Sẽ sử dụng dữ liệu điện tử thay thế các loại giấy tờ về hộ tịch

Hộ tịch là vấn đề thiết thân gắn bó với một con người từ khi sinh ra đến khi mất đi. Hiện nay, trong xu thế chuyển đổi số, phát triển dữ liệu hộ tịch điện tử, Luật Hộ tịch đang có những sửa đổi, bổ sung để kịp thời tạo hành lang pháp lý cho những vấn đề mới phát sinh, phù hợp chính quyền địa phương hai cấp. 

Người dân làm thủ tục hành chính tại phường Định Công, thành phố Hà Nội.
Người dân làm thủ tục hành chính tại phường Định Công, thành phố Hà Nội.

Xây dựng cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử thành cơ sở dữ liệu quốc gia

Phó Cục trưởng Cục Hành chính tư pháp, Bộ Tư pháp, Nhâm Ngọc Hiển cho biết, dự thảo Luật Hộ tịch gồm 6 chương, 56 điều sửa đổi, bổ sung, lược bỏ 71/77 điều của Luật Hộ tịch năm 2014 trên cơ sở 5 chính sách trụ cột.

Trước hết, đó là phân quyền triệt để đăng ký hộ tịch cho chính quyền cơ sở theo hướng phân cấp toàn bộ thẩm quyền đăng ký hộ tịch cho Ủy ban nhân dân cấp xã, ủy quyền cho công chức hộ tịch ký một số giấy tờ hộ tịch; cấp tỉnh, Trung ương chỉ thực hiện nhiệm vụ quản lý. Thực hiện đăng ký hộ tịch không phụ thuộc vào nơi cư trú, ưu tiên khai thác, sử dụng dữ liệu điện tử.

Phát triển và hoàn thiện cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử thống nhất, đồng bộ, phục vụ quản lý hiện đại theo hướng sửa đổi, bổ sung các quy định về xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử nhằm mục tiêu xây dựng cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử thành cơ sở dữ liệu quốc gia, bảo đảm dữ liệu hộ tịch "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung", kết nối, chia sẻ với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác.

Tính đến ngày 30/11/2025, trong hệ thống của Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử đã có hơn 145 triệu dữ liệu, bao gồm: 84.276.445 dữ liệu đăng ký khai sinh, trong đó có 17.258.543 trẻ em được cấp Số định danh cá nhân theo quy định; 24.585.147 dữ liệu kết hôn; 19.096.074 dữ liệu cấp giấy xác nhận tình trạng hôn nhân; 15.265.955 dữ liệu khai tử; 435.940 trường hợp nhận cha, mẹ, con; 31.400 trường hợp đăng ký giám hộ; 27.040 trường hợp đăng ký nhận nuôi con nuôi; 1.370.108 dữ liệu cải chính, thay đổi, bổ sung hộ tịch, xác định lại dân tộc.

Tiếp tục cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực hộ tịch gắn với chuyển đổi số, hiện đại hóa phương thức thực hiện bảo đảm tinh gọn, thống nhất, thực hiện đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới hành chính. Người dân có quyền lựa chọn nộp hồ sơ đăng ký hộ tịch theo phương thức trực tiếp hoặc gửi qua hệ thống bưu chính hoặc nộp hồ sơ trực tuyến.

Các quy định trong dự luật bảo đảm thực hiện đăng ký hộ tịch trực tuyến đối với tất cả các thủ tục về hộ tịch, trực tuyến toàn trình đối với hầu hết các thủ tục (trừ thủ tục đăng ký kết hôn, đăng ký nhận cha, mẹ, con, đăng ký giám hộ - là các việc hộ tịch cần xác định trực tiếp các bên còn sống, đủ năng lực hành vi dân sự hoặc đủ khả năng thực hiện trách nhiệm giám hộ tại thời điểm xác lập việc đăng ký) .

z7449290129305-802176bd6713b99fd2ab29a40597c1e4-5341.jpg
Nhiều người dân đã đăng ký thủ tục trực tuyến trước khi hoàn thiện thủ tục.

Bên cạnh đó, dự thảo Luật bổ sung quy định về đăng ký khai sinh, đăng ký khai tử chủ động đối với các trường hợp sinh mà người thân thích đã cung cấp đủ nội dung đăng ký khai sinh; các trường hợp tử vong tại cơ sở khám, chữa bệnh, dữ liệu khai sinh, khai tử được kết nối, chia sẻ tự động tới hệ thống đăng ký, quản lý hộ tịch điện tử.

Dự luật điều chỉnh quy định về phạm vi, nội dung đăng ký hộ tịch theo hướng bảo đảm quyền nhân thân, phù hợp quy định pháp luật liên quan theo hướng sửa đổi toàn diện các quy định của Luật Hộ tịch; chuyên nghiệp hóa đội ngũ công chức hộ tịch, bảo đảm tiêu chuẩn, năng lực phù hợp vị trí việc làm, nâng cao chất lượng, hiệu quả thực thi nhiệm vụ quản lý Nhà nước về hộ tịch.

Theo ông Nhâm Ngọc Hiển, việc sửa đổi, bổ sung Luật Hộ tịch nhằm thực hiện chủ trương sắp xếp, tổ chức bộ máy theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, bảo đảm quyền nhân thân, quyền công dân của cá nhân, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân; nâng cao chất lượng, hiệu quả thực thi nhiệm vụ quản lý Nhà nước về hộ tịch.

Nghiên cứu kỹ lưỡng quy định về “đăng ký hộ tịch lưu động”

Với quy định về giá trị sử dụng của giấy tờ hộ tịch, thông tin hộ tịch, dữ liệu hộ tịch điện tử theo dự luật, ông Thân Đức Hoa, phường Định Công, thành phố Hà Nội, cho rằng, quy định hộ tịch điện tử sẽ rất tiện cho dân; tuy nhiên cần làm rõ thông tin, cơ sở nào sẽ coi là căn cứ điều chỉnh cao nhất trong trường hợp có sự khác nhau giữa thông tin với sổ hộ tịch, hoặc giữa thông tin hộ tịch bản điện tử và bản giấy. "Chúng tôi sẽ chỉ thực hiện theo quy định nhưng các vấn đề về hộ tịch tưởng đơn giản nhưng các mốc thời gian nhiều khi không trùng khớp giữa bản giấy, bản điện tử sẽ khó cho chúng tôi khi thực hiện thủ tục. Tôi nghĩ là cần quy định rõ ràng hơn", ông Hoa lo ngại.

Tại cuộc họp góp ý cho dự luật mới đây, liên quan đến trường hợp miễn hợp pháp hóa lãnh sự đối với giấy tờ do cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài cấp, công chứng hoặc xác nhận để sử dụng cho việc đăng ký hộ tịch tại Việt Nam, đại diện Bộ Ngoại giao đề nghị dự luật quy định rõ là miễn theo quy định của pháp luật Việt Nam nhằm tránh gây nhầm lẫn chỉ được miễn theo điều ước quốc tế.

Một số ý kiến cho rằng, cần tăng cường, hoàn thiện, củng cố đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác hộ tịch trong tình hình mới.

Theo đại diện Bộ Công an, cần nghiên cứu bổ sung nội dung quy định khai sinh tự nhiên cho trẻ em kể cả khi chưa xác định được quốc tịch của cha hoặc mẹ nhằm bảo đảm quyền của trẻ em.

Thứ trưởng Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc - cơ quan chủ trì soạn thảo - nhấn mạnh, cần thống nhất nguyên tắc, chỉ đưa vào Luật những vấn đề mang tính chất khung, nguyên tắc và ổn định, lâu dài.

"Cần nghiên cứu kỹ lưỡng quy định về “đăng ký hộ tịch lưu động” để xác định có nên quy định hay không, trường hợp nào được đăng ký lưu động; nghiên cứu; có xác định giữ cả hai Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử truyền thống (sổ) và hiện đại (điện tử) hay không?", Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc nói.

Đại diện lãnh đạo Bộ Tư pháp cũng yêu cầu tổ biên tập tiếp tục rà soát, hoàn thiện hồ sơ dự án Luật sửa đổi, bổ sung nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ, khả thi.

Có thể bạn quan tâm

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chi Hiếu báo cáo tóm tắt tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết. (Ảnh: DUY LINH)

Phấn đấu hằng năm giảm 10% số vụ phạm tội về trật tự xã hội

Nghị quyết của Quốc hội quy định một số chỉ tiêu trong công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện Kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án, như phấn đấu hằng năm giảm 10% số vụ phạm tội về trật tự xã hội; tỷ lệ điều tra, khám phá tội phạm rất nghiêm trọng đạt hơn 90%...

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi). (Ảnh: NK)

Quốc hội thông qua Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi)

Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi) gồm 5 chương, 35 điều quy định nguyên tắc, chính sách của Nhà nước về hòa giải ở cơ sở; hòa giải viên, tổ hòa giải, người được mời tham gia hòa giải, các bên trong hòa giải ở cơ sở; hoạt động hòa giải ở cơ sở; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức trong hòa giải ở cơ sở.

Quốc hội làm việc tại hội trường thông qua dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước. (Ảnh: DUY LINH)

Đổi mới quy trình bồi thường, đề cao trách nhiệm của cơ quan nhà nước

Với nhiều quy định mới, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước hướng tới giảm gánh nặng thủ tục cho người bị thiệt hại, đề cao trách nhiệm của cơ quan nhà nước và bảo đảm việc giải quyết yêu cầu bồi thường kịp thời, công khai, đúng pháp luật.

Quốc hội biểu quyết thông qua dự thảo Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi). (Ảnh: DUY LINH)

Thành lập Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật ở cấp xã

Quốc hội nhất trí thành lập Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật ở cấp xã. Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật cấp xã nói riêng và các Hội đồng phổ biến, giáo dục pháp luật từ Trung ương đến cấp xã đều hoạt động kiêm nhiệm, không phát sinh biên chế và bộ máy mới.

Phiên tòa xét xử 51 bị cáo trong vụ án liên quan ma túy xảy ra tại nhà hàng King Club gây xôn xao dư luận hơn 1 năm trước tại phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị (Ảnh: HOÀNG PHÚC)

Quảng Trị: 51 bị cáo trong vụ án ma túy tại King Club bị tuyên phạt hơn 260 năm tù

Sau 1,5 ngày xét xử, ngày 22/8, Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Trị tuyên án đối với 51 bị cáo trong vụ án xảy ra tại nhà hàng King Club, phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị. Các bị cáo bị xét xử về các tội: “Mua bán trái phép chất ma túy”, “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy” và “Chứa chấp việc sử dụng trái phép chất ma túy”. 

Số vé được các đối tượng rao bán (Ảnh: Công an cung cấp)

Công an triệu tập làm việc nhiều đối tượng rao bán vé "Tổ quốc trong tim"

Công an Thành phố Hồ Chí Minh vừa phát đi thông báo về việc khuyến cáo người dân không mua bán, trao đổi vé mời đối với các chương trình phục vụ miễn phí cho nhân dân, trong đó có chương trình nghệ thuật chính luận “Tổ quốc trong tim” do Báo Nhân Dân và Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp tổ chức. 

Cơ quan Công an thi hành quyết định khởi tố, bắt giam bị can. (Ảnh: Công an Thanh Hóa cung cấp).

Lập sổ tiết kiệm giả, chiếm đoạt tài sản ở Thanh Hóa

Ngày 21/8, Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết: Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh vừa khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt tạm giam Nguyễn Thị Vân (sinh năm 1987), nguyên Phó Giám đốc Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam-Chi nhánh Thanh Hóa, để điều tra về tội “Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản”.

Mới đây, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn thực hiện thành công ca lấy - ghép đa tạng từ một người hiến chết não, "hồi sinh" sự sống và mang lại hy vọng cho 7 bệnh nhân khác nhau. Ảnh: BVXP

Lấp các khoảng trống pháp lý về hiến, lấy ghép mô, tạng

Bộ Y tế vừa hoàn thiện hồ sơ Dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) và chuyển Bộ Tư pháp thẩm định. Dự án luật đã đề xuất nhiều quy định mới nhằm tháo gỡ những vướng mắc trên thực tế của hoạt động này sau nhiều năm. 

[Video] Cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan bị đề nghị mức án từ 12-13 năm tù

[Video] Cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan bị đề nghị mức án từ 12-13 năm tù

Sau 2 ngày xét hỏi, sáng 20/8, phiên tòa xét xử sơ thẩm cựu Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (cũ, nay là Bộ Nội vụ) Nguyễn Bá Hoan và 27 bị cáo khác liên quan trong vụ án "Nhận hối lộ", "Môi giới hối lộ" và "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng" chuyển sang phần tranh luận

Bị cáo Nguyễn Bá Hoan tại phiên tòa. (Ảnh: PHÙNG ANH)

Luật sư bào chữa theo hướng giảm nhẹ hình phạt

Chiều 20/8, tại Tòa án nhân dân Thành phố Hà Nội, phiên xét xử sơ thẩm cựu Thứ trưởng Lao động-Thương binh và Xã hội (cũ) Nguyễn Bá Hoan và 27 đồng phạm trong vụ án "Nhận hối lộ", "Môi giới hối lộ" và "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng" được diễn ra ở phần tranh luận.