Bảo vệ rừng hiệu quả nhờ ứng dụng công nghệ

Với hơn 557.000 ha rừng, độ che phủ hơn 62%, có nhiều vườn quốc gia, khu bảo tồn, trong khi lực lượng kiểm lâm mỏng nên công tác quản lý, bảo vệ rừng tại Thái Nguyên đang gặp nhiều khó khăn, thách thức. Ứng dụng khoa học-công nghệ, chuyển đổi số đã hỗ trợ giám sát, giúp địa phương thực hiện hiệu quả công tác này.

Cán bộ Hạt Kiểm lâm số 3 sử dụng thiết bị bay không người lái theo dõi diễn biến rừng.
Cán bộ Hạt Kiểm lâm số 3 sử dụng thiết bị bay không người lái theo dõi diễn biến rừng.

Khu bảo tồn loài và sinh cảnh Nam Xuân Lạc, nằm ở phía bắc tỉnh, có diện tích hơn 3.980 ha, trong đó, phân khu bảo vệ nghiêm ngặt hơn 2.500 ha. Theo Giám đốc Khu bảo tồn Lường Quốc Hải, diện tích rộng, địa hình phức tạp, chia cắt mạnh trong khi Ban quản lý chỉ có 12 người, không thể bảo đảm an toàn cho toàn bộ diện tích.

Do đó, thời gian qua, Ban quản lý chủ động ứng dụng công nghệ để theo dõi, giám sát rừng bằng thiết bị bay không người lái, hệ thống định vị GPS, bản đồ số, ảnh vệ tinh.

Cán bộ chuyên trách bảo vệ rừng Nguyễn Việt Anh cho biết, việc sử dụng các phần mềm như Vtool, MapInfo và GPS cầm tay giúp xác định vị trí, biến động rừng, hỗ trợ lập biên bản điện tử tại hiện trường. Thay vì ghi chép thủ công, cán bộ cập nhật dữ liệu, hình ảnh và thông tin hiện trường ngay lập tức trên hệ thống.

Nhờ ứng dụng công nghệ, Ban quản lý Khu bảo tồn đã phát hiện, xử lý sớm các điểm nguy cơ cháy rừng, không để cháy lan. Dữ liệu rừng được số hóa, cập nhật kịp thời, phục vụ hiệu quả công tác báo cáo, quản lý.

Theo cán bộ chuyên trách bảo vệ rừng Phùng Thị Thu, việc sử dụng bản đồ số và ảnh vệ tinh giúp cập nhật nhanh ranh giới, diện tích rừng đặc dụng, rừng tự nhiên và vùng đệm. Công nghệ này giúp giảm 30-40% số khối lượng công việc thủ công, rút ngắn thời gian tuần tra còn một nửa và nâng cao độ chính xác.

Hạt Kiểm lâm số 3 đang quản lý nhiều diện tích rừng tại các xã Bằng Vân, Nà Phặc, Ngân Sơn... Đây là khu vực thường xuyên có nguy cơ cao cháy rừng vì thông, loại cây có tinh dầu dễ bắt lửa được trồng phổ biến.

Theo Hạt trưởng Đoàn Việt Hưng, thay vì bản đồ giấy, đơn vị sử dụng phần mềm MapInfo và FRMS (phần mềm chuyên ngành) để cập nhật theo dõi diễn biến rừng. Trên điện thoại thông minh, cán bộ kiểm lâm cài đặt phần mềm Vtools, FRMS Mobile để đo khoảng cách, diện tích trực tiếp trên bản đồ, xác định vị trí hiện tại và hướng nhìn thực tế. Phần mềm còn giúp nhập dữ liệu, lưu ảnh thực địa, chia sẻ dữ liệu và xuất file nhanh, sử dụng giải đoán ảnh vệ tinh để phát hiện sớm các vụ phá rừng, cháy rừng.

Hạt Kiểm lâm số 10 đang quản lý, bảo vệ hơn 46.000 ha rừng trên địa bàn các xã Chợ Mới, Thanh Thịnh, Yên Bình, Tân Kỳ, Thanh Mai. Đây là địa bàn thường xảy ra cháy vào mùa khô. Nhờ ứng dụng công nghệ, Hạt Kiểm lâm đã lắp đặt biển báo cháy rừng tự động. Thông qua việc thu thập và xử lý dữ liệu khí tượng (nhiệt độ, độ ẩm), biển báo kịp thời đưa ra cấp cảnh báo, người quản lý có thể điều khiển biển thông qua ứng dụng trên điện thoại thông minh.

Việc ứng dụng công nghệ giúp tăng độ chính xác trong cập nhật ranh giới, quy hoạch và số hóa dữ liệu. Trước đây, để cập nhật, kiểm lâm phải sử dụng GPS cầm tay và bản đồ giấy thì hiện tại, qua phần mềm FRMS, kết hợp ứng dụng MapInfo, Global Mapper đã có thể nhanh chóng chuyển thành bản đồ file ảnh, gắn tọa độ, theo dõi trực tiếp trên điện thoại thông minh từng lô rừng, có thể khoanh vẽ từng lô lên bản đồ số khi đi thực địa.

Vừa qua, tỉnh đã triển khai ứng dụng phần mềm SMART Connect trong tuần tra, kiểm tra hiện trường và giám sát đa dạng sinh học. Đây là công cụ cho phép thu thập, lưu trữ, phân tích, chia sẻ dữ liệu từ hoạt động tuần tra bảo vệ rừng. Thông qua thiết bị di động, lực lượng bảo vệ rừng, tổ tuần tra ghi nhận vị trí GPS, chụp ảnh, thu thập thông tin liên quan đến hiện trạng rừng, dấu vết động vật quý... Các dữ liệu này được truyền trực tuyến về hệ thống trung tâm.

Công nghệ giúp tăng tính chính xác, kịp thời, nâng cao năng lực quản lý rừng, giảm áp lực cho lực lượng bảo vệ rừng, liên kết chặt chẽ đơn vị quản lý với các cơ quan chuyên môn và cộng đồng.

Năm 2025, nhờ ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, Chi cục Kiểm lâm đã chủ động cập nhật gần 300 điểm cháy trên hệ thống cảnh báo vệ tinh, kịp thời xác minh, xử lý, không để xảy ra cháy lớn. Toàn tỉnh phát hiện hơn 370 vụ vi phạm Luật Lâm nghiệp, giảm so với năm 2024.

Ứng dụng khoa học-công nghệ, chuyển đổi số đã giúp tỉnh Thái Nguyên quản lý, bảo vệ rừng, nhất là rừng tự nhiên và rừng đặc dụng hiệu quả. Tuy nhiên, quá trình này còn nhiều thách thức như: Trang thiết bị công nghệ chưa được đầu tư đồng bộ trong khi thời tiết, khí hậu khắc nghiệt ảnh hưởng tới độ bền của trang thiết bị; nguồn ảnh viễn thám chất lượng chưa cao, gây khó khăn cho phân tích, đánh giá hiện trạng rừng...

Để nâng cao hiệu quả ứng dụng công nghệ, Chi cục Kiểm lâm Thái Nguyên tiếp tục đầu tư các trang thiết bị, máy móc, công cụ; tăng cường tập huấn, đào tạo kỹ năng sử dụng công nghệ cho kiểm lâm viên và các tổ tuần rừng; sử dụng, khai thác hiệu quả các ứng dụng được Cục Kiểm lâm chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện.

Có thể bạn quan tâm

Đại biểu ấn nút khai mạc Festival nông sản, OCOP, làng nghề gắn kết du lịch Tuyên Quang năm 2026. (Ảnh: Đức Thắng)

Khai mạc Festival nông sản, OCOP, làng nghề gắn kết du lịch

Tối 18/9, tại đường Chiến thắng Sông Lô, Sở Công thương tỉnh Tuyên Quang tổ chức khai mạc Festival nông sản, OCOP, làng nghề gắn kết du lịch-Tuyên Quang năm 2026. Dự khai mạc có lãnh đạo Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh Tuyên Quang; lãnh đạo Sở Công thương 17 tỉnh, thành phố.

Hiện gia đình ông Binh có 30 ha đất sản xuất, trong đó 27 ha cây ăn quả đã cho thu hoạch.

Dựng cơ nghiệp từ đôi bàn tay trắng

Hơn 30 năm trước, từ Hưng Yên lên Sơn La khai hoang với đôi bàn tay trắng, ông Nguyễn Văn Binh từng bước biến những triền đất dốc, sản xuất kém hiệu quả ở bản Hua Đán, xã Chiềng Hặc thành vùng cây ăn quả rộng 30 ha. Mỗi năm, mô hình mang lại lợi nhuận hàng tỷ đồng, tạo việc làm cho hàng chục lao động.

Lãnh đạo Trung ương Hội Nông dân Việt Nam và lãnh đạo Hội Nông dân tỉnh Điện Biên thăm vùng trồng cà-phê tại xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên.

Phát triển vùng nguyên liệu gắn với chế biến

Với mục tiêu đến năm 2030 toàn tỉnh có 40 nghìn ha cây mắc-ca và hơn 20 nghìn ha cà-phê, tỉnh Điện Biên đã ban hành chính sách hỗ trợ trồng, thu hút chế biến sâu nâng giá trị sản phẩm từ hai loại cây chủ lực này.

Lãnh đạo xã Bạch Thông kiểm tra, chỉ đạo công tác khắc phục sạt lở trên địa bàn (Ảnh MINH NGUYỆT)

Chủ động phòng ngừa nguy cơ sạt lở đất, đá ở vùng cao

Khu vực phía bắc tỉnh Thái Nguyên do đặc thù địa hình chia cắt mạnh, nhiều núi cao, khe sâu cho nên nguy cơ sạt lở đất, đá vào mùa mưa rất lớn. Trong những tháng qua, khi xảy ra mưa nhiều, tình trạng này liên tục tái diễn đe dọa an toàn, đặt ra yêu cầu phải chủ động cao trong công tác phòng ngừa.

Gia đình ông Vũ Đình Sơn, thôn An Thịnh, xã Tân An phát triển nuôi cầy và dúi cho thu nhập cao.

Đa dạng sinh kế từ vật nuôi đặc sản

Những năm qua, nhiều hộ dân ở tỉnh Tuyên Quang đã mạnh dạn đầu tư các mô hình nuôi vật nuôi đặc sản, động vật có giá trị cao. Các mô hình đang mở ra hướng chăn nuôi phù hợp điều kiện miền núi, góp phần đa dạng hóa sinh kế, nâng cao thu nhập.

Chuyển đổi số góp phần thay đổi diện mạo nông thôn ở Sơn Hà.

Đưa công nghệ số đến người dân vùng cao

Mô hình “Thôn số” đang mở ra những thay đổi trong đời sống của người dân thôn Sơn Hà, xã Bát Xát (Lào Cai). Dù hạ tầng còn nhiều khó khăn, việc từng bước đưa các tiện ích số vào đời sống đã giúp người dân tiếp cận thông tin, ứng dụng khoa học-công nghệ và giải quyết công việc thuận lợi hơn.

Tỉnh Thái Nguyên giao chỉ tiêu cho các xã tiêm vắc-xin phòng dại cho chó, mèo đạt ít nhất từ 70% tổng đàn trở lên.

Nâng cao hiệu quả phòng bệnh dại cho vật nuôi

Bệnh dại do vi-rút dại lây truyền chủ yếu từ chó, mèo sang người. Khi phát bệnh, hầu hết trường hợp đều tử vong. Tuy nhiên, tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên, người dân vẫn chủ quan, chưa thực hiện đầy đủ việc tiêm vắc-xin phòng dại cho chó, mèo, tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm.

Đồng chí Trịnh Xuân Trường, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy trình bày diễn văn tại buổi lễ. (Ảnh: THẾ BÌNH)

Kỷ niệm 90 năm thành lập cơ sở Đảng Cộng sản đầu tiên của tỉnh Thái Nguyên

Sáng 18/9, tỉnh Thái Nguyên long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 90 năm thành lập cơ sở Đảng Cộng sản đầu tiên của tỉnh (1936-2026). Nguyên Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh, lãnh đạo tỉnh Thái Nguyên qua các thời kỳ, đại diện Mẹ Việt Nam anh hùng, Anh hùng Lao động, Anh hùng Lực lượng vũ trang, lãnh đạo các cấp ủy trực thuộc tham dự.

Chương trình “Biên cương - Đêm hội trăng rằm” mang đến cho các em học sinh Trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học và trung học cơ sở Cốc Mỳ không khí vui tươi, đầm ấm. (Ảnh: Đồn Biên phòng Trịnh Tường cung cấp)

Lào Cai: Gần 1.000 suất quà Trung thu đến với học sinh biên giới Trịnh Tường

Tối 17/9, không khí Trung thu rộn ràng đến với học sinh Trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học và trung học cơ sở Cốc Mỳ trong chương trình “Biên cương - Đêm hội trăng rằm” do Đồn Biên phòng Trịnh Tường (Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai) phối hợp Ủy ban nhân dân xã Trịnh Tường và Công ty cổ phần công nghệ SOTA Việt Nam tổ chức.

Các cháu thiếu nhi ở khu vực biên giới Huổi Luông xã Phong Thổ biểu diễn văn nghệ tại Chương trình Biên cương-Đêm hội trăng rằm.

Đêm hội trăng rằm đến với 860 thiếu nhi ở biên giới Phong Thổ

Tối 17/9, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Lai Châu, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh, Hội liên hiệp Phụ nữ tỉnh, Tỉnh Đoàn, xã Phong Thổ, VietinBank Lai Châu và Viettel Lai Châu phối hợp tổ chức Chương trình “Biên cương-Đêm hội trăng rằm” năm 2026 dành cho thiếu niên, nhi đồng trên địa bàn xã biên giới Phong Thổ.

Mưa lớn gây sạt lở nhiều nơi tại phường Cầu Thia. (Ảnh: Ủy ban nhân dân phường Cầu Thia)

Lào Cai tiếp tục chủ động ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai

Nhằm bảo đảm an toàn cho người dân trước diễn biến phức tạp của mưa lũ, ngày 17/9, Ủy ban nhân dân tỉnh Lào Cai yêu cầu các sở, ngành, địa phương tiếp tục chủ động ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai; đồng thời khẩn trương rà soát, kiên quyết di dời người dân ra khỏi những khu vực không bảo đảm an toàn.

Đồng chí Nguyễn Tuấn Anh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh trao thưởng 200 triệu đồng cho Ban chuyên án. (Ảnh: THANH SƠN)

Lào Cai khen thưởng Ban chuyên án triệt phá băng nhóm tội phạm xuyên quốc gia

Công an tỉnh Lào Cai phối hợp Cục Cảnh sát hình sự, Cơ quan đại diện Bộ Công an Việt Nam tại Lào, Tổng cục Cảnh sát Bộ Công an Lào, triệt phá băng nhóm tội phạm “Sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản” hoạt động xuyên quốc gia trên không gian mạng.