Khó khăn của Chính phủ Argentina càng chồng chất khi làn sóng biểu tình phản đối chính sách “thắt lưng buộc bụng” đang dâng cao.
Với 59 phiếu thuận, chín phiếu chống và ba phiếu trắng, Thượng viện Argentina đã bác bỏ quyền phủ quyết của Tổng thống Milei đối với một đạo luật do các thống đốc địa phương thúc đẩy, quy định việc phân bổ tự động ngân sách ATN cho các tỉnh. Luật này vốn được Hạ viện thông qua ngày 20/8, quy định việc phân chia 1% tổng thuế liên bang cho 23 tỉnh và thành phố Thủ đô Buenos Aires, theo yêu cầu của các thống đốc.
Động thái này diễn ra chỉ một ngày sau khi Hạ viện cũng bác bỏ quyền phủ quyết của Tổng thống Milei đối với hai đạo luật về bảo đảm hoạt động của các trường đại học công và tuyên bố tình trạng khẩn cấp để hỗ trợ Bệnh viện Nhi Garrahan, trung tâm nhi khoa hàng đầu của quốc gia có diện tích lớn thứ hai Nam Mỹ. Quyết định phủ quyết đạo luật của Tổng thống Milei làm gia tăng căng thẳng giữa chính phủ và các tỉnh, bộc lộ tình cảnh “cơm không lành, canh chẳng ngọt” trong nội bộ quốc gia Nam Mỹ. Sự phủ quyết của Quốc hội lưỡng viện đối với các quyết định của Tổng thống Milei đã dội gáo nước lạnh vào nỗ lực xây dựng đối thoại giữa chính quyền liên bang và các địa phương.
Tình hình chính trị càng thêm phức tạp khi nền kinh tế lớn thứ ba khu vực Nam Mỹ ngày càng có nhiều dấu hiệu suy yếu. Những ngày qua, chỉ số rủi ro quốc gia tăng 14,6%, lên 1.368 điểm cơ bản; trái phiếu chính phủ bằng USD giảm giá trị từ 4,4% đến 10%, trong khi thị trường chứng khoán Buenos Aires giảm 0,27%. Đồng peso mất giá mạnh, buộc Ngân hàng Trung ương Argentina phải bán ra 53 triệu USD để duy trì tỷ giá trong biên độ cho phép, đánh dấu lần can thiệp trực tiếp đầu tiên kể từ tháng 4. Bất ổn tài chính gia tăng giữa lúc chính phủ đối mặt nhiều áp lực xã hội. Dù tỷ lệ thất nghiệp quý II giảm nhẹ xuống 7,6%, tương đương hơn 1,09 triệu người không có việc làm, nhưng thị trường lao động vẫn khá mong manh. Tỷ lệ lao động phi chính thức tăng lên 43,2%, tức khoảng 5,7 triệu người làm việc không hợp đồng.
Sức ép đối với chính quyền Tổng thống Milei ngày càng lớn khi làn sóng biểu tình lan rộng tại Argentina để phản đối ông Milei phủ quyết hai đạo luật tăng ngân sách cho giáo dục đại học công lập và chăm sóc y tế nhi khoa. Nhiều giảng viên, sinh viên, y, bác sĩ, các tổ chức công đoàn và đảng đối lập tham gia các cuộc biểu tình này. Tại Buenos Aires, hàng chục nghìn người tập trung trước trụ sở Quốc hội với các biểu ngữ phản đối chính sách “thắt lưng buộc bụng” của chính phủ. Tại Bệnh viện Nhi Garrahan, đội ngũ bác sĩ, y tá và nhân viên y tế tiến hành đình công trong 24 giờ.
Trong bài phát biểu toàn quốc về dự thảo ngân sách 2026 hôm 15/9, Tổng thống Milei khẳng định, cân bằng tài khóa là điều không thể thỏa hiệp và ông sẽ kiên quyết hành động nhằm đạt thặng dư ngân sách, công cụ then chốt để kiềm chế lạm phát hiện đang ở mức 33% sau khi giảm xuống từ mức ba con số. Tổng thống Milei cũng đã trình Quốc hội dự thảo ngân sách năm 2026, trong đó đặt mục tiêu đạt thặng dư tài khóa 1,5% GDP và giảm lạm phát xuống còn 10,1%.
Người đứng đầu Chính phủ Argentina cam kết dành 85% chi tiêu ngân sách cho ba lĩnh vực trọng yếu gồm giáo dục, y tế và lương hưu. Sau khi thanh toán nợ quốc tế, chính phủ kỳ vọng duy trì thặng dư 0,3% GDP. Theo dự toán, chi y tế sẽ tăng 17%, giáo dục tăng 8% và lương hưu tăng 5%. Ngoài ra, chính phủ sẽ phân bổ khoảng 3,3 tỷ USD cho các trường đại học công lập. Tổng thống Milei dự báo kinh tế Argentina sẽ tăng trưởng 5% trong năm 2026, giảm nhẹ so mức tăng 5,4% năm 2025. Tỷ giá đồng peso ước tính sẽ đạt 1.423 peso/USD vào cuối năm 2026 nhưng cán cân thương mại được dự báo thâm hụt 5,75 tỷ USD, cao hơn nhiều so mức thâm hụt 2,45 tỷ USD của năm nay.
Từ khi nhậm chức cuối năm 2023, Chính phủ của Tổng thống Milei đã nỗ lực giảm mạnh lạm phát từ hơn 200% xuống còn 33% vào tháng 8 vừa qua. Tuy nhiên, các biện pháp chi tiêu khắc khổ đã làm gia tăng bất mãn xã hội, dẫn tới thất bại nặng nề của liên minh cầm quyền trong cuộc bầu cử lập pháp tại tỉnh Buenos Aires hôm 7/9. Điều này tạo sức ép lớn cho cuộc bầu cử lập pháp toàn quốc ngày 26/10 tới, khi Tổng thống Milei cần thêm ghế trong Quốc hội để thông qua các cải cách về thuế và lao động.
