Tạo nguồn lực bảo vệ môi trường

Thời gian qua cho thấy công tác bảo vệ môi trường đã đạt nhiều kết quả tích cực. Tỷ lệ che phủ rừng được duy trì ổn định ở mức 42%. Việc quản lý chất thải rắn sinh hoạt có nhiều chuyển biến, với tỷ lệ thu gom, xử lý đạt 97,28% tại đô thị và 80,5% tại nông thôn.

Chủ Nhật, ngày 19/04/2026 - 07:03

Người dân xã Bản Liền, tỉnh Lào Cai tham gia chương trình trồng cây, tháng 8/2025. (Ảnh: TL)

Phần lớn các khu công nghiệp, khu chế xuất đang hoạt động đã được trang bị hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt chuẩn, góp phần kiểm soát hiệu quả các nguồn thải lớn.

Tuy nhiên, vẫn có một khoảng cách nhất định giữa chính sách và triển khai; công tác bảo vệ môi trường ở một số nơi còn hạn chế, chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn. Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Thái Đại (Hội Thủy lợi Việt Nam), ô nhiễm không khí, nhất là bụi mịn PM2.5, đang trở thành vấn đề bức xúc tại các đô thị lớn như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, với chỉ số AQI nhiều thời điểm chạm ngưỡng “nguy hại”. Trong khi đó, hạ tầng kỹ thuật về bảo vệ môi trường còn thiếu và lạc hậu, nhất là hệ thống thu gom, xử lý nước thải đô thị khi chỉ khoảng 18% số lượng nước thải được xử lý trước khi xả ra môi trường.

Ô nhiễm tại các lưu vực sông Cầu, sông Nhuệ-Đáy và hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải vẫn diễn biến phức tạp, chậm được cải thiện. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ sự thiếu đồng bộ giữa tốc độ đô thị hóa và năng lực đầu tư cho hạ tầng môi trường, cùng với đó là nhận thức và trách nhiệm của một bộ phận doanh nghiệp, địa phương còn hạn chế, khi vẫn coi bảo vệ môi trường là chi phí phát sinh thay vì là nền tảng cho phát triển bền vững.

Cán bộ Hạt Kiểm lâm số 3 sử dụng thiết bị bay không người lái theo dõi diễn biến rừng.

Bảo vệ rừng hiệu quả nhờ ứng dụng công nghệ

09/01/2026 20:40

Từ góc nhìn của các tổ chức hội, bà Phạm Thị Bích Thủy, Phó Tổng Thư ký Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam cho rằng, rác thải sinh hoạt, nhất là rác thải nhựa, cùng với ô nhiễm nguồn nước tại khu vực nông thôn, ven đô vẫn chưa được xử lý triệt để, trong khi hạ tầng xử lý chưa theo kịp yêu cầu.

Trước tình trạng ô nhiễm môi trường ngày càng rõ nét, người dân không khỏi lo ngại về chất lượng không khí, nguồn nước và rác thải trong đời sống.

Vai trò của các tổ chức hội khoa học-kỹ thuật và đội ngũ trí thức khoa học trong tư vấn, phản biện và giám sát chính sách cần được coi là một trụ cột quan trọng, nhất là đối với các vấn đề chiến lược gắn với mục tiêu phát triển bền vững như bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu.

Bà Phạm Thị Bích Thủy,

Phó Tổng Thư ký Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam

Theo bà Phạm Thị Bích Thủy, vai trò của các tổ chức hội khoa học-kỹ thuật và đội ngũ trí thức khoa học trong tư vấn, phản biện và giám sát chính sách cần được coi là một trụ cột quan trọng, nhất là đối với các vấn đề chiến lược gắn với mục tiêu phát triển bền vững như bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu. Khi có cơ chế phù hợp và được trao điều kiện phát huy năng lực, các tổ chức hội và đội ngũ trí thức khoa học có thể kiến tạo những mô hình hiệu quả, tạo sức lan tỏa sâu rộng trong xã hội.

Dẫn chứng từ Chương trình Cây Di sản Việt Nam do Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam khởi xướng từ năm 2010, bà Thủy cho biết, từ một sáng kiến mang tính xã hội hóa, chương trình đã trở thành mô hình điển hình bảo tồn thiên nhiên dựa vào cộng đồng, không chỉ tôn vinh các cây cổ thụ có giá trị sinh thái, lịch sử và văn hóa mà còn góp phần nâng cao nhận thức xã hội về trách nhiệm gìn giữ môi trường sống.

Cần tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường; tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; đẩy mạnh đầu tư hạ tầng xử lý chất thải, cải thiện chất lượng môi trường tại đô thị và khu công nghiệp; có giải pháp hiệu quả giảm ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn; nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm thiên tai và triển khai các chương trình thích ứng biến đổi khí hậu mang tính dài hạn, nhất là tại các vùng dễ bị tổn thương.

Ông Nguyễn Văn Vẻ,

Hội Nước và Môi trường Việt Nam

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Văn Vẻ (Hội Nước và Môi trường Việt Nam) cho rằng, cần tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường; tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; đẩy mạnh đầu tư hạ tầng xử lý chất thải, cải thiện chất lượng môi trường tại đô thị và khu công nghiệp; có giải pháp hiệu quả giảm ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn; nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm thiên tai và triển khai các chương trình thích ứng biến đổi khí hậu mang tính dài hạn, nhất là tại các vùng dễ bị tổn thương.

Bổ sung về nguồn lực thực hiện, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Thái Đại chỉ rõ, cần tăng chi ngân sách cho bảo vệ môi trường, bảo đảm vốn cho các công trình hạ tầng thiết yếu như xử lý nước thải và phòng, chống thiên tai; phát triển thị trường tài chính xanh, khuyến khích tín dụng ưu đãi cho các dự án kinh tế tuần hoàn, năng lượng tái tạo và sớm đưa sàn giao dịch carbon vào vận hành chính thức.

BÍCH LIÊN