KỶ NIỆM 70 NĂM NGÀY THẦY THUỐC VIỆT NAM (27/2/1955 - 27/2/2025)

Thầy thuốc Ưu tú đi... “phượt” để giúp dân

Nếu lướt qua Facebook của bác sĩ nam khoa Nguyễn Thế Lương, sẽ thấy đây là con người hài hước, vui nhộn, post đủ thứ hình ngộ nghĩnh, nhí nhố với lời bình luận hài hước. Chưa kể ảnh chụp chủ nhân toàn là lúc ở vùng núi này khi thì ở miền rừng nọ, đang chơi một trò gì đó với đám trẻ nhỏ sơn cước hoặc đón Giao thừa với người bản địa…
Bác sĩ Lương cùng các em nhỏ vùng cao Bát Xát, Lào Cai trong một chuyến thiện nguyện. Ảnh: NVCC
Bác sĩ Lương cùng các em nhỏ vùng cao Bát Xát, Lào Cai trong một chuyến thiện nguyện. Ảnh: NVCC

Đi từ thiện nhưng đăng ảnh… nhí nhố!

Nhiều người hơi băn khoăn, nghĩ nghề bác sĩ bận lắm kia mà, chưa kể Nguyễn Thế Lương lại còn là Phó Giám đốc Bệnh viện Thận Hà Nội, thế chẳng nhẽ “ổng đi chơi suốt, không khám chữa, không quản lý gì hay sao”.

Tiếp xúc với bác sĩ Nguyễn Thế Lương, nhẽ thấy mọi thứ đều ngược lại. Trước mắt tôi, anh là một người đàn ông không hề “ngộ nghĩnh” như trên mạng, mà điềm đạm, nghiêm túc, một kiểu nghiêm túc hiền khô (thay vì anh tự nhận là mình vốn có biệt danh “ngố”), chứ không phải vẻ nghiêm trang, đạo mạo của một người làm quản lý. Anh cũng bận đến phát mệt, khiến người đi phỏng vấn là tôi mắc mệt, khi cứ 5 phút lại điện thoại réo một lần, tin nhắn thì liên tục. Có lẽ anh đã cố gắng giữ lịch sự vì nể mặt tôi lắm, nhưng khi người gọi là bệnh nhân đang chờ cắt thuốc, rồi y tá, nhân viên cấp dưới, toàn việc khẩn, thì chẳng thể đừng được. Tôi tò mò hỏi “Em tưởng đang giờ nghỉ trưa?” - “Bọn anh toàn phải làm việc xuyên trưa em ạ.”, rồi lại hớt hải trả lời điện thoại…

Phải mất đến ba cuộc hẹn gặp và thêm ba cú điện thoại nữa tôi mới có thể hoàn thành bài viết, vì lần nào cũng chỉ ngồi được 45-60 phút thì bác sĩ Lương lại phải chạy đi (theo đúng nghĩa đen), nghĩa là không phải bước đi mà là cuống lên chạy ra xe, hệt như sinh viên muộn học hay lính cứu hỏa đi chữa cháy. Và khi cố gắng trao đổi qua điện thoại để hoàn tất nốt thông tin thì anh ngắt máy mất ba lần để xử lý bệnh nhân. Vậy mà thật kỳ lạ, bác sĩ Nguyễn Thế Lương là trưởng nhóm bác sĩ thiện nguyện với tên gọi “Theo dấu chân bác sĩ”, một năm đi các tỉnh vùng sâu, vùng xa khám chữa bệnh miễn phí cho dân nghèo đến ba, bốn bận.

Bác sĩ Lương trả lời rất hồn nhiên, như tấm lòng của anh và những người đồng nghiệp vậy. Họ tự bỏ kinh phí, công sức, thời gian để đi đến các bản nghèo chữa bệnh (trong khi việc cứu chữa ở bệnh viện đã đủ vất vả) nhưng chẳng hề lưu lại tấm ảnh hay thông tin gì trong kho dữ liệu. Vì họ cũng đâu cần ai biết, cũng không cần xem lại, có thể thứ cần xem là rà soát coi nơi nào có nhiều bệnh nhân cần đến mình trong những chuyến đi sắp tới. Lòng tốt và sự sẻ chia là để quên đi, không phải ghi nhớ để chờ ngợi khen hay đền đáp. Chính vì thế mà trên Facebook của bác sĩ Lương chỉ toàn thấy ảnh chụp với trẻ con vùng cao, với ảnh nhắng nhít ở những nơi anh đi tới, thay vì ảnh khám chữa bệnh hay cảnh đứng trao quà cho dân.

Chúng tôi hạnh phúc hơn họ!

Nhóm thiện nguyện do bác sĩ Lương sáng lập cách đây 20 năm, mới đầu có độ 20 người. 20 con người hồn nhiên đi lên vùng cao chỉ với những tấm lòng và… cái ống nghe. “Lúc ấy nhóm không biết là đến nơi cần phải có giấy phép khám chữa bệnh với cả thuốc và rất nhiều máy móc khác nữa. Cứ thế là đi thôi, mang mỗi cái ống nghe”. Sau này nhóm ngày càng hoạt động sôi nổi hơn, chuyên nghiệp hơn, với quân số dao động khoảng 100 người, chia ra thành các bộ phận chuyên lo hậu cần, lo giấy phép, lo trang thiết bị y tế, lo công tác thủ quỹ, kế toán, lo nhập dữ liệu… nên các bác sĩ có thể tập trung toàn tâm toàn ý cho việc chữa bệnh.

Bác sĩ Lương có vẻ hào hứng đặc biệt khi kể về trẻ con vùng cao. Anh bảo trẻ con trên ấy vui lắm khi được truy cập internet, như thể điều thần kỳ khiến cả thế giới mới xuất hiện trước mắt chúng. Rồi cái ngày mà đoàn thiện nguyện mang theo mấy bao tải gấu bông, anh không thể quên được ánh mắt háo hức của lũ trẻ ở hồ Ba Bể qua hàng rào khi lần đầu tiên nhìn thấy nhiều gấu bông như thế. Anh bảo rằng: “Chúng tôi được nhiều hơn họ chứ. Nhìn những khuôn mặt hạnh phúc của họ, tôi còn thấy hạnh phúc hơn họ! Vì thế khi cho đi, tôi cảm thấy mình nhận được nhiều hơn là họ nhận. Dù trong quãng thời gian ngắn ngủi ấy, tôi không thể thay đổi được cuộc đời họ nhưng có thể mang lại những khoảnh khắc hạnh phúc”.

Bác sĩ Lương nói rằng, anh không thể quên hình ảnh các bác sĩ thì đi giày còn bệnh nhân đến khám thì đi chân đất. Chính vì thế mà ngoài việc bỏ công sức và gom tiền túi mua quà ủng hộ bà con bệnh nhân, nhóm của anh còn không ngừng huy động tài trợ để mua các loại thuốc chữa bệnh, thực phẩm chức năng, dung dịch vệ sinh, dầu gội, mũ bảo hiểm mang lên vùng sâu vùng xa. Tết vừa rồi họ cũng chở 2.025 chiếc bánh chưng ra Trường Sa kèm theo 72 cây guitar và 100 cây mai, đào bằng lụa để hỗ trợ đời sống tinh thần cho chiến sĩ. Trước đó, họ cũng mang theo cây giống, đất trồng, phân bón để giúp các chiến sĩ làm xanh hóa quần đảo.

Là người gắn liền với các bệnh nhân chạy thận nhân tạo, bác sĩ Lương hơn ai hết thấu hiểu nỗi đau tận cùng của họ cả về tinh thần và thể xác. Chưa kể hầu hết trong số họ đều là những người khó khăn về tài chính, họ thường chỉ có thể làm những công việc giản đơn để kiếm sống. Cá nhân anh cũng cố gắng vận động các nhà hảo tâm để giúp họ có thêm những món quà tặng thiết thực như gạo, dầu ăn, nước mắm, bột canh… trong các đợt giãn cách vì đại dịch. Và cứ năm mới thì ai cũng có quà cả, đó là những cái chăn từ nhà chùa, là những món quà Tết, là bánh chưng.... Mỗi nơi anh xin một ít nên cộng lại cũng đầy đủ cả.

“Theo dấu chân bác sĩ” cũng huy động tài trợ và gom góp tiền túi của các thành viên đoàn để tặng những công trình lâu bền cho cư dân khó khăn nơi mình đến. Như tuyến đường 2 km chiếu sáng bằng đèn năng lượng mặt trời ở Bắc Kạn, hệ thống cấp nước tự chảy 5,5 km ở Phú Yên, nhà bán trú cho các cháu nhỏ ở Hà Giang, tủ sách và phòng học có máy tính ở Y Tý, Pa Cheo (Bát Xát, Lào Cai), và sắp tới là ở Hòa Bình, Cao Bằng.

Nguyên vẹn những người “đời đầu”

Từ 20 thành viên ban đầu, “Theo dấu chân bác sĩ” ngày càng đông đảo và được nhiều địa danh biết đến. Hằng năm có rất nhiều đơn xin hỗ trợ khám chữa bệnh gửi đến từ các huyện vùng sâu, vùng xa. Nhóm của anh lại phải rà soát, đánh giá theo thang điểm để lựa chọn xem nơi nào đưa lên ưu tiên. Trước mỗi chuyến đi, trang của nhóm thường đưa thông báo kêu gọi và chỉ sau vài tiếng đã có thể đóng trang vì tìm được đủ quân số. Những chuyến đi dài ngày vất vả, địa hình - khí hậu khắc nghiệt, quy định chặt chẽ như quân đội (Ai chậm dù chỉ 1 phút ở điểm tập trung đều bị bỏ lại nên nhiều người chậm có vài phút đã phải tự bắt xe đuổi theo đoàn) nên trong tập thể cũng có lúc xích mích, lời ra tiếng vào. Rồi vì cuộc sống, vì mưu sinh, vì không chịu được khổ, vì chưa đủ nhiệt huyết, vì ngàn lý do mà có những người phải bỏ ngang. Nhưng dù lượng người vào - ra thay đổi liên tục thế nào, thì suốt hàng trăm chuyến đi ấy vẫn luôn có mặt 20 “chiến sĩ” ban đầu, những thành viên sáng lập nhóm. Đấy là những người mà theo như bác sĩ Lương thì “Cứ mỗi lần lên lịch trình, chỉ cần thông báo nội dung chứ không cần phải hỏi ý kiến họ nữa. Bởi “auto” là họ có mặt”. Trong thế hệ đời đầu ấy có bác sĩ Bình là Chủ tịch chuỗi răng Meddental, bác sĩ Thành - Trưởng khoa Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính - Bệnh viện Phổi Trung ương, bác sĩ Vũ - Trưởng khoa Thận lọc máu - Bệnh viện 108, bác sĩ Hoàng - Phó khoa Phẫu thuật thẩm mỹ - Bệnh viện Xanh Pôn… Họ cũng là những người thầm lặng, sắp xếp việc nhà, việc cơ quan để đến với những đồng bào vùng cao, bền bỉ suốt 20 năm. Có lần ngay trước chuyến đi, bác sĩ Lương bị giãn cơ lưng nghiêm trọng, đứng ngồi rất khó khăn. Cuối cùng anh vẫn quyết định tham dự theo kế hoạch, với một chiếc đai lưng tròng vào người trong suốt nhiều ngày di chuyển.

Bác sĩ Nguyễn Thế Lương là nhân vật quen thuộc trên truyền thông trong lĩnh vực nam học. Trong top 10 bác sĩ nam khoa hàng đầu được các kênh y tế bình chọn luôn có tên anh. Anh cộng tác với các chuyên mục “Lời thì thầm” của Joy FM VOV rồi “Chuyện thầm kín” của VOV2 và hơn 1 năm phụ trách chuyên mục “Thì thầm bên gối” của báo Sức khỏe đời sống. Anh cũng là ủy viên Ban Chấp hành Hội Y học Giới tính Việt Nam. Ngày 24/2 vừa rồi, Nguyễn Thế Lương vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Thầy thuốc Ưu tú sau 30 năm công tác. Tuy nhiên trước đó hai tháng, tôi biết tin bác sĩ đã viết đơn xin từ chức Phó Giám đốc Bệnh viện Thận Hà Nội. Kinh ngạc hỏi tại sao, anh chỉ nói đơn giản là công việc quản lý khiến anh vướng víu không thể theo đuổi những ước mơ và dự định của mình.

Có thể bạn quan tâm

Đón đọc Thời Nay số 1747, phát hành thứ hai, ngày 12/10

Đón đọc Thời Nay số 1747, phát hành thứ hai, ngày 12/10

Khi bắt đầu triển khai hoạt động tại địa bàn Lạc Thủy, Phú Thọ, Công ty cổ phần Môi trường Công nghệ cao Hòa Bình đã trở thành một trong số đối tác chuyên xử lý rác nguy hại cho hàng trăm doanh nghiệp sản xuất ở khu vực đồng bằng sông Hồng. Từ đây cũng là thời điểm người dân quanh vùng thấm thía cách xử lý rác chẳng liên quan gì tới cái tên mang đầy tính chuyên nghiệp về công nghệ xử lý rác thải mà người chủ công ty đã khai sinh. Ngược lại, càng tới những ngày gần đây, càng thấy nhiều lời oán thán… Trang nhất khởi đăng Kỳ 1: Tiếng kêu cứu vọng từ xóm núi trong loạt bài Nhiều dấu hiệu vi phạm ở một nhà máy xử lý rác công nghệ cao.

Cùng hội chẩn, xử trí cấp cứu, đào tạo và chuyển giao kỹ thuật là hoạt động thường quy của “Bệnh viện chị - em”.

Nối dài năng lực tuyến dưới

Từ những ca đột quỵ được cấp cứu kịp thời tại Bệnh viện (BV) Đa khoa Ba Vì đến các ca bệnh nặng được xử trí với sự hỗ trợ của BV Đa khoa Hà Đông, mô hình “BV chị - em” tại Hà Nội đang góp phần nâng cao năng lực chuyên môn tuyến dưới, giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng ngay gần nơi cư trú.

Chính quyền địa phương hỗ trợ Nhân dân gặt lúa sau những ngày mưa lớn.

Gắng sức kéo mùa về sau mưa lớn

Tại xã Ia Hiao, tỉnh Gia Lai, nhiều diện tích lúa chín rộ bị mưa quật ngã, nằm sát mặt ruộng, có nơi nước phủ quá nửa thân cây. Tranh thủ lúc trời tạnh, người dân cùng lực lượng dân quân, đoàn viên thanh niên, Hội Nông dân khẩn trương tổ chức xuống đồng, thu hoạch phần lúa còn có thể cứu vãn.

Nhà thờ đổ Hải Lý (xã Hải Tiến, Ninh Bình) là chứng tích biến đổi khí hậu.

Trả lại cảnh quan Nhà thờ đổ Hải Lý

Được xem là chứng tích biến đổi khí hậu đầu tiên của Việt Nam, Nhà thờ đổ Hải Lý (xã Hải Tiến, Ninh Bình) đã trở thành điểm đến độc đáo ven biển. Tuy nhiên, các công trình, dịch vụ và khu nuôi trồng thủy sản tự phát tồn tại nhiều năm chung quanh đang làm biến dạng cảnh quan, ảnh hưởng môi trường và đặt ra bài toán quản lý, bảo tồn chứng tích.

Lễ phát động hưởng ứng Tuần lễ học tập suốt đời năm 2026 tại phường Cầu Giấy.

Từ chiếc mũ rơm đến AI

Từ những học sinh đội mũ rơm tới lớp giữa thời chiến đến người học hôm nay khám phá trí tuệ nhân tạo là một hành trình dài. Hành trang đến lớp đã khác, nhưng khát vọng học hỏi vẫn được tiếp nối khi mỗi thế hệ phải tìm cách bước tới những đỉnh cao tri thức mới của thời đại mình.

Ngày hội Giáo dục châu Âu 2026

Ngày hội Giáo dục châu Âu 2026

Ngày hội Giáo dục châu Âu 2026 sẽ diễn ra tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh trong tháng 10. Với chủ đề “Mở mang trí tuệ”, ngày hội hướng tới việc mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin giáo dục châu Âu, đồng thời tạo không gian kết nối giữa người học Việt Nam với các trường đại học và các cơ quan đại diện châu Âu.

Các bạn trẻ nỗ lực học nghề, biến vải vụn thành hoa. Ảnh: DIÊN KHÁNH

Những mảnh vải vụn làm đẹp cho đời

Bị bại liệt nhưng chị Phạm Thị Hiền (Chi hội Người khuyết tật liên phường Hoàn Kiếm, Hà Nội) không chán nản. Ngược lại, chị đã nỗ lực tạo việc làm cho nhiều thanh niên khuyết tật bằng việc biến vải vụn thành các sản phẩm thủ công xinh xắn.

Anh Lê Quang Đức và hai vị khách từ Ninh Bình đi Huế.

Chuyện tử tế trên mỗi chuyến tàu

Giọng rao mạnh mẽ, trẻ trung của một chàng trai tiếp viên trên tàu. Anh cố ngân nga nên những âm sau cùng vuốt dài nghe rất ngộ nghĩnh, hài hước. Không hành khách nào là không ngóng ra bên ngoài cửa buồng để xem thanh niên nào sở hữu giọng rao thú vị, dễ thương đến vậy.

Cẩn trọng trong không gian thiêng, không gian xanh

Điều này từ lâu đã được chứng thực qua những ý kiến đa chiều, những phản ứng của giới chuyên môn về văn hóa, lịch sử, kể cả văn nghệ sĩ trước những hoạt động trưng bày, sắp đặt trong hoặc gần kề các di tích, danh thắng nhưng bị cho là không đẹp, nặng hơn là phản cảm, phi thẩm mỹ.

Hội thảo nhận sự quan tâm đặc biệt của giới chuyên gia trong và ngoài nước.

Công nghệ cao bảo vệ an toàn thực phẩm

An toàn thực phẩm (ATTP) ngày càng đòi hỏi khả năng kiểm soát xuyên suốt chuỗi cung ứng, từ nhận diện sớm nguy cơ, đến phát triển những sản phẩm đáp ứng tốt hơn nhu cầu sức khỏe. Những tiến bộ về khoa học, công nghệ đang mở thêm công cụ để giải quyết các yêu cầu này.

Mở rộng nguồn hiến, bảo vệ sự nhân văn trong ghép tạng

Sau gần 20 năm thực hiện, Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác năm 2006 đang được sửa đổi để đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Dự án Luật sửa đổi dự kiến được trình, xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, với nhiều chính sách mới nhằm mở rộng nguồn hiến, tháo gỡ những điểm nghẽn trong tổ chức, tài chính và điều phối hoạt động ghép tạng.

Dự kiến, từ năm 2027, tuyển sinh đào tạo ngành sư phạm sẽ theo hướng mới.

Chọn đúng người, đào tạo đúng nhu cầu

Đổi mới cơ chế tuyển sinh đào tạo sư phạm theo hướng bổ sung đánh giá năng lực nghề nghiệp, yếu tố tâm lý sư phạm ngay từ đầu vào, đồng thời gắn đào tạo với nhu cầu sử dụng và siết chặt đánh giá đầu ra là những yêu cầu mới được đặt ra. Đây là bước điều chỉnh quan trọng nhằm nâng chất lượng đội ngũ giáo viên, khắc phục tình trạng đào tạo chưa sát nhu cầu thực tế.

Đón đọc Thời Nay số 1745, phát hành thứ hai, ngày 5/10

Đón đọc Thời Nay số 1745, phát hành thứ hai, ngày 5/10

Để trở thành bác sĩ nội trú, những bác sĩ trẻ phải vượt qua một kỳ tuyển chọn khắt khe và ba năm rèn luyện trong môi trường lâm sàng cường độ cao. Phía sau những đêm trực, ca mổ và áp lực nghề nghiệp là hành trình hình thành một lớp bác sĩ trẻ có chuyên môn, bản lĩnh và khát vọng theo đuổi những lĩnh vực chuyên sâu của ngành y. Trang nhất khởi đăng loạt bài Bài toán nguồn nhân lực y tế chất lượng cao; Kỳ 1: Những người chọn con đường khó.

Ông Phạm Hữu Phụ và Thượng úy Lê Sỹ Vũ ở thôn Đoàn Kết.

Người ở nông trường, người ra biên giới vùng biên Tây Nam (kỳ 1)

Tuyến biên giới phía Tây Nam tiếp giáp giữa Việt Nam và Campuchia giữ vị trí chiến lược đặc biệt trọng yếu đối với quốc phòng, an ninh quốc gia. Thế nhưng do yếu tố lịch sử cùng điều kiện địa hình phức tạp, nhiều đoạn biên giới dài trong nhiều năm gần như vắng bóng người dân sinh sống ổn định. Đầu tháng 4 năm 2019, Bộ Tư lệnh Quân khu 7 chính thức khởi xướng và triển khai Đề án Xây dựng điểm dân cư liền kề chốt dân quân biên giới, đồn, trạm biên phòng (thường được biết đến với tên gọi Đề án 811). Đó là bước ngoặt chiến lược đưa dân ra lập ấp, đưa các dải biên cương thành thế trận biên phòng toàn dân vững chắc. Nhưng những câu chuyện vùng biên, không chỉ nằm ở một đề án.

Thực hành nghề cơ khí tại Trường cao đẳng Cơ điện Hà Nội.

Mở quyền tự chủ, nâng chất lượng nguồn tuyển

Quy chế tuyển sinh trong giáo dục nghề nghiệp vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, có hiệu lực từ ngày 3/11/2026, tạo điều kiện để các cơ sở đào tạo chủ động hơn trong xác định quy mô, phương thức tuyển sinh, đồng thời giảm thủ tục cho người học. Quyền tự chủ được mở rộng cũng đặt ra yêu cầu các trường nâng chất lượng đào tạo, để tuyển sinh không chỉ đủ về số lượng mà còn đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực của thị trường lao động.

Du khách tham gia thả rùa về biển là hoạt động bảo tồn tại Hòn Bảy Cạnh.

Mùa thu nơi đảo xanh

Theo đoàn làm phim Truyền hình Quân đội, tôi trở lại Côn Đảo (TP Hồ Chí Minh) vào những ngày thu. Thời gian đất trời ở đây dường như trôi chậm hơn để lắng nghe tiếng thì thầm của gió lộng và sóng biển.

Cần hạn chế xét nghiệm lặp lại, giảm chi phí và thời gian chờ đợi cho bệnh nhân. Ảnh: NAM NGUYỄN

Mong liên thông dữ liệu, giảm lãng phí nguồn lực y tế

Khi chuyển từ bệnh viện (BV) này sang BV khác, nhất là từ tuyến dưới lên tuyến trên, không ít người bệnh phải thực hiện lại các xét nghiệm đã làm trước đó. Nếu việc liên thông dữ liệu được áp dụng, việc công nhận những kết quả còn giá trị khi người bệnh chuyển viện sẽ góp phần hạn chế xét nghiệm lặp lại, giảm chi phí và thời gian chờ đợi.