Sau một quá trình nghiên cứu khoa học, ngày 8/12/2025, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam (VACNE) đã ban hành quyết định công nhận quần thể 12 cây chè Shan tuyết tại xã Đồng Phúc là cây Di sản Việt Nam.
Số cây này thuộc các hộ Lý Văn Tịnh, Đặng Văn Chuổng (thôn Phiêng Phung) và Mùng Văn Thời (thôn Nà Bay), Triệu Văn Dựng (thôn Bản Chang).
Theo Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Đồng Phúc Triệu Quang Hùng, việc công nhận này góp phần khẳng định giá trị sinh thái, cảnh quan và di sản của giống chè Shan tuyết tại địa phương. Đồng thời tạo cơ sở pháp lý cho công tác bảo tồn, chăm sóc, phát triển và quảng bá di sản.
Khu vực Bằng Phúc, thuộc xã Đồng Phúc có 7 thôn thì cả 7 thôn đều trồng và chế biến chè Shan tuyết do có độ cao lớn, khí hậu mát lạnh, độ ẩm cao, phù hợp cho cây chè Shan tuyết sinh trưởng, phát triển.
Điều tra khoa học cho thấy, quần thể chè Shan tuyết tại khu vực Bằng Phúc có giá trị nổi bật về sinh học, lịch sử hình thành, văn hóa và tiềm năng phát triển kinh tế gắn với du lịch.
Khu vực này hiện có hơn 316ha chè Shan tuyết đang cho thu hoạch. Theo Viện Khoa học kỹ thuật nông lâm nghiệp miền núi phía bắc, khu vực này hiện có 740 cây chè Shan tuyết cổ thụ. Trong đó, nhiều nhất là tại thôn Phiêng Phung với hơn 400 cây.
Các cây chè có chiều cao trung bình hơn 5m, đường kính gốc hơn 19cm, nhiều cây có thế dáng đẹp, tán rộng, tạo cảnh quan đặc sắc.
Kết quả xác định cho thấy, tuổi trung bình của các cây chè cổ thụ đạt khoảng 97 năm, nhiều cây hơn 100 năm, cây trẻ nhất cũng 65 năm. Đây là những con số khẳng định giá trị di sản lâu đời, thể hiện sự gắn bó giữa cây chè và cộng đồng dân cư bản địa qua nhiều thế hệ.
Trên cơ sở được công nhận quần thể cây Di sản Việt Nam, thời gian tới, xã Đồng Phúc tiếp tục bảo tồn quần thể chè theo hướng khoa học, bền vững; phát triển vùng nguyên liệu hữu cơ, nâng tầm thương hiệu chè Shan tuyết.
Đồng thời, địa phương xây dựng mô hình du lịch sinh thái trải nghiệm gắn với di sản cây chè; xây dựng hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ quanh cây chè di sản. Xã cũng nâng cao năng lực cộng đồng, phát triển kinh tế gắn với bảo tồn.
Đồng Phúc đặt mục tiêu đến năm 2030, khu vực này trở thành điểm đến chè Shan tuyết đặc sắc của du lịch Thái Nguyên và vùng Việt Bắc.
Tại buổi lễ, chính quyền, doanh nghiệp, hợp tác xã, đơn vị khoa học cũng đã ký các biên bản ghi nhớ quản lý, bảo vệ, bảo tồn, phát huy giá trị và bao tiêu sản phẩm chè Shan tuyết.
