Tận dụng lợi thế dân số vàng

Theo báo cáo của Cục Thống kê, Bộ Tài chính, Việt Nam đang trong giai đoạn “dân số vàng” với 67,4% dân số trong độ tuổi từ 15-64. Tuy nhiên, chúng ta lại đang đứng trước tốc độ già hóa dân số nhanh, mức sinh giảm…

Giáo dục, hướng nghiệp giúp sinh viên, thanh niên phát huy khả năng sáng tạo, học tập, làm việc. (Ảnh: THÚY QUỲNH)
Giáo dục, hướng nghiệp giúp sinh viên, thanh niên phát huy khả năng sáng tạo, học tập, làm việc. (Ảnh: THÚY QUỲNH)

Điều này cho thấy, cần sớm có chính sách vận dụng nguồn lực hiện tại, cụ thể là thanh niên - lực lượng lao động trẻ, để họ được tạo điều kiện tốt nhất phát huy khả năng sáng tạo, làm việc.

“Chung tay hiện thực hóa khát vọng của thanh niên cho một tương lai tươi sáng” là chủ đề của Ngày Dân số Thế giới (ngày 11 tháng 7) năm nay, nhằm nâng cao nhận thức toàn cầu về các vấn đề dân số cấp bách và kêu gọi hành động để giải quyết những thách thức đó, đồng thời thúc đẩy việc thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững.

Việt Nam vẫn đang có lợi thế về cơ cấu dân số vàng mặc dù giai đoạn này được dự báo sẽ kết thúc sớm hơn, vào năm 2036.

Theo bà Nguyễn Thị Việt Nga, Ủy viên Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, chúng ta cần tận dụng sức mạnh của thế hệ trẻ hôm nay, đầu tư vào thanh niên là cách chúng ta định hình tương lai dân số, kiến tạo một quốc gia thịnh vượng, bao trùm và bền vững.

Thanh niên không chỉ là lực lượng kế tục, mà còn là lực lượng xung kích, sáng tạo, trực tiếp tham gia kiến tạo tương lai đất nước.

Tuy nhiên, muốn tận dụng được sức mạnh của thế hệ trẻ trong giai đoạn dân số vàng cần khắc phục các vấn đề về thực trạng phát triển dân số nước ta hiện nay như mức sinh giảm thấp dưới mức thay thế ở nhiều tỉnh, thành phố; mất cân bằng giới tính khi sinh khá cao; chất lượng nhân lực (tỷ lệ lao động qua đào tạo, năng suất lao động) ở nhiều địa phương còn thấp, chưa đáp ứng được quá trình chuyển đổi số và phát triển kinh tế, nhiều doanh nghiệp đang đối mặt với nghịch lý “thừa lao động nhưng thiếu nhân lực chất lượng cao”...

Ông Mai Trung Sơn, Phó Vụ trưởng Quy mô dân số-Kế hoạch hóa gia đình, Cục Dân số, Bộ Y tế cho biết, xu hướng giảm sinh và độ tuổi kết hôn tăng lên chủ yếu do những rào cản kinh tế-xã hội khiến người trẻ chưa thể thực hiện được nguyện vọng lập gia đình và sinh con của mình. Nhiều thanh niên hiện nay có quan niệm về hôn nhân khác giai đoạn trước.

Nhiều người trẻ ưu tiên cho sự nghiệp, chờ ổn định kinh tế rồi mới tính đến việc kết hôn và sinh con. Bên cạnh đó, áp lực tài chính cũng khiến nhiều gia đình trẻ trì hoãn, thậm chí không sinh con, khiến mức sinh giảm dần, đẩy nhanh quá trình già hóa dân số.

Trong bối cảnh đó, Luật Dân số năm 2025 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 đánh dấu bước chuyển trong chính sách dân số của Việt Nam khi mở rộng nhiều chính sách hỗ trợ dành cho từng nhóm dân số, từ gia đình trẻ, phụ nữ mang thai, trẻ em đến người cao tuổi.

Trong đó, lực lượng lao động trẻ, thanh niên đang trong độ tuổi lập gia đình và sinh con, công nhân tại các khu công nghiệp là những đối tượng được hỗ trợ nhiều nhất từ chính sách mới.

Luật Dân số năm 2025 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 đánh dấu bước chuyển trong chính sách dân số của Việt Nam khi mở rộng nhiều chính sách hỗ trợ dành cho từng nhóm dân số, từ gia đình trẻ, phụ nữ mang thai, trẻ em đến người cao tuổi.

Cụ thể, những quy định mới như kéo dài thời gian nghỉ thai sản đối với lao động nữ sinh con thứ hai, bổ sung chế độ nghỉ cho người chồng khi vợ sinh con, hỗ trợ chi phí khám sức khỏe tiền hôn nhân, một phần chi phí điều trị vô sinh đối với những gia đình khó khăn, hỗ trợ phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi tại các địa phương có mức sinh thấp hay ưu tiên tiếp cận nhà ở xã hội đều hướng tới mục tiêu tạo thêm điều kiện để người dân yên tâm lập gia đình, sinh con và chăm sóc con trong những năm đầu đời.

Chị Lương Thị Hồng (xã Na Loi, Nghệ An) đang làm việc tại khu công nghiệp Mê Linh, Hà Nội chia sẻ, kinh tế khó khăn cho nên sau khi lập gia đình, chị phải gửi con gái duy nhất về quê cho bố mẹ chăm sóc, dù cháu còn khá nhỏ. Hai vợ chồng chị không dám sinh thêm con vì chưa đủ điều kiện nuôi dưỡng.

Tuy nhiên, thời gian gần đây, nhiều lao động trẻ như chị rất phấn khởi với các chính sách hỗ trợ thai sản, tạo điều kiện mua nhà ở xã hội...

Ngày 1/7/2026, Thủ tướng Chính phủ ra Quyết định số 1184/QĐ-TTg phê duyệt điều chỉnh, bổ sung Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021-2030.

Chiến lược đặt mục tiêu xây dựng thế hệ thanh niên phát triển toàn diện, trong đó phấn đấu đến năm 2030, tỷ lệ thanh niên thất nghiệp, thiếu việc làm dưới 6%; 40% thanh niên tham gia các hoạt động kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn; phấn đấu 70% thanh niên có việc làm bền vững, việc làm xanh, việc làm trong khu vực kinh tế số, lĩnh vực công nghệ cao hoặc các ngành, lĩnh vực ưu tiên phát triển của quốc gia…

Về bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe cho thanh niên, chiến lược đặt mục tiêu phấn đấu hằng năm, hơn 70% số thanh niên được cung cấp thông tin và tiếp cận các dịch vụ thân thiện về tư vấn, chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục; hơn 50% thanh niên được tiếp cận dịch vụ tư vấn tâm lý; hơn 90% cặp nam, nữ thanh niên được tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn; thanh niên công nhân làm việc tại các khu kinh tế, khu công nghiệp, cụm công nghiệp được khám sức khỏe và chăm sóc y tế định kỳ.

Theo các chuyên gia về dân số, để tận dụng giai đoạn dân số vàng, thanh niên cần được tạo điều kiện tốt nhất để phát huy hết khả năng lao động của mình.

Những giải pháp cần hướng đến việc cải cách giáo dục theo hướng chuyển đổi kỹ năng số, kỹ năng xanh, xây dựng xã hội học tập suốt đời; tăng cường đào tạo nghề gắn với nhu cầu của thị trường lao động; hỗ trợ khởi nghiệp cho thanh niên cũng như tăng cường hệ thống hướng nghiệp và kết nối việc làm.

Có thể bạn quan tâm

"Yêu trọn niềm vui": Mở ra không gian kết nối cùng trẻ đặc biệt

"Yêu trọn niềm vui": Mở ra không gian kết nối cùng trẻ đặc biệt

Ngày 12/7, hơn 1.300 tác phẩm nghệ thuật do trẻ rối loạn phổ tự kỷ và trẻ có nhu cầu đặc biệt thực hiện đã được giới thiệu tới công chúng tại sự kiện trải nghiệm nghệ thuật "Yêu trọn niềm vui", do công ty bảo hiểm Tokio Marine Việt Nam (TMIV) phối hợp cùng doanh nghiệp xã hội Tòhe tổ chức tại Complex 01 (Hà Nội).

Góc nhỏ sáng tạo của Nguyễn Đăng Hào.

Góp sức lan tỏa thông điệp sống xanh

Sau biến cố khiến anh Nguyễn Đăng Hào mất hơn 50% sức khỏe và không còn đủ khả năng theo đuổi công việc sửa chữa máy tính và điện thoại, niềm đam mê hội họa năm nào đã trở thành điểm tựa giúp anh cùng vợ gánh vác cuộc sống, đồng thời lan tỏa thông điệp sống xanh và truyền cảm hứng sáng tạo đến nhiều bạn trẻ.

Người dân tuyến bờ Đông Kênh Đê trong phải chật vật di chuyển trên con đường trơn trượt, tiềm ẩn nhiều nguy cơ tai nạn.

Người dân mong ngóng con đường bê-tông kiên cố

Hơn 40 năm kể từ ngày đặt chân đến vùng đất ven biển của xã Khánh Hưng (tỉnh Cà Mau), bà Trần Thị Dinh và những người cùng xóm vẫn vẹn nguyên khát khao và niềm mong mỏi giản dị: Có một con đường bê-tông kiên cố đi lại hằng ngày, không phải lội sình trong những ngày mưa tầm tã.

Toby James Foster (ở giữa) cùng bạn bè trước giờ lên đường tham gia chiến dịch tình nguyện “Mùa hè xanh” năm 2026.

“Mùa hè xanh” với nhiều đổi mới

Là đợt hoạt động thường niên với ý nghĩa đặc biệt với sinh viên Thủ đô, chiến dịch tình nguyện “Mùa hè xanh” mang đến môi trường rèn luyện, trải nghiệm và trưởng thành, thúc đẩy tinh thần, ý chí cống hiến của các bạn trẻ.

Mưa lớn gây sạt lở nhiều tuyến đường trên địa bàn tỉnh Điện Biên.

Khắc phục hậu quả mưa lũ tại các tỉnh miền núi phía bắc

Từ đêm 10/7 đến sáng 11/7, mưa lớn kéo dài gây lũ ống, lũ quét và sạt lở đất ở Sơn La gây thiệt hại nặng về nhà ở, sản xuất nông nghiệp và hạ tầng, song không có thiệt hại về người. Tỉnh có 56 hộ dân và một số công trình bị ảnh hưởng, trong đó 28 hộ được di dời khẩn cấp đến nơi an toàn.

Những nỗ lực tìm kiếm và hỗ trợ các du khách gặp nạn vẫn đang được các cơ quan chức năng phối hợp triển khai ở mức cao nhất.

An Giang: Triển khai cứu hộ vụ lật ca-nô ở Phú Quốc

Khoảng 13 giờ ngày 11/7, ca-nô mang số hiệu AG 26751 của Công ty Ocean Pear Island, đang chở 32 du khách cùng 3 thành viên tổ lái di chuyển từ Hòn Mây Rút được khoảng 400m về lại cảng An Thới, đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang bất ngờ gặp sự cố và lật úp, khiến toàn bộ hành khách và thuyền viên rơi xuống biển.

[Video] Thủ tướng yêu cầu khẩn trương làm rõ nguyên nhân vụ đuối nước khiến 5 học sinh tử vong tại Lâm Đồng

[Video] Thủ tướng yêu cầu khẩn trương làm rõ nguyên nhân vụ đuối nước khiến 5 học sinh tử vong tại Lâm Đồng

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà vừa ký Công điện số 46 ngày 10/7/2026 của Thủ tướng Chính phủ gửi Bộ trưởng các Bộ: Y tế, Giáo dục và Đào tạo và Chủ tịch UBND các tỉnh, TP; Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam về tiếp tục tăng cường công tác phòng, chống đuối nước đối với trẻ em.

[Video] Hà Nội triển khai đợt cao điểm bảo đảm chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH không gián đoạn

[Video] Hà Nội triển khai đợt cao điểm bảo đảm chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH không gián đoạn

UBND TP Hà Nội vừa ban hành kế hoạch tổ chức đợt cao điểm liên ngành nhằm bảo đảm việc chi trả lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hàng tháng không bị gián đoạn và hỗ trợ người dân hoàn thiện các thủ tục theo quy định của Luật BHXH năm 2024. Đợt cao điểm dự kiến triển khai trong 15 ngày, từ 10-25/7, trên phạm vi toàn thành phố.

Xưởng thực hành của Trường cao đẳng Cơ giới và Thủy lợi. (Ảnh: NGỌC CHÂU)

Bước chuyển chiến lược từ “bằng cấp” sang “nghề nghiệp”: Chìa khóa nâng tầm nguồn nhân lực Việt Nam

Tại buổi làm việc với ngành nội vụ mới đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đưa ra thông điệp mạnh mẽ trong chiến lược phát triển con người. Đó là phải chuyển mạnh từ đào tạo theo bằng cấp sang đào tạo theo nghề nghiệp, từ đào tạo theo khả năng sẵn có sang đào tạo theo đơn đặt hàng, chuẩn kỹ năng và theo kết quả đầu ra.

Lực lượng dân quân xã Mộc Châu tham gia Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Sơn La đẩy nhanh xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng công nghệ ADN

Thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, tỉnh Sơn La đang  triển khai nhiều nhiệm vụ, ưu tiên hoàn thành việc lấy mẫu ADN đối với các phần mộ liệt sĩ chưa rõ thông tin, chuẩn bị điều kiện để thu nhận mẫu sinh phẩm của thân nhân liệt sĩ phục vụ giám định, đối sánh ADN.

Người làm tại xưởng tranh thêu hoàn toàn thủ công của nghệ nhân Hoàng Thị Khương chủ yếu là trung niên đã gắn bó với nghề truyền thống từ ngày bé.

Làng nghề truyền thống và “bài toán” nhân lực trẻ còn bỏ ngỏ

Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ như hiện nay, những giá trị văn hóa truyền thống ngày càng được chú trọng gìn giữ và phát huy. Thế nhưng, phần lớn các làng nghề truyền thống đều đang đứng trước một bài toán nan giải về nguồn nhân lực trẻ và câu chuyện giữ lửa nghề truyền thống giữa đời sống đương đại.

Mạng xã hội nên là một công cụ kết nối con người, thay vì trở thành một "bãi rác văn hóa" với những nội dung tiêu cực. (Ảnh được tạo với sự hỗ trợ của AI)

Khi nội dung độc hại trên mạng xã hội trở thành “món hàng”

Trong đêm muộn, khi phần lớn cộng đồng đã chìm vào giấc ngủ say, một thế giới khác lại bắt đầu náo nhiệt dần trên các nền tảng xã hội. Nhiều buổi livestream (phát sóng trực tiếp) xuyên đêm vẫn thu hút nhiều người xem. Và một số buổi phát sóng đó đang có dấu hiệu biến tướng, lan truyền các giá trị lệch chuẩn.