Quãng đường gần 20km từ trung tâm xã Bảo Yên vào Làng Nủ nay đã dễ đi hơn nhiều. Từ xa, những mái nhà sàn thấp thoáng, những con đường bê-tông uốn lượn trên triền đồi thoai thoải như những dải lụa mềm quấn quanh ngôi làng nhỏ.
Tái sinh những mầm sống
Ngày 10/9/2024, do chịu ảnh hưởng của hoàn lưu cơn bão số 3 (YAGI), một trận lũ quét kinh hoàng đã cuốn trôi gần như toàn bộ nhà cửa, tài sản của người dân thôn Làng Nủ, xã Phúc Khánh, huyện Bảo Yên (cũ), 67 người chết và mất tích…
Ngay sau khi thiên tai xảy ra, cùng với sự hỗ trợ của Trung ương, các đơn vị tài trợ, các nhà hảo tâm, tỉnh Lào Cai đã nhanh chóng xây dựng lại Làng Nủ mới nằm trên đồi Sim, cách địa điểm cũ khoảng 2 km. 40 căn nhà sàn mới được xây dựng theo kiến trúc của đồng bào dân tộc Tày, cùng các công trình công cộng như nhà văn hóa, lớp học, các công trình phụ trợ điện, đường...
Con đường dốc dẫn vào Làng Nủ, nơi từng ngổn ngang đất đá, chúng tôi gặp lại anh Sầm Văn Bóng. Cả gia đình anh Bóng có bảy người, thì mất năm người gồm: Vợ, con trai cả, con gái út, con dâu và cả đứa cháu nhỏ, chỉ còn lại anh và một người con trai; toàn bộ nhà cửa, tài sản bị cuốn trôi theo dòng lũ. Sau thiên tai, được sự hỗ trợ của các cấp chính quyền cũng như các nhà hảo tâm, anh Bóng được cấp căn nhà số 23 tại Làng Nủ mới. Trải qua một năm với nhiều biến cố, giờ đây hai bố con anh Bóng đã ổn định cuộc sống, anh cũng vay mượn thêm để mua xe công-nông, máy xúc phát triển kinh tế gia đình.
Anh Bóng nói: “Hiện tại ngoài làm máy xúc, chở vật liệu, tôi cũng trồng gần 2 ha cây quế trên diện tích đất cũ của gia đình, cuộc sống hai cha con đã dần ổn định trở lại. Mất mát thì không gì bù đắp được, nhưng mình phải sống, phải đứng lên mà nuôi hy vọng cho những người còn lại”.
Chung cảnh mất nhà, mất người thân, chị Hoàng Thị Cảnh được bố trí ở căn nhà số 19 trong Làng Nủ mới. Chị cũng được chính quyền địa phương và các nhà hảo tâm hỗ trợ thêm kinh phí và các đồ dùng thiết yếu để ổn định cuộc sống. Hiện chị Cảnh cũng tham gia học và làm việc tại lớp may thêu được mở ra để tạo sinh kế cho người dân ngay tại Làng Nủ. Nhìn chị, chúng tôi nhớ lại cũng khoảng thời gian này năm trước, chị bật khóc nức nở khi người chồng yêu quý cùng toàn bộ tài sản bị cuốn trôi, cả gia đình chỉ còn 3 mẹ con. Chị mông lung không biết cuộc sống sắp tới sẽ ra sao, các con sẽ đi học như thế nào khi mà chỉ còn hai bàn tay trắng.
Chị Cảnh chia sẻ: “Lúc mới chuyển lên làng mới, đêm nào tôi cũng khóc vì nhớ chồng, nghĩ về tương lai mù mịt. Nhưng nhìn hai đứa nhỏ, tôi tự nhủ phải cố gắng. Làng mình ai cũng chịu mất mát, ai cũng nỗ lực, sao mình lại không. Hiện tại thu nhập từ việc may thêu mỗi tháng cũng được khoảng 7 triệu đồng, cùng với rừng cây sắp cho thu hoạch nên kinh tế đã ổn định. Các con được đi học, nhà cửa kiên cố không còn phải lo lắng mỗi khi trời mưa bão”.
Hướng về một “Làng Nủ hạnh phúc”
Làng Nủ mới được xây dựng khang trang với 40 căn nhà sàn kiên cố, đến nay đã có 33 căn được trao cho các hộ gia đình, còn 7 căn do một số hộ đã mất toàn bộ, và một số hộ tự nguyện trả lại do mất hết người thân. Các căn còn trống đang được tận dụng làm nơi dạy và học nghề thêu, một số căn được bố trí làm nơi nghỉ ngơi cho du khách khi đến thăm Làng Nủ.
Sau một năm, làng cũ đã được xây dựng thành khu tưởng niệm; khu vực đất sản xuất của người dân đang được lấp đất màu để giao cho các hộ dân tiếp tục canh tác trở lại. Tại làng mới, đời sống và sinh hoạt của người dân đã đi vào nền nếp, cây cối đã xanh tươi.
Anh Hoàng Văn Diệp, Trưởng thôn Làng Nủ cho biết: bà con đã ổn định nhà cửa và cuộc sống, nhiều hộ đã mạnh dạn đầu tư nuôi cá tầm, trồng quế, thu nhập khá hơn trước. Người dân cũng tích cực làm ăn, buôn bán, không trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước và nhà hảo tâm; trường học được xây dựng khang trang trong khuôn viên làng mới, thuận tiện cho học sinh đến lớp...
Đồng chí Trịnh Thị Duyên, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Phúc Khánh chia sẻ: Một trong những nhiệm vụ trọng tâm mà xã đặc biệt quan tâm sau khi người dân ổn định nhà cửa là phát triển kinh tế. Nhiều mô hình, cách làm đã được triển khai như lớp dạy học nghề may thêu được bố trí ngay tại Làng Nủ mới đã thu hút hàng trăm chị em cả trong và ngoài thôn. Học được nghề, các chị em có thêm nguồn thu nhập ổn định để trang trải cuộc sống.
Tận dụng điều kiện tự nhiên, người dân cũng chủ động phát triển các mô hình kinh tế như: Trồng quế, nuôi cá nước lạnh mang lại hiệu quả kinh tế cao. Gần đây nhất, với sự hỗ trợ của các đơn vị, cá nhân, xã Phúc Khánh đã khánh thành tuyến đường bê-tông kết nối Làng Nủ tới thôn Trĩ Trong. Đây là tuyến đường quan trọng giúp người dân di chuyển đến khu sản xuất, bởi tuyến đường cũ đã bị lũ vùi lấp hoàn toàn. Thời gian tới, xã Phúc Khánh sẽ tiếp tục phối hợp các đơn vị hỗ trợ người dân phát triển kinh tế, tái thiết cuộc sống.
Chính quyền, người dân nơi đây đang quyết tâm nỗ lực xây dựng một “Làng Nủ hạnh phúc” xứng đáng với niềm tin yêu và đùm bọc mà nhân dân cả nước đã gửi trao...
