Tái cấu trúc thị trường bất động sản trong kỷ nguyên mới

Công tác hoàn thiện thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý, cải cách thủ tục hành chính, thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, tăng cường minh bạch thị trường, chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đã đạt nhiều kết quả bước đầu đáng ghi nhận.

Tuy nhiên, cũng phải thẳng thắn nhìn nhận, thị trường vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế và thách thức lớn cần tiếp tục tập trung tháo gỡ, như: Cơ cấu sản phẩm còn chưa hợp lý; vẫn tồn tại tình trạng lệch pha cung-cầu giữa các phân khúc; nguồn cung nhà ở phù hợp với khả năng chi trả của người dân còn hạn chế; phân khúc nhà ở cho thuê dài hạn đáp ứng nhu cầu ở thực còn thiếu; một số nguồn lực đất đai, quỹ nhà, tài sản công chưa được khai thác hiệu quả; cơ chế, chính sách chưa thật sự tạo động lực đủ mạnh để huy động nguồn lực xã hội tham gia phát triển các mô hình nhà ở mới, phù hợp với yêu cầu phát triển của giai đoạn mới.

Định hướng mới trong phát triển nhà ở, bất động sản

Mới đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã đưa ra nhiều quan điểm chỉ đạo về định hướng phát triển nhà ở, thị trường bất động sản trong thời gian tới, trong đó nhấn mạnh tới:

Thứ nhất, chuyển đổi mạnh tư duy về nhà ở: từ chỗ chủ yếu phát triển nhà ở thương mại sang phát triển đồng thời cả nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê, trong đó nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược, dài hạn, phục vụ đông đảo người dân, nhất là công nhân, người lao động, sinh viên, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.

Chính sách nhà ở trong giai đoạn mới phải được thiết kế với một tư duy mới, tầm nhìn mới, bảo đảm mọi người đều có chỗ ở. Đó là mục tiêu rất quan trọng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Thứ hai, phát triển nhà ở trong giai đoạn tới theo cơ chế thị trường có sự định hướng, quản lý hiệu quả của Nhà nước. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thông qua thể chế, chính sách, quy hoạch và công cụ tài chính-tín dụng để thị trường phát triển lành mạnh, minh bạch và thu hút doanh nghiệp tham gia với lợi nhuận hợp lý, bảo đảm người dân được tiếp cận chỗ ở ổn định, lâu dài, an toàn, phù hợp khả năng chi trả.

Thứ ba, phát triển nhà ở phải đặt trong tổng thể quy hoạch đô thị, quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch phát triển khu công nghiệp, giao thông công cộng, thị trường lao động và quản lý dân cư. Ưu tiên gắn nhà ở với mô hình đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD), khu vực cải tạo, chỉnh trang đô thị, các khu công nghiệp và hành lang kinh tế quan trọng, hạ tầng đồng bộ.

Thứ tư, huy động đa dạng nguồn lực, không chỉ ngân sách nhà nước; tập trung khơi thông dòng vốn tư nhân, dòng vốn dài hạn từ các quỹ đầu tư, tổ chức tín dụng; sử dụng hiệu quả các nguồn lực của Nhà nước để dẫn dắt, thúc đẩy thị trường, tạo động lực huy động nguồn lực tư nhân tham gia đầu tư, phát triển nhà ở.

Thứ năm, kiên quyết, kiên trì xử lý dứt điểm tình trạng tài sản công về nhà ở bị bỏ hoang, sử dụng kém hiệu quả; phòng, chống lãng phí gắn với trách nhiệm người đứng đầu; kiểm soát chặt chẽ, minh bạch các đối tượng hưởng chính sách ưu tiên, ngăn chặn trục lợi chính sách và đầu cơ nhà ở.

Thứ sáu, bên cạnh nhà ở để bán, cần ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, nhất là mô hình chung cư cho thuê tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, khu kinh tế, vùng động lực và các hành lang kinh tế quan trọng.

Thứ bảy, rà soát việc phân nhóm nhà ở hiện nay, nghiên cứu định hướng phân loại phát triển nhà ở theo 4 nhóm (nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ, nhà ở chính sách) để xác định các cơ chế, chính sách tương ứng, trong đó có chính sách Nhà nước hỗ trợ giá, cung cấp nhà ở miễn phí cho một số đối tượng nhất định.

Cụ thể, tại buổi làm việc với một số cơ quan về tình hình triển khai Chỉ thị số 34-CT/TW của Ban Bí thư về nhà ở xã hội và định hướng phát triển nhà ở trong thời gian tới hồi tháng 5/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh: "Chính sách nhà ở trong giai đoạn mới phải được thiết kế với một tư duy mới, tầm nhìn mới, bảo đảm mọi người đều có chỗ ở. Đó là mục tiêu rất quan trọng".

Thị trường bất động sản hướng tới chuẩn mực mới

Trong Lễ trao giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II vừa qua, Thứ trưởng Xây dựng Nguyễn Văn Sinh đã khẳng định, với nhiệm vụ là đơn vị được giao quản lý tổng hợp các nội dung xây dựng, giao thông trong đó có lĩnh vực bất động sản, Bộ đang tập trung triển khai một số giải pháp trọng tâm, gồm có:

Một là, sơ kết tình hình thực hiện Chỉ thị số 34-CT/TW ngày 24/5/2024 của Ban Bí thư, đồng thời xây dựng dự thảo Chỉ thị của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phát triển nhà ở và thị trường bất động sản trong tình hình mới, làm cơ sở hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật có liên quan.

Hai là, sửa đổi, bổ sung Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Đất đai và các pháp luật khác có liên quan, trình Quốc hội thông qua vào kỳ họp tháng 10/2026.

Ba là, điều tiết hợp lý cơ cấu nguồn cung bất động sản; ưu tiên phát triển nhà ở xã hội, nhà ở thương mại giá phù hợp, nhà ở cho công nhân, người thu nhập thấp và nhà ở cho thuê nhằm đáp ứng nhu cầu thực của người dân.

Bốn là, đẩy nhanh tiến độ triển khai đầu tư xây dựng các dự án Nhà ở xã hội, phấn đấu hoàn thành vượt chỉ tiêu nhà ở xã hội năm 2026 và các năm tiếp theo.

Năm là, thúc đẩy phát triển nhà ở cho thuê.

Sáu là, tiếp tục chỉ đạo, rà soát tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, xử lý dứt điểm các dự án bất động sản tồn đọng, kéo dài để khơi thông nguồn lực đầu tư, đóng góp cho tăng trưởng, góp phần cho ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội.

Bảy là, đẩy nhanh xây dựng, kết nối, vận hành hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý, điều hành thị trường bất động sản.

Tám là, cộng đồng doanh nghiệp bất động sản cần tiếp tục đẩy mạnh tái cấu trúc, nâng cao năng lực cạnh tranh. Tiếp tục đổi mới tư duy phát triển dựa trên quản trị hiện đại, công nghệ số, đổi mới sáng tạo, hiệu quả sử dụng tài nguyên và chất lượng sản phẩm, dịch vụ.

Đồng thời nâng cao năng lực quản trị tài chính, quản trị rủi ro, quản trị chuỗi cung ứng và năng lực hội nhập quốc tế. Tích cực tham gia đầu tư phát triển dự án bất động sản theo hướng bền vững, chú trọng phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân, người thu nhập thấp, nhà ở cho thuê góp phần thực hiện các mục tiêu an sinh xã hội.

Thứ trưởng Sinh cũng nhấn mạnh, trong bối cảnh mới hiện nay, ngoài việc khẳng định giá trị thành công về đầu tư, kinh doanh, các doanh nghiệp bất động sản cũng cần tập trung vào đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển xanh, phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, trách nhiệm cộng đồng và phát triển bền vững.

“Đây chính là những chuẩn mực mới mà thị trường bất động sản Việt Nam cần hướng tới trong giai đoạn phát triển tiếp theo”, Thứ trưởng Sinh nói.

Dịp này, Thứ trưởng Sinh cũng cam kết, trong thời gian tới, Bộ Xây dựng sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương, Hiệp hội Bất động sản Việt Nam và cộng đồng doanh nghiệp để đẩy mạnh hoàn thiện thể chế; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; tháo gỡ khó khăn, khơi thông nguồn lực; thúc đẩy phát triển nhà ở, thị trường bất động sản và hệ thống đô thị theo hướng hiện đại, xanh, thông minh, thích ứng và bao trùm hơn.

Thứ trưởng bày tỏ tin tưởng rằng, với sự lãnh đạo, định hướng của Đảng; Quốc hội; sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ; sự phối hợp trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương; cùng tinh thần năng động, sáng tạo và khát vọng vươn lên của cộng đồng doanh nghiệp, thị trường bất động sản Việt Nam sẽ bước sang một giai đoạn phát triển mới - minh bạch hơn, hiện đại hơn, bền vững hơn, nhân văn hơn và tầm vóc hơn, thật sự trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế, góp phần kiến tạo diện mạo mới cho đất nước trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc.