Ông Ngô Văn Minh, Giám đốc Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế cho biết, việc Bảo vật quốc gia Ngai vua triều Nguyễn bị xâm hại là một sự cố rất đáng tiếc. Sau sự việc này, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đã rà soát tổng thể công tác bảo đảm an ninh, trật tự tại các điểm di tích để xây dựng phương án bảo vệ phù hợp cho từng địa điểm.
Đồng thời phối hợp Công an thành phố Huế tổ chức các lớp tập huấn kỹ năng cho lực lượng bảo vệ, trang bị thêm công cụ hỗ trợ, đầu tư nâng cấp hệ thống camera giám sát và báo động chống đột nhập tại các điểm di tích.
Đội ngũ hướng dẫn viên cũng được tập huấn thêm về nội dung bảo vệ di sản để lồng ghép trong quá trình thuyết minh, góp phần nâng cao nhận thức của du khách đối với việc bảo vệ di sản văn hóa.
Phóng viên: Trước đây công tác bảo vệ thường tập trung vào di tích, công trình kiến trúc. Sau sự cố, cách tiếp cận đối với bảo vật quốc gia và cổ vật có thay đổi không, thưa ông?
Ông Ngô Văn Minh: Hiện nay, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đang trực tiếp quản lý hơn 11.000 hiện vật. Trong đó có 12 hiện vật, bộ hiện vật với tổng cộng 38 hiện vật đơn lẻ được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật quốc gia.
Những hiện vật có kích thước nhỏ được trưng bày trong tủ kính cường lực có độ an toàn cao, bảo đảm các điều kiện phù hợp về nhiệt độ, độ ẩm và ánh sáng. Với những hiện vật có kích thước lớn, gắn với công trình di tích như Cửu đỉnh, Cửu vị thần công hay bia Khiêm Cung ký tại lăng vua Tự Đức, Trung tâm áp dụng các biện pháp bảo vệ như nhà bao che và hàng rào bảo vệ nhằm hạn chế tối đa tác động từ con người.
Các Bảo vật quốc gia đều được số hóa để phục vụ công tác nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản, đồng thời giúp công chúng có thêm điều kiện tiếp cận, tìm hiểu hiện vật trên môi trường số.
Phóng viên: Trong hàng chục nghìn hiện vật đang quản lý, thưa ông, nhóm hiện vật nào được xếp vào diện cần bảo vệ ở mức cao nhất?
Ông Ngô Văn Minh: Việc bảo quản hiện vật tại kho cổ vật của Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế được thực hiện theo từng nhóm chất liệu khác nhau và mỗi nhóm có chế độ bảo quản riêng. Trong đó, nhóm hiện vật được công nhận là Bảo vật quốc gia luôn được áp dụng chế độ bảo vệ ở mức cao nhất.
Phóng viên: Một bảo vật càng quý thì càng cần được bảo vệ, nhưng nếu rào chắn quá nhiều sẽ làm giảm trải nghiệm tham quan. Trung tâm giải quyết vấn đề này như thế nào?
Ông Ngô Văn Minh: Đúng là nếu bố trí quá nhiều rào chắn thì có thể ảnh hưởng đến cảm xúc của du khách khi tiếp cận di sản. Tuy nhiên, bảo vệ hiện vật vẫn là yêu cầu ưu tiên hàng đầu.
Khi thiết kế các hạng mục bảo vệ, chúng tôi luôn chú trọng yếu tố mỹ thuật để vừa bảo đảm an toàn cho hiện vật, vừa hạn chế tác động đến trải nghiệm tham quan. Trung tâm cũng tăng cường ứng dụng công nghệ như mã QR, định danh hiện vật, triển lãm số hay chip NFC để du khách có thể dễ dàng tiếp cận thông tin và tương tác với hiện vật theo những cách phù hợp hơn.
Phóng viên: Nếu được đề xuất với cơ quan quản lý nhà nước, Trung tâm mong muốn bổ sung những giải pháp gì để bảo vệ hiệu quả hơn các Bảo vật quốc gia?
Ông Ngô Văn Minh: Hiện nay, hệ thống văn bản và các hướng dẫn trong lĩnh vực di sản văn hóa cơ bản đã đáp ứng yêu cầu quản lý. Tuy nhiên, để công tác bảo vệ, bảo tồn và phát huy giá trị di sản đạt hiệu quả cao hơn vẫn cần nguồn nhân lực được đào tạo bài bản cũng như nguồn kinh phí tương xứng để triển khai.
Ý thức và sự chung tay của cộng đồng, của người dân và du khách trong việc bảo vệ di sản cũng có ý nghĩa rất quan trọng. Đây là yếu tố không thể thiếu để các Bảo vật quốc gia được gìn giữ bền vững cho các thế hệ sau.
Xin cảm ơn ông về những chia sẻ vừa rồi.
