Ngày 20/7 vừa qua, Adolfo Macías, một trong những trùm ma túy khét tiếng nhất Nam Mỹ đã chính thức bị dẫn độ sang Mỹ. Theo cáo trạng của Văn phòng Công tố Liên bang Mỹ, được đệ trình từ tháng 4 và cập nhật cuối tháng 6, Macías bị truy tố với bảy tội danh nghiêm trọng, trong đó có âm mưu phân phối cocaine quốc tế, buôn lậu vũ khí và sử dụng vũ khí nhằm tiếp tay cho hoạt động buôn bán ma túy… Nếu bị kết tội, y có thể đối mặt mức án từ 20 năm tù đến chung thân. Trong phiên tòa diễn ra tại Thủ đô Quito (Ecuador) hồi tuần trước, Macías đã chấp thuận việc dẫn độ.
CNN cho hay, Macías là thủ lĩnh của băng đảng Los Choneros, tổ chức tội phạm được hình thành từ những năm 90 của thế kỷ trước. Thời gian sau đó, Los Choneros nổi lên như một trong những mạng lưới ma túy quyền lực nhất Ecuador. Kể từ năm 2020, dưới sự điều hành của Macías, Los Choneros đã mở rộng quan hệ với các tập đoàn ma túy lớn như Sinaloa (Mexico), Gulf Clan (Colombia) và các băng mafia vùng Balkan. Các công tố viên Mỹ cáo buộc nhóm này vận chuyển cocaine từ Colombia qua Ecuador, Trung Mỹ vào thị trường Mỹ, đồng thời đưa vũ khí từ Mỹ về Nam Mỹ.
Los Choneros dưới thời Macías đã thực hiện các hành vi bạo lực chống lại lực lượng thực thi pháp luật, chính trị gia, luật sư, công tố viên và thường dân. Chính phủ Ecuador cho biết, băng nhóm trên kiểm soát chặt chẽ các nhà tù ở nước này, vốn gặp các vấn đề quá tải tù nhân và tình trạng tham nhũng ở các nhân viên quản ngục. “Macías gây ra mối nguy hiểm đặc biệt cho cộng đồng", trích đơn yêu cầu giam giữ không bảo lãnh của công tố viên Mỹ.
Theo các cơ quan chức năng, một ngày sau khi bị dẫn độ, Macías đã phải ra hầu tòa tại New York. Tuy nhiên, trong phiên tòa này, Macías bất ngờ không nhận tội. Luật sư bào chữa của y, Alexei Schacht khẳng định Macías không có hành vi buôn bán ma túy hay vũ khí và chờ đợi bằng chứng từ phía công tố. “Theo như tôi biết, anh ấy không làm việc đó,” Schacht tuyên bố trong một email gửi báo chí. Trước tình hình đó, thẩm phán đã ra lệnh giam giữ Macías cho đến ngày ra tòa tiếp theo là ngày 19/9.
Trước khi bị dẫn độ, Macías đang thụ án 34 năm tù trong một nhà tù an ninh tối đa ở Guayaquil (Ecuador) với các tội danh như buôn bán ma túy, giết người và điều hành tổ chức tội phạm. Hồi tháng 1/2024, y đã trốn khỏi trại giam trong một vụ đào tẩu tinh vi nhờ mua chuộc quản giáo. Vụ vượt ngục gây chấn động cả nước, dẫn đến làn sóng bạo lực lan rộng. Tổng thống Daniel Noboa buộc phải tuyên bố tình trạng “xung đột vũ trang nội bộ”, đồng thời liệt Los Choneros cùng 21 nhóm tội phạm khác hoạt động trong nước vào danh sách các tổ chức khủng bố. Quân đội được triển khai với xe bọc thép và chiến dịch truy bắt toàn quốc được kích hoạt. Chính phủ Ecuador khi đó cũng treo thưởng một triệu USD cho ai cung cấp được thông tin giúp bắt giữ Macías.
Phải hơn một năm sau, ngày 25/6 vừa qua, chính quyền Ecuador mới tìm thấy dấu vết của Macías. Trùm băng đảng này được phát hiện trong một boongke ngầm gần một biệt thự ở tỉnh Manabí. Biệt thự được trang bị phòng tập thể dục tại nhà, tường lát đá cẩm thạch, phòng trò chơi và nhiều tiện nghi khác.
Theo CNN, Ecuador thời gian qua đối mặt làn sóng tội phạm chưa từng có. Quốc gia từng được xem là “ốc đảo yên bình” giữa hai trung tâm sản xuất cocaine là Colombia và Peru, nay trở thành điểm trung chuyển chủ chốt trong chuỗi cung ứng ma túy toàn cầu. Dữ liệu chính phủ cho thấy, hơn 70% lượng cocaine toàn cầu đi qua các cảng nước này. Năm 2024, Ecuador thu giữ kỷ lục 294 tấn ma túy, chủ yếu là cocaine.
Để đối phó tình trạng trên, Tổng thống Noboa đã thúc đẩy cuộc trưng cầu ý dân hồi đầu năm nhằm sửa đổi luật, cho phép dẫn độ công dân Ecuador sang Mỹ, một bước đi gây tranh cãi nhưng nhận được đa số ủng hộ. Macías là người đầu tiên bị dẫn độ theo cơ chế này, đánh dấu bước ngoặt trong cuộc chiến chống tội phạm của quốc gia Nam Mỹ.
