Thành phố Hà Nội đang quản lý khối lượng tài sản hạ tầng giao thông rất lớn với hàng nghìn ki-lô-mét đường bộ, hệ thống cầu, hầm, đường thủy nội địa, đường sắt đô thị cùng nhiều công trình báo hiệu, thiết bị an toàn giao thông. Tuy nhiên, trước đây dữ liệu còn phân tán, thiếu đồng bộ, gây khó khăn cho công tác chỉ đạo, điều hành, kiểm tra, bảo trì và quyết định đầu tư.
Trước thực tế này, Sở Xây dựng đã xây dựng và đưa vào vận hành hệ thống quản lý kết cấu hạ tầng giao thông trên nền bản đồ số. Phó Giám đốc Sở Xây dựng Trần Hữu Bảo cho biết, hệ thống này xây dựng cơ sở dữ liệu không gian (GIS) về kết cấu hạ tầng giao thông trên địa bàn thành phố; chuẩn hóa, số hóa và cập nhật dữ liệu đối với các loại hình kết cấu hạ tầng giao thông thuộc phạm vi quản lý; xây dựng các phân hệ quản lý chuyên ngành về quản lý kết cấu hạ tầng đường bộ, đường thủy nội địa, đường sắt đô thị; hoàn thành kết nối, tích hợp dữ liệu với một số cơ sở dữ liệu hạ tầng kỹ thuật đô thị như cây xanh, chiếu sáng công cộng và vận tải hành khách công cộng. Hệ thống đồng thời hình thành môi trường quản lý tập trung trên nền tảng số, cho phép theo dõi trực quan toàn bộ hiện trạng kết cấu hạ tầng giao thông trên bản đồ số.
Đại diện Sở Xây dựng cho biết, việc đưa hệ thống vào vận hành giúp nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với kết cấu hạ tầng giao thông; hình thành cơ sở dữ liệu dùng chung, phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành và chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan, đơn vị. Trong giai đoạn 2026-2030, Sở Xây dựng tiếp tục hoàn thiện, mở rộng và nâng cao chất lượng cơ sở dữ liệu kết cấu hạ tầng giao thông; đẩy mạnh kết nối, tích hợp và chia sẻ dữ liệu với các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu chuyên ngành của thành phố.
Trước mắt, cơ quan chức năng xây dựng các chỉ số, bảng điều hành để nhận diện nhanh công trình xuống cấp, điểm đen ùn tắc, ngập úng, khu vực thiếu kết nối giao thông công cộng. Trên nền dữ liệu chuẩn hóa, từng bước ứng dụng AI, camera, cảm biến và viễn thám để dự báo xu hướng xuống cấp, xác định thời điểm bảo trì phù hợp, mô phỏng tổ chức giao thông và hỗ trợ lập kế hoạch đầu tư trung hạn.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Trương Việt Dũng đánh giá, hệ thống bước đầu đã tập trung hóa dữ liệu, hỗ trợ tra cứu hiện trạng, quy hoạch, thông số kỹ thuật, lịch sử sửa chữa, kiểm định, đồng thời cung cấp công cụ thu thập thông tin và xử lý sự cố ngay từ hiện trường. Các quy trình nghiệp vụ và kinh nghiệm quản lý của ngành giao thông cũng đang được chuẩn hóa, số hóa và chuyển thành dữ liệu dùng chung. Tuy nhiên, việc đưa hệ thống vào vận hành mới chỉ là bước khởi đầu. Mục tiêu quan trọng nhất trong giai đoạn tới là khai thác hiệu quả dữ liệu để phục vụ điều hành. Đồng chí Trương Việt Dũng nhấn mạnh: “Cốt lõi không phải có bao nhiêu lớp thông tin trên bản đồ, mà là dữ liệu phải thật sự “sống”, giúp thành phố trả lời ba câu hỏi chiến lược: đang quản lý những tài sản nào, hiện trạng và mức độ an toàn ra sao, ưu tiên bảo trì và đầu tư ở đâu, vào thời điểm nào”.
Do đó, để hệ thống phát huy hiệu quả, các đơn vị liên quan cần hoàn thiện và chuẩn hóa cơ sở dữ liệu, thống nhất mã định danh, danh mục tài sản; bảo đảm mỗi công trình có vị trí, thông số, hiện trạng, đơn vị quản lý, lịch sử bảo trì và kiểm định. Dữ liệu phải cập nhật gắn liền với tuần đường, kiểm tra hiện trường, xử lý sự cố, duy tu sửa chữa và bàn giao công trình, việc phát sinh đến đâu, dữ liệu hình thành đến đó. Hệ thống phải được đặt trong tổng thể kiến trúc quản trị số thống nhất, là nguồn dữ liệu chuyên ngành gốc về kết cấu hạ tầng giao thông, được khai thác như một tài sản, nguồn lực dùng chung của thành phố.
Về dài hạn, Sở Xây dựng nghiên cứu mô hình bản sao số tích hợp tài sản, lưu lượng, camera, cảm biến, quy hoạch, dự án và dữ liệu đô thị để đánh giá các kịch bản trước khi quyết định. “Dữ liệu giao thông phải trở thành đầu vào quan trọng cho quy hoạch đô thị, sử dụng đất, phát triển TOD (phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng), nhà ở, hạ tầng xã hội, logistics và nâng cao khả năng chống chịu của thành phố trước ngập úng, thiên tai”, đồng chí Trương Việt Dũng khẳng định.
![[Ảnh] Cận cảnh mặt đường Võ Chí Công sau quá trình cải tạo kênh Thụy Phương](https://cdn.nhandan.vn/images/0b971a0db10a46249b8ab7cdaf9d54f29b58fb5a609bcc6b15db5b44eebac6f2f29ca85395c108f918c597ec86327466c2381094306107c33e4c998a37d06158/ndo_tr_dji-0296.jpg.avif)
