NHIỀU MÔ HÌNH, CÁCH LÀM HAY
Trong quy trình sản xuất sâm tại Hợp tác xã Sâm Cúc Phương, đất phải được cày bừa kỹ, sau đó rải phân hữu cơ được ủ vi sinh, làm cỏ bằng tay, nước tưới từ đầu nguồn và được chăm sóc bằng dịch trùn quế, đạm cá, vi sinh kết hợp mật mía; khi sâu bệnh, được trị từ chế phẩm sinh học tỏi, ớt...
Bằng các phương pháp canh tác hữu cơ, hầu hết sâm đều có củ to, bảo đảm độ tươi sạch, có hàm lượng chất dinh dưỡng cao tạo ra thành phẩm đa dạng như: Bột sâm, trà sâm, rượu sâm, các loại thực phẩm chức năng. Qua đó, đem lại hiệu quả kinh tế cao, lãi từ 150-200 triệu đồng/ha và tạo việc làm ổn định cho nhiều lao động địa phương. Với diện tích gần 5 ha, hợp tác xã tiếp tục trồng sâm theo tiêu chuẩn GACP (trồng, thu hái theo tiêu chuẩn của WHO) và từng bước cải tiến công nghệ, máy móc hoàn thiện hơn nữa các sản phẩm, hướng tới thị trường quốc tế.
Ông Nguyễn Đức Tuấn, cố vấn cấp cao của Hợp tác xã Sâm Cúc Phương cho biết, được thành lập năm 2022, hợp tác xã trồng, chế biến sâm ngay theo hướng hữu cơ và được chứng nhận hữu cơ năm 2023. Cách làm này tạo môi trường cân bằng sinh thái chung cho hệ động vật, thực vật; nâng cao giá trị, chất lượng sản phẩm.
Nằm trong vùng đệm của Di sản thế giới Tràng An, Hợp tác xã RiTi luôn nỗ lực kết hợp giữa bảo tồn, sản xuất và phát triển cộng đồng. Tại đây chuyên trồng các loại thảo dược như hoa cúc, bồ công anh theo phương pháp hữu cơ tuần hoàn, thuận tự nhiên với diện tích gần 2 ha và đã được chứng nhận hữu cơ năm 2022.
Hợp tác xã xây dựng xưởng sản xuất phân giun rộng 300 m2 nhằm chủ động kiểm soát chất lượng, sản lượng phân bón đáp ứng cho khu vực; trồng những hàng rào cây và trồng xen các loại cây chung quanh để tạo môi trường sống cho các loài “thiên địch”, tuyệt đối không dùng hóa chất tổng hợp; ứng dụng các hình thức sản xuất hiện đại. Nhờ đó, vườn hoa là nơi trú ẩn an toàn của ong, bọ rùa và rất nhiều loài côn trùng có lợi khác đem lại giá trị kinh tế cao, đạt khoảng 13-14 triệu đồng/sào.
Hiện, Hợp tác xã RiTi đang phục hồi giống cúc núi - loài hoa từng dùng để dưỡng mắt Thái hậu Từ Dụ để xây dựng thành sản phẩm thảo dược văn hóa đặc sắc của Việt Nam. Hợp tác xã cũng ưu tiên chất lượng sản phẩm và sinh kế người dân, xây dựng các hoạt động dịch vụ du lịch như: Tham quan nông trại, thưởng trà và kể chuyện về bản sắc địa phương.
Ông Hoàng Minh Thành, Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã RiTi cho biết: “Chuyển đổi sang nông nghiệp hữu cơ không chỉ là giải pháp để bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, mà còn là con đường xây dựng nền kinh tế xanh bền vững, tôn trọng văn hóa bản địa. Đặc biệt, việc đưa nông nghiệp hữu cơ vào không gian du lịch mang lại lợi ích kép về giá trị sản phẩm tăng lên mà không cần mở rộng diện tích, đồng thời giúp du khách nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường và tiêu dùng có trách nhiệm”.
NÂNG GIÁ TRỊ NÔNG NGHIỆP
Thực hiện Đề án 885 của Chính phủ về phát triển nông nghiệp hữu cơ giai đoạn 2020- 2030, tỉnh Ninh Bình triển khai đồng bộ nhiều chính sách về hỗ trợ lúa đặc sản, rau quả hữu cơ, ứng dụng công nghệ cao; cơ giới hóa, khuyến khích tích tụ ruộng đất; phát triển hợp tác xã, liên kết chuỗi, gắn kết “4 nhà”... Qua đó, nông nghiệp sinh thái, hữu cơ từng bước khẳng định vị thế, đóng góp vào sự phát triển kinh tế đa giá trị.
Đến hết năm 2024, tỉnh có 26 ha được cấp chứng nhận hữu cơ; hơn 5.000 ha lúa và hơn 700 ha rau màu được sản xuất theo hướng hữu cơ; khoảng 6.000 ha canh tác lúa giúp giảm phát thải khí nhà kính; 1.689 ha ngao đạt chứng nhận quốc tế ASC, đưa Ninh Bình trở thành một trong những địa phương có sản phẩm thủy sản hữu cơ được quốc tế chứng nhận, mở ra cơ hội xuất khẩu và hội nhập sâu rộng.
Bên cạnh đó, nhiều mô hình nông nghiệp đa giá trị như: “Cánh đồng lúa sắc vàng Tam Cốc”, “Đầm sen Hang Múa”, khu trồng trà hoa vàng Cúc Phương… không chỉ cung cấp sản phẩm hữu cơ mà còn trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn, thu hút du khách. Những mô hình này giúp Ninh Bình đạt những kết quả ấn tượng về du lịch. Giai đoạn 2020-2025, tổng lượng khách du lịch đến tỉnh ước đạt 31,7 triệu lượt, với tổng doanh thu ước đạt 31,1 nghìn tỷ đồng. Qua đó, không chỉ khẳng định vị thế là “điểm đến tốt nhất của nhiều du khách quốc tế” mà còn cho thấy hiệu quả của việc gắn kết nông nghiệp hữu cơ với du lịch.
Ông Nguyễn Sinh Tiến, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Ninh Bình cho biết, Ninh Bình có bề dày lịch sử-văn hóa với nhiều di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh, lễ hội truyền thống đặc sắc; nông nghiệp phát triển, là nền tảng phát triển du lịch. Các sản phẩm nông nghiệp chủ lực như lúa gạo, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản, lâm nghiệp đều nằm trong nhóm dẫn đầu của vùng Đồng bằng sông Hồng, nhờ vào nhiều chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp, kinh tế nông thôn đặc thù.
Theo ông Trần Anh Dũng, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình, tỉnh xác định phát triển nông nghiệp xanh, sạch, nông nghiệp hữu cơ là kim chỉ nam, là động lực mạnh mẽ cho nông nghiệp. Thời gian tới, Ninh Bình mở rộng quy mô sản xuất hữu cơ, xây dựng các vùng sản xuất tập trung, áp dụng các tiêu chuẩn hữu cơ tiên tiến, hỗ trợ nông dân chuyển đổi sản xuất; tiếp tục gắn kết nông nghiệp với du lịch trải nghiệm, xây dựng thêm nhiều điểm tham quan, du lịch cộng đồng để giới thiệu các sản phẩm nông nghiệp đặc trưng.
Đồng thời, tỉnh hỗ trợ các doanh nghiệp xây dựng thương hiệu, chứng nhận sản phẩm, mở rộng thị trường; thu hút đầu tư vào công nghệ cao, chuyển đổi số, áp dụng các công nghệ tiên tiến trong quản lý sản xuất, truy xuất nguồn gốc, phân phối sản phẩm; tăng cường hợp tác quốc tế, học hỏi kinh nghiệm từ các quốc gia, các tổ chức và doanh nghiệp trên toàn thế giới để nâng cao năng lực sản xuất, quản lý.
