Tháo gỡ khó khăn cho công nghệ số

Việt Nam đã có những bước phát triển mạnh mẽ trong lĩnh vực công nghệ số trong thời gian qua. Con số về tổng doanh thu công nghiệp công nghệ số năm 2024 ước đạt 152 tỷ USD, tăng 35,7% so với năm 2019, cho thấy rõ sự tăng trưởng của ngành này.
Ảnh minh họa. (Ảnh: Hoàng Hiếu/TTXVN)
Ảnh minh họa. (Ảnh: Hoàng Hiếu/TTXVN)

Với gần 74.000 doanh nghiệp hoạt động, hệ sinh thái khởi nghiệp công nghệ số ngày càng lớn mạnh. Tuy nhiên, lực lượng lao động công nghệ thông tin tuy dồi dào, thực tế chúng ta vẫn thiếu chuyên gia cao cấp, nhân sự có chuyên môn sâu, nhất là trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, phân tích, xử lý dữ liệu lớn, khoa học dữ liệu, an ninh an toàn thông tin.

Trong phiên họp thứ 2 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày 4/3, Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng ban Chỉ đạo nêu rõ: Việc thiếu hụt nhân lực, đặc biệt là nhân lực chất lượng cao sẽ là nguy cơ trở thành điểm nghẽn. Việc đầu tư, hoàn thiện hạ tầng và phát triển các công nghệ mới chưa được quan tâm đúng mức...

Thực tiễn cho thấy, việc đào tạo và thu hút nhân tài chất lượng cao, có kinh nghiệm có nhiều hạn chế, khiến các doanh nghiệp công nghệ phát triển chậm, phụ thuộc nhiều vào công nghệ nhập khẩu, thậm chí còn gặp khó khăn trong đổi mới sáng tạo và phát triển sản phẩm mang tính đột phá.

Trong khi đó, các doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam đối mặt với những thách thức từ các công ty công nghệ lớn như Apple, Google, Microsoft… vốn có lợi thế về tài chính, thương hiệu, công nghệ tiên tiến và hệ sinh thái rộng lớn. Điều này làm cho các sản phẩm công nghệ số Việt Nam khó cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.

Mặc dù Việt Nam đã có những cải thiện về hạ tầng viễn thông, mạng 5G, trung tâm dữ liệu, hạ tầng tính toán và lưu trữ nhưng theo các chuyên gia công nghệ, chúng ta vẫn cần đầu tư mạnh hơn để bảo đảm khả năng mở rộng, tối ưu hóa hiệu suất và bảo mật thông tin. Với sự ra đời của nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp (startup) công nghệ, sự phát triển mạnh mẽ của các nền tảng số trong thương mại điện tử, tài chính, giáo dục và y tế, việc tiếp cận nguồn vốn có lúc có nơi là một trở ngại đáng kể. Nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc gọi vốn từ các nhà đầu tư trong nước và nước ngoài để mở rộng quy mô và phát triển sản phẩm dài hạn.

Nhiều nhà khoa học, nhà quản lý thừa nhận, cùng với sự thiếu hụt nhân lực chất lượng cao thì hạn chế về khả năng đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D) là những cản trở lớn nhất trong phát triển bền vững công nghệ số và doanh nghiệp công nghệ số. Hiện nay, nhiều doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam chưa có điều kiện đầu tư mạnh vào R&D, dẫn đến sự phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài, khó tạo ra sản phẩm đột phá và có tính cạnh tranh cao, hạn chế khả năng tự chủ công nghệ. Vì thế, Nhà nước và doanh nghiệp cần đầu tư nhiều hơn vào R&D để tạo ra công nghệ cốt lõi thay vì chỉ gia công hoặc phụ thuộc vào công nghệ nhập khẩu.

Bên cạnh đó, một số giải pháp quan trọng, tập trung giải quyết các thách thức trong phát triển bền vững công nghệ số cần được chú trọng, trong đó có việc tăng cường hợp tác giữa doanh nghiệp, trường đại học và viện nghiên cứu để đào tạo nhân lực chất lượng cao; xây dựng cơ chế hợp tác giữa doanh nghiệp nhà nước và tư nhân để cùng phát triển công nghệ nội địa. Cùng với việc khuyến khích các quỹ đầu tư mạo hiểm trong nước và nước ngoài đầu tư vào công nghệ số, trước mắt các doanh nghiệp Việt Nam cần tập trung vào các lĩnh vực ngách, tận dụng lợi thế địa phương để phát triển sản phẩm phù hợp thị trường trong nước và khu vực.

Có thể bạn quan tâm

[Infographic] Xu hướng vi phạm và các phương thức, thủ đoạn mới trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ

[Infographic] Xu hướng vi phạm và các phương thức, thủ đoạn mới trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, các hành vi vi phạm quyền sở hữu trí tuệ đang có xu hướng gia tăng với nhiều phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, gây nhiều khó khăn cho công tác phát hiện, xử lý và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cũng như môi trường cạnh tranh lành mạnh.

[Video] Còn khoảng 34 triệu thuê bao chưa xác nhận chính chủ

[Video] Còn khoảng 34 triệu thuê bao chưa xác nhận chính chủ

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, việc triển khai Thông tư 08/2026 hướng dẫn việc xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất trong tháng 4 vừa qua đã phát hiện có gần 900.000 thuê bao không chính chủ, 60 triệu thuê bao đã xác nhận sử dụng chính chủ và còn khoảng 34 triệu thuê bao vẫn chưa xác nhận.

Công tác dự báo và cảnh báo sớm chính là “tuyến phòng thủ” đầu tiên, giữ vai trò quyết định trong bảo vệ tính mạng người dân và tài sản. (Ảnh: TRỌNG TÙNG)

Rút ngắn thời gian phản ứng với thiên tai

Việc cảnh báo thiên tai sẽ chỉ thật sự hiệu quả khi thông tin nguy hiểm đến đúng người, đúng nơi và đúng thời điểm. Các mô hình tháp báo lũ thông minh và mạng quan trắc tự động đang giúp việc đưa dữ liệu về ngập lụt tới cộng đồng nhanh hơn, rút ngắn thời gian phản ứng của người dân khi thiên tai xảy ra.

Đào tạo an ninh mạng tại CyRadar giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực phòng thủ.

Tăng năng lực phòng vệ của doanh nghiệp

Chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội tăng trưởng cho doanh nghiệp Việt Nam nhưng cũng kéo theo những rủi ro an ninh mạng phức tạp. Khi dữ liệu trở thành tài sản chiến lược, khả năng bảo vệ hệ thống và thông tin không còn là vấn đề kỹ thuật mà trở thành năng lực phòng vệ quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp.

Hoạt động nghiên cứu tại Phòng Thí nghiệm trọng điểm Công nghệ Lọc, Hóa dầu (Viện Hóa học công nghiệp Việt Nam).

Đầu tư hạ tầng nghiên cứu cho công nghệ chiến lược

Phát triển hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia là một trong những giải pháp để hiện thực hóa mục tiêu đột phá về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết 57-NQ/TW. Thực trạng lạc hậu về công nghệ đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tổ chức lại hạ tầng nghiên cứu theo hướng tập trung, đồng bộ và hiệu quả.

Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an thành phố Đà Nẵng đấu tranh tội phạm trên không gian mạng. (Ảnh: Công Vinh)

Nâng cao ý thức làm chủ, bảo vệ không gian mạng

Tại Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp tục khẳng định chủ trương của Đảng về bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới, khi nhấn mạnh yêu cầu: Tự chủ chiến lược, có năng lực kiểm soát rủi ro, có thể chế vững, có trật tự xã hội ổn định, có sự hội nhập quốc tế sâu rộng...

UAV được thử nghiệm phun thuốc cho cây cà-phê tại xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên.

Cơ chế sandbox đã sang giai đoạn triển khai thực tế

Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, bên cạnh chuẩn bị cấp phép mô hình thử nghiệm có kiểm soát đầu tiên về phát triển kinh tế tầm thấp, ứng dụng phương tiện bay không người lái (UAV) tại tỉnh Điện Biên, một số địa phương, doanh nghiệp cũng bày tỏ quan tâm đến việc triển khai thử nghiệm mô hình sandbox.

Định vị vị thế Việt Nam trên bản đồ sở hữu trí tuệ toàn cầu

Định vị vị thế Việt Nam trên bản đồ sở hữu trí tuệ toàn cầu

Trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, sở hữu trí tuệ ngày càng khẳng định vai trò là một trụ cột quan trọng của nền kinh tế tri thức. Những năm qua, Việt Nam đã chủ động hoàn thiện thể chế, từng bước xây dựng hệ thống sở hữu trí tuệ tương thích với chuẩn mực quốc tế và đạt được nhiều kết quả tích cực.