam đang bước vào giai đoạn mới: Khuyến khích mỗi cặp vợ chồng sinh đủ hai con. Luật Dân số có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 cùng nhiều chính sách hỗ trợ đang được Bộ Y tế xây dựng, đánh dấu bước chuyển quan trọng từ “kế hoạch hóa gia đình” sang “khuyến sinh”.

Đón đọc Thời Nay số 1725, phát hành thứ hai, ngày 27/7

Đón đọc Thời Nay số 1725, phát hành thứ hai, ngày 27/7

Mỗi dịp cuối tháng 7, những nén hương, ngọn nến lại được thắp tại hàng nghìn nghĩa trang liệt sĩ, cháy lên niềm trân trọng, biết ơn và lời hứa của thế hệ hiện tại với những người đã hy sinh xương máu cho độc lập, tự do của Tổ quốc. Thời gian có thể làm mờ những dòng tên trên bia đá. Nhưng nếu sự thấu cảm đã gieo mầm trong thế hệ trẻ, ngọn lửa tri ân sẽ không bao giờ tắt. Không quên những người nằm xuống, bài trong mục Thời đàm.

Đón đọc Thời Nay số 1724, phát hành thứ năm, ngày 23/7

Đón đọc Thời Nay số 1724, phát hành thứ năm, ngày 23/7

Chiến tranh đã lùi xa, vẫn thấy những giọt nước mắt lăn trên gò má nhăn nheo của lớp người đang bước vào độ “cổ lai hy”. Đó là Những giọt nước mắt hạnh phúc khi được đón người thân, những liệt sĩ đã hy sinh ở khắp các chiến trường trở về đoàn tụ. Bài trong mục Thời đàm về chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính, hài cốt liệt sĩ.

Có hơn 10 nghìn mẫu xương liệt sĩ cần được Trung tâm thực hiện xác minh. Ảnh: ANH QUÂN

Viết tiếp lòng tri ân bằng trí tuệ Việt Nam

Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không chỉ là cuộc chạy đua với thời gian để đưa các liệt sĩ trở về. Đó còn là hành trình khẳng định năng lực làm chủ những công nghệ tiên tiến, giải quyết những bài toán thiêng liêng của dân tộc. Từ những mẫu hài cốt đã nằm lại hàng chục năm trong lòng đất, công nghệ ADN thế hệ mới do người Việt làm chủ đang viết tiếp câu chuyện về lòng tri ân bằng trí tuệ Việt Nam.

Công an tỉnh Lai Châu cứu hộ, đưa người dân thoát vùng lũ đến nơi an toàn.

Nghĩa tình trong tâm lũ Mường Than

Những ngày qua, hàng nghìn chiến sĩ quân đội, công an, thanh niên xung kích, người dân các xã lân cận cùng các đoàn xe chở máy móc chuyên dụng, quần áo, lương thực, thuốc men… đổ về tâm lũ Mường Than (Lai Châu), nơi vừa hứng chịu trận lũ quét làm 6 người chết, 2 người mất tích, san phẳng nhà cửa, đồng lúa, hoa màu.

Tách dịch chứa ADN bằng máy quay ly tâm. Ảnh: MINH LÊ

Hành trình gọi tên người lính

Có những cuộc tìm kiếm không bắt đầu từ chiến trường hay nghĩa trang, mà từ những phòng thí nghiệm lặng im. Phía sau mỗi mẫu hài cốt liệt sĩ là hành trình bền bỉ của những người làm giám định ADN, đang nỗ lực gìn giữ những dấu vết di truyền cuối cùng để đưa thêm một người lính trở về với tên tuổi và gia đình.

Trung tá Ngọc (bên phải) cùng đồng đội thao tác với chiếc máy mòi đá do anh sáng chế.

Sáng chế máy mòi đá hoàn nguyên mộ liệt sĩ

Sớm ngày 12/7, khi trời Điện Biên còn chìm trong làn mưa rây tĩnh lặng, khuôn viên Nghĩa trang liệt sĩ Tông Khao (xã Thanh Nưa, tỉnh Điện Biên) đã rì rào tiếng người. Ở góc nghĩa trang, Trung tá Nguyễn Văn Ngọc (cán bộ Phòng Chính trị Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Điện Biên) miệt mài bên chiếc máy mòi đá do anh vừa sáng chế.

Vị trí tìm kiếm ở sâu trong rừng nguyên sinh.

Hãy về đồng đội ơi! (Kỳ 1)

Chúng ta đang vào trong giai đoạn cao điểm của chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Đó là một cuộc ra quân thần tốc trên mọi mặt trận, với quyết tâm cao nhất đưa nhiều nhất có thể những người con nằm lại chiến trường năm xưa được trở về. Những ngày này, phóng viên Báo Thời Nay đã theo chân Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ (HCLS) K72 (Bộ CHQS TP Đồng Nai), theo hành trình đưa những người lính nằm dưới đất sâu hơn nửa thế kỷ, được về với quê hương.

Đội K51, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đắk Lắk phối hợp với chính quyền xã Cư Prao tổ chức tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại khu vực núi Cư Prao.

Tìm hài cốt liệt sĩ giữa đại ngàn Cư Prao

Đại ngàn Cư Prao, tỉnh Đắk Lắk từng là nơi chở che cán bộ, chiến sĩ, nuôi dưỡng phong trào cách mạng và chứng kiến biết bao người con ưu tú của Tổ quốc ngã xuống vì độc lập, tự do. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, vẫn còn những liệt sĩ chưa trở về...