Lĩnh vực xuất khẩu luôn là động lực tăng trưởng quan trọng trong cơ cấu kinh tế của Hà Nội. Theo Sở Công thương thành phố, năm 2024, kim ngạch xuất khẩu của thành phố đạt 19,126 tỷ USD, nhập khẩu đạt 41,44 tỷ USD. Trong 9 tháng năm 2025, xuất khẩu đạt 15,677 tỷ USD, tăng 12,1% so với cùng kỳ 2024.
Hàng hóa của doanh nghiệp Hà Nội đã có mặt tại 205 quốc gia và vùng lãnh thổ, với các nhóm hàng chủ lực gồm nông sản, dệt may, giày dép, điện tử, máy móc, thủy tinh, gốm sứ, gỗ, phương tiện vận tải và linh kiện…
Triển khai mô hình chính quyền 2 cấp theo hướng “tinh gọn, mạnh mẽ, hiệu lực, hiệu quả” cùng việc phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, ngày 12/6/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 146/2025/NĐ-CP về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực công nghiệp và thương mại. Trong đó, Bộ Công thương đã phân cấp 47 trong 87 nhiệm vụ, chiếm 54% nhiệm vụ quản lý xuất nhập khẩu tại Bộ Công thương về địa phương.
Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu Nguyễn Anh Sơn cho biết: “Chủ trương đưa thủ tục hành chính, đặc biệt trong lĩnh vực xuất khẩu về triển khai tại địa phương là phù hợp với nguyên tắc phân định thẩm quyền. Việc phân quyền giúp thương nhân có thể tự do lựa chọn đề nghị cấp phép ngay tại địa bàn hoạt động của mình, đồng thời, chính quyền địa phương có thể trực tiếp theo dõi, kiểm tra, giám sát và hướng dẫn các hoạt động của thương nhân xuất nhập khẩu”.
Phát biểu tại Hội nghị “Công bố triển khai cấp C/O, đối thoại với doanh nghiệp nhằm hướng dẫn tháo gỡ khó khăn trong giải quyết thủ tục hành chính theo quy định phân cấp phân quyền từ khi thực hiện chính quyền 2 cấp và tận dụng các FTA mở rộng thị trường cho doanh nghiệp xuất khẩu của thành phố Hà Nội” do Sở Công thương Hà Nội phối hợp Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương) tổ chức sáng 28/10, Giám đốc Sở Công thương Hà Nội Võ Nguyên Phong đánh giá: “Khối lượng nhiệm vụ phân cấp trong lĩnh vực xuất nhập khẩu rất lớn, điều này vừa mở ra cơ hội, vừa đặt ra thách thức không nhỏ đối với các địa phương, trong đó có Hà Nội”.
Để triển khai những nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã ủy quyền cho Sở Công thương Hà Nội giải quyết 37 thủ tục hành chính trong lĩnh vực này. Trong đó, 36 thủ tục liên quan đến cấp C/O (Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa) và văn bản chấp thuận cho thương nhân tự chứng nhận xuất xứ; 1 thủ tục cấp chứng thư xuất khẩu cho lô hàng dệt may xuất khẩu sang Mexico.
Sở Công thương đã bảo đảm đủ đội ngũ nhân lực, được đào tạo chuyên môn về xuất xứ hàng hóa, có tài khoản thu phí chứng nhận xuất xứ tại ngân hàng Techcombank, hạ tầng mạng và hệ thống eCoSys ổn định và bố trí khu vực lưu trữ hồ sơ, chứng từ cấp C/O riêng.
Cùng với đó, Sở đăng ký thực hiện thủ tục Cấp C/O và Văn bản chấp thuận theo lộ trình, để nghiên cứu thực hiện, nắm chắc nội dung các tài liệu và Hiệp định liên quan, tránh gây khó khăn, chậm trễ thời gian cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu trong điều kiện diễn biến khó lường tình hình thương mại quốc tế.
Quy trình cấp C/O được triển khai theo lộ trình: 2 Form (VI, VC) từ tháng 10/2025; 26 Form (trừ các Form đặc thù như EUR.1, CPTPP, UK, AI…) từ tháng 11/2025; tất cả 36 Form thực hiện cấp từ tháng 12/2025.
Mặc dù vậy, do khối lượng công việc tăng lên đáng kể sau khi tiếp nhận thêm nhiệm vụ từ Trung ương, trong khi biên chế phải cắt giảm theo quy định, dẫn đến thiếu hụt nhân sự và quá tải cho cán bộ, công chức. Một số văn bản pháp luật chưa hoàn thiện kịp thời, dẫn đến chồng chéo, thiếu thống nhất trong quản lý và xử lý hồ sơ.
Đơn cử, đối với thủ tục hành chính, Bộ Công thương phân cấp theo Nghị định 146 về Ủy ban nhân dân cấp tỉnh “cấp phép nhập khẩu, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập đối với tàu bay không người lái, phương tiện bay khác, động cơ tàu bay, cánh quạt tàu bay và trang bị, thiết bị của tàu bay không người lái, phương tiện bay khác”, Sở Công thương Hà Nội đã nhận được một số hồ sơ của doanh nghiệp về việc đề nghị nhập khẩu tàu bay không người lái không phục vụ nhiệm vụ quốc phòng, an ninh. Tuy nhiên, hiện nay, Chính phủ chưa ban hành Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Phòng không nhân dân năm 2024, do đó, chưa có cơ sở để hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện thủ tục theo quy định…
Năm 2025, thành phố Hà Nội đặt mục tiêu duy trì mức tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu hơn 7% và tăng trưởng GRDP đạt hơn 8%. Do đó, công tác hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp trong thực hiện các thủ tục hành chính được thành phố đặc biệt quan tâm, chú trọng.
Lãnh đạo Sở Công thương Hà Nội cho biết, hiện thành phố đang triển khai đồng bộ các nhiệm vụ trọng tâm như phối hợp Bộ Công thương thực hiện cấp C/O; đẩy mạnh cải cách hành chính, số hóa quy trình, nâng cấp hạ tầng công nghệ và thiết bị. Sở Công thương cùng các ban, sở, ngành sẽ tạo điều kiện tối đa để doanh nghiệp rút ngắn thời gian làm thủ tục, chủ động nắm bắt cơ hội kinh doanh trong nước và quốc tế.
Bên cạnh đó, Sở Công thương Hà Nội cũng kiến nghị Bộ Công thương tiếp tục tổ chức đào tạo chuyên sâu cho đội ngũ cán bộ thực hiện C/O, hỗ trợ thông tin kịp thời về các diễn biến chính sách thương mại quốc tế, bảo đảm phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp Hà Nội.
