Sinh ra và lớn lên ở vùng “rốn lũ”, hơn ai hết, anh Đậu Văn Mân ở xã Mai Phụ (Hà Tĩnh) thấu hiểu được những thiệt hại, rủi ro do thiên tai mang đến. Vì vậy, nhiệm vụ hỗ trợ đồng bào ứng phó, khắc phục với mưa lũ, nhất là việc tìm kiếm, cứu nạn và hỗ trợ khẩn cấp cho người dân đã ăn sâu vào máu của chàng trai sinh năm 1992 này.
Lan tỏa lối sống đẹp
“Một ngày cuối tháng 10/2020, khi đang làm việc ở Hà Nội, lòng tôi như lửa đốt khi bắt gặp những dòng tin, hình ảnh quê nhà chìm trong nước lũ. Biết tôi đang kiếm tìm thuyền hơi về giúp người thân, người dân lối xóm quê nhà ứng phó mưa lũ, một nhà hảo tâm đã tặng tôi chiếc thuyền hơi cũ và 100 áo phao mang về Hà Tĩnh cứu trợ”. Mân bắt đầu câu chuyện về mối lương duyên của anh với hoạt động cứu trợ khẩn cấp trong thiên tai và cho biết thêm, sau lần cứu hộ được hai người dân bị mắc kẹt trong dòng nước, thông qua mạng xã hội, anh đã vận động các nhà hảo tâm trao tặng người dân ở xã Hộ Độ và Cẩm Duệ cũ sáu thuyền hơi chống lật để ứng phó cơn đại hồng thủy xảy ra vào cuối năm 2020.
Từ năm 2020 đến nay, mỗi lần Hà Tĩnh có thiên tai, lũ lụt, Mân đều gác lại công việc trở về quê hương hỗ trợ người dân chống bão, lũ. Từ đó, hình ảnh chàng trai dáng người cao gầy, làn da rám nắng, lặng lẽ xông vào những vùng nước sâu, chảy xiết cứu giúp dân đã trở nên quen thuộc với nhân dân vùng lũ. Có những lúc đang đóng cốp pha ở công trình, nghe tin quê lũ lụt, anh lại lặng lẽ gác việc, giấu đi những trăn trở riêng để lên đường giúp dân. Mới đây nhất, khi bão số 5 và bão số 10 liên tiếp đổ bộ vào Hà Tĩnh, dù đã chuyển nơi làm việc ra tận đảo Cát Bà-Hải Phòng, Mân vẫn vượt mưa gió cả quãng đường dài về hỗ trợ đồng bào Hà Tĩnh.
Không chỉ giúp đỡ người dân vùng lũ ở Hà Tĩnh, Mân còn tham gia cứu hộ lũ lụt ở các tỉnh khác như: Nghệ An, Quảng Trị, Lào Cai, Thái Nguyên… Mỗi lần như vậy, anh đều tạm gác công việc mưu sinh, mất thu nhập, nhưng chưa bao giờ than phiền. Từ hành trình đơn độc ban đầu, hành động nghĩa hiệp của Mân đã lan tỏa đến nhiều tấm lòng nhân ái.
Đầu tháng 10/2025, Đội cứu hộ, cứu nạn 0 đồng SOS Mân Côi Hà Tĩnh chính thức thành lập với 13 thành viên nòng cốt, sở hữu sáu thuyền hơi, hàng chục bộ áo phao, dây cứu sinh, máy nổ và thiết bị chuyên dụng. Đội hoạt động hoàn toàn trên tinh thần tự nguyện, không nhận thù lao; mỗi người một nghề nhưng tất cả đều chung nhau ở tấm lòng nhân ái sẻ chia với mọi người.
Theo ông Đậu Ngọc Chương (bố của Mân), ngoài giúp người trong thiên tai, lũ lụt, Mân còn tham gia tìm kiếm người đuối nước, một công việc đầy ám ảnh và nhiều rủi ro. Dẫu hoàn cảnh gia đình còn nhiều vất vả, khó khăn, song khi thấy được nhiệt huyết của con trai, cả gia đình ông đều âm thầm ủng hộ con.
Đánh giá về những việc làm ý nghĩa của Đội cứu hộ, cứu nạn 0 đồng SOS Mân Côi Hà Tĩnh, Bí thư Đoàn xã Mai Phụ Phan Văn Quân cho biết: Bằng hành động của mình, anh đang lan tỏa hình ảnh đẹp về một người trẻ sống tử tế, học cách “trả phí cuộc đời bằng nụ cười”, một cách sống nhẹ nhõm, bao dung, đầy yêu thương. Chính những hành động, việc làm tưởng như bình thường, giản dị nhưng đã góp phần dệt thêu thêm những giá trị tốt đẹp, truyền thống vẻ vang của quê hương Hà Tĩnh anh hùng.
Khơi dậy đúng mạch nguồn
Điều thú vị và trở thành nét đẹp ở mảnh đất “chảo lửa, túi mưa”, người Hà Tĩnh không chỉ kiên cường, bền gan ứng phó thiên tai, bão lũ, dù ở bất cứ hoàn cảnh nào, nhân dân nơi đây cũng luôn sẵn lòng hy sinh quyền lợi cá nhân, đùm bọc, giúp đỡ lẫn nhau vượt qua khó khăn, thử thách.
Câu chuyện về người “vác tù và hàng tổng” Nguyễn Trọng Tơng ở thôn Thống Nhất, xã Lộc Hà là một thí dụ điển hình. Không phụ lòng tin của cán bộ, nhân dân thôn Thống Nhất, trên cương vị Bí thư Chi bộ, Trưởng ban Công tác Mặt trận thôn, ông Tơng đã dấn thân để khơi dậy tinh thần đoàn kết, đùm bọc trong nhân dân nhằm xây dựng thôn Thống Nhất từ vùng khó trở thành điểm sáng trong mọi phong trào của địa phương.
Thông qua việc tiên phong hiến đất mở đường, quyên góp phụ cấp của cá nhân, vay tiền giúp thôn xây dựng nông thôn mới, ông đã “kích hoạt” tinh thần xung phong của nhân dân, nhờ đó các hộ dân đã đóng góp 1.500 ngày công và đóng gần 4,7 tỷ đồng để chỉnh trang khu dân cư, xây dựng hệ thống giao thông, thu gom rác thải... hoàn tất các tiêu chí xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu trong năm 2024.
“Nếu không có bác Tơng đứng ra vận động ngày công, vay nợ vật liệu thì chúng tôi sẽ không có ngôi nhà khang trang như hôm nay”, bà Trần Thị Sáu ở thôn Thống Nhất chia sẻ.
Được biết, gia đình bà Trần Thị Sáu ở thôn Thống Nhất, xã Lộc Hà là một trong những hộ dân được nhà nước hỗ trợ 70 triệu đồng để xây nhà theo chủ trương của Chính phủ, tuy nhiên do hoàn cảnh gia đình khó khăn, không có nguồn vốn đối ứng để triển khai xây nhà. Lúc này, ông Tơng lại đứng tên vay nợ vật liệu để xây dựng nhà cho gia đình, đồng thời kêu gọi nhân dân trong thôn hỗ trợ nguồn lực, ngày công để hoàn thành ngôi nhà và hoàn trả kinh phí ứng vật liệu trước đó.
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh Hà Tĩnh Hà Thị Việt Ánh, không chỉ ở thôn Thống Nhất, thực hiện phong trào thi đua “Cả nước chung sức xóa nhà tạm, nhà dột nát”, Hà Tĩnh đã huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, thực hiện nhiều cách làm hay, sáng tạo nhằm tạo sự đồng thuận, hưởng ứng mạnh mẽ của nhân dân. Nhờ đó, tỉnh đã huy động hơn 246 tỷ đồng xây dựng 2.281 ngôi nhà mới trong quá trình thực hiện phong trào thi đua “Cả nước chung sức xóa nhà tạm, nhà dột nát”, vượt tiến độ sớm hơn 5 tháng so với kế hoạch Ban Chỉ đạo Trung ương giao.
Ngoài các đối tượng được thụ hưởng chính sách hỗ trợ của nhà nước, địa phương còn huy động nguồn lực, xây dựng 683 căn nhà cho các hộ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, góp phần mở rộng phạm vi đối tượng hỗ trợ, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân.
Được biết, từ năm 2020 đến nay, ngoài việc huy động nguồn lực xây dựng, sửa chữa 11.724 nhà ở cho hộ nghèo, hộ cận nghèo và gia đình người có công với cách mạng, hộ có hoàn cảnh khó khăn với tổng nguồn lực huy động hơn 836 tỷ đồng, giúp hàng nghìn hộ nghèo, những vùng thường xuyên phải hứng chịu thiên tai, bão lũ có nhà ở mới, vươn lên ổn định cuộc sống, các địa phương, đơn vị ở Hà Tĩnh đã tập trung huy động nguồn lực xây dựng 534 mô hình, 323 dự án hỗ trợ phát triển sản xuất đa dạng hóa sinh kế, góp phần tạo việc làm cho người dân, tăng thu nhập cho hộ gia đình, giúp hơn 8.600 hộ thoát nghèo bền vững.
Số liệu thống kê từ Sở Nội vụ Hà Tĩnh cho thấy, thực tiễn đời sống sản xuất đã xuất hiện nhiều tập thể, cá nhân tiêu biểu xuất sắc, nhiều điển hình tiên tiến, gương người tốt, việc tốt. Trong đó, chỉ tính riêng giai đoạn 2020-2025 toàn tỉnh đã có 11.600 tập thể, cá nhân được tôn vinh, khen thưởng.
