Điều đó cho thấy chủ trương thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) trong lĩnh vực giao thông vận tải đang được chính quyền thành phố triển khai quyết liệt, có lộ trình và ưu tiên nguồn lực rõ ràng.
Tăng nhanh xe buýt điện
Trung tâm Quản lý Giao thông công cộng vừa công bố chuyển đổi toàn bộ 169 xe buýt thuộc 9 tuyến sang sử dụng điện, nâng tổng số tuyến buýt sử dụng năng lượng sạch lên 66 tuyến. Với 1.082 xe buýt điện và xe chạy khí CNG, phương tiện sử dụng năng lượng sạch hiện chiếm gần 48,4% tổng số xe buýt toàn thành phố. Theo ông Phạm Ngọc Dũng, Giám đốc Trung tâm, đây là đợt chuyển đổi xe buýt điện quy mô lớn, góp phần mang đến cho người dân thêm lựa chọn di chuyển an toàn, thuận tiện, thân thiện với môi trường. Việc chuyển đổi này nằm trong lộ trình xanh hóa hệ thống vận tải công cộng, hướng tới mục tiêu đến năm 2030, 100% xe buýt hoạt động trong thành phố sử dụng điện, năng lượng xanh.
Cuối năm 2025, thành phố đưa vào vận hành tuyến xe buýt điện tại đặc khu Côn Đảo, góp phần xây dựng mô hình giao thông không phát thải. Từ mô hình này, thành phố dự kiến mở rộng hình thức giao thông công cộng “xanh” đến Cần Giờ và các khu vực khác.
Song song với chuyển đổi phương tiện, thành phố đẩy mạnh phát triển hạ tầng năng lượng. Sở Xây dựng đề xuất lựa chọn 19 bến, bãi có vị trí thuận lợi để lắp đặt trụ sạc, vừa khai thác hiệu quả tài sản công, vừa đáp ứng nhu cầu gia tăng nhanh của xe điện. Đối với xe hai bánh, thành phố công bố 102 vị trí lắp tủ đổi pin trên vỉa hè và không gian công cộng. Dự báo đến năm 2030, thành phố có khoảng 1,2 triệu xe máy điện lưu thông, kéo theo nhu cầu hơn 25.000 trụ sạc và tủ đổi pin công cộng.
Chủ động kiểm soát khí thải
Theo ông Bùi Hòa An, Phó Giám đốc Sở Xây dựng, để lộ trình chuyển đổi phương tiện điện thành công, thành phố cần chính sách đủ mạnh nhằm thu hút nhà đầu tư tham gia phát triển hạ tầng sạc, đồng thời có cơ chế hỗ trợ lãi suất vay, ưu đãi thuế-phí phù hợp thực tiễn.
Hiện thành phố đang nghiên cứu hoàn thiện các chính sách hỗ trợ tài chính, bao gồm trợ giá, ưu đãi tín dụng và cơ chế chia sẻ rủi ro trong các dự án đầu tư phương tiện xanh. Cùng với hệ thống xe buýt điện, việc vận hành tuyến Metro số 1 Bến Thành-Suối Tiên góp phần tăng tỷ trọng vận tải công cộng, giảm áp lực phương tiện cá nhân, tạo nền tảng cho mục tiêu giảm phát thải bền vững.
Đối với kiểm soát khí thải, Sở Xây dựng đề nghị các hiệp hội, doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu và hệ thống bảo hành, bảo dưỡng chủ động rà soát, nâng cấp cơ sở vật chất để sẵn sàng tham gia kiểm định khí thải xe mô-tô, xe gắn máy theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia mới, có hiệu lực từ ngày 30/6/2026.
Sau sáp nhập, Thành phố Hồ Chí Minh có hơn 11 triệu xe mô-tô, xe gắn máy thuộc diện phải kiểm định khí thải. Theo đánh giá của cơ quan chuyên môn, nếu thực hiện kiểm soát khí thải nghiêm túc, mỗi năm thành phố có thể giảm hơn 56.000 tấn khí các-bon và gần 5.000 tấn hydrocarbon-con số có ý nghĩa lớn đối với mục tiêu cải thiện chất lượng không khí.
Thành phố Hồ Chí Minh đang đứng trước thời cơ quan trọng để khẳng định vai trò tiên phong trong chuyển đổi xanh. Việc đồng loạt triển khai giao thông sử dụng năng lượng sạch không chỉ là giải pháp môi trường, mà còn là phép thử đối với năng lực điều hành, khả năng huy động nguồn lực và tầm nhìn phát triển dài hạn-nơi tăng trưởng kinh tế gắn chặt với trách nhiệm môi trường và chất lượng sống của người dân.
