Tại hội thảo, các đại biểu là các nhà khoa học, chuyên môn của nhiều Viện, trường đại học… đã tập trung thảo luận làm rõ các nhóm nội dung trọng tâm như: đánh giá cơ sở khoa học và thực tiễn của sạt lở, bồi lắng; xác định vùng trọng điểm, mức độ ưu tiên và chu kỳ bồi lắng để có giải pháp phù hợp; đề xuất giải pháp phòng chống sạt lở; chỉnh trị và nạo vét sông, rạch với sự kết hợp hài hòa giữa công trình và giải pháp dựa vào tự nhiên; gây bồi tạo bãi; phục hồi rừng ngập mặn; bảo vệ hệ sinh thái ven biển.
Từ đó nhằm đề ra các giải pháp, cơ chế, chính sách đổi mới quản lý, duy tu, sử dụng hệ thống công trình thủy lợi, khơi thông dòng chảy, nâng cao năng lực thoát nước, bảo đảm giao thông thủy; bảo đảm an ninh nguồn nước, quản lý khai thác hợp lý…
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Thanh Tùng, Phó Trưởng khoa Công trình, Trường đại học Thủy lợi, để quản lý tốt hoạt động nạo vét hệ thống thủy lợi, giao thông thủy, các cấp, ngành và địa phương cần có liên thông dữ liệu, chia sẻ thông tin, quy hoạch, phối hợp thực hiện, sau đó phải có dịch vụ làm tốt, chủ động duy tu, nạo vét khi cần thiết.
Cùng với đó là giải pháp xử lý vật liệu nạo vét phải được coi là tài nguyên, có sự phân loại để biết có tái sử dụng được hay không hoặc sử dụng vào mục đích nào…
Trong khi đó, theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Tô Văn Thanh, Phó Viện trưởng Viện Khoa học Thủy lợi miền nam: Hệ thống kênh thủy lợi trên địa bàn tỉnh Cà Mau hiện có khả năng trữ khoảng 276 triệu m³ nước nhưng khó khăn lớn nhất là thiếu nguồn nước ngọt có chất lượng phù hợp, ổn định theo thời gian.
Tình trạng này biểu hiện rõ nhất vào mùa khô, tại khu vực ven biển, vùng sâu, vùng xa, vùng ngọt hóa và những nơi không có khả năng khai thác nước dưới đất hoặc nước dưới đất bị nhiễm phèn, nhiễm mặn.
Do đó, cần có kế hoạch để định hướng chuyển nước ngọt và bảo đảm an ninh nguồn nước cho tỉnh một cách hợp lý, có hiệu quả và bền vững thông qua các giải pháp quản lý, mô hình tiết kiệm, quy chuẩn, xây dựng hồ chứa, liên kết hệ thống kênh mương trữ nước…
Cà Mau là địa phương có ba mặt giáp biển, với khoảng 310km bờ biển. Đây là vùng đất giàu tiềm năng nhưng cũng là nơi chịu tác động trực tiếp, nặng nề và ngày càng gay gắt của biến đổi khí hậu.
Thực tế hiện nay cho thấy, tỉnh đang đối mặt với nhiều khó khăn như sạt lở và bồi lắng diễn biến phức tạp dọc hơn 200km bờ biển bị sạt lở với nhiều mức độ khác nhau; gần 1.100km bờ sông sạt lở và có nguy cơ sạt lở.
Bên cạnh đó, bồi lắng cửa sông, cửa biển và kênh rạch làm giảm khả năng tiêu thoát nước, ảnh hưởng giao thông thủy, khai thác thủy sản và phát triển logistics.
Việc quản lý, khai thác, sử dụng nguồn nước trên địa bàn tỉnh còn bất cập, chưa ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ trong vận hành. Nguồn lực đầu tư hạn chế, nhu cầu xử lý sạt lở, bồi lắng, vận hành hệ thống thủy lợi là rất lớn, vượt xa khả năng của địa phương.
Phát biểu tại hội thảo, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau Lê Văn Sử, chỉ rõ: Kết luận số 26-KL/TW của Bộ Chính trị đã đặt ra yêu cầu phải chuyển từ “tư duy ứng phó sang tư duy chủ động quản trị rủi ro, dựa trên dữ liệu, khoa học và dự báo”.
Vì vậy, qua cuộc hội thảo, tỉnh Cà Mau sẽ tiếp thu các ý kiến đóng góp, đề xuất của nhà khoa học, nhà quản lý để khắc phục bất cập, hướng tới giải pháp đồng bộ từ quy hoạch đến ứng dụng thực tế nhằm phát triển bền vững vùng ven biển Cà Mau trong tình hình mới…
