Đoàn Việt Nam do Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang, Trưởng SOM ASEAN Việt Nam dẫn đầu, đã tham gia tích cực và có nhiều đóng góp quan trọng vào các hội nghị.
Rà soát toàn diện, sẵn sàng mọi mặt cho các hội nghị cấp cao
Trong khuôn khổ các hội nghị, các quan chức cao cấp đến từ 10 nước ASEAN, Timor-Leste, và các đối tác Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ, Ấn Độ, Australia, New Zealand và Nga, đã trao đổi, rà soát kỹ lưỡng kế hoạch cho Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 47 và các hội nghị cấp cao liên quan, nhất là chương trình nghị sự và danh mục hơn 80 văn kiện dự kiến sẽ trình các nhà lãnh đạo.
Theo đó, dưới chủ đề “Bao trùm và Bền vững” của ASEAN năm 2025, các nhà lãnh đạo sẽ tham dự gần 40 hoạt động, trao đổi một loạt các vấn đề chiến lược nhằm thúc đẩy hợp tác khu vực, từ chính trị, an ninh, tới kinh tế, đầu tư, kết nối, văn hóa, xã hội, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, an ninh năng lượng, an ninh lương thực, giáo dục…, với mục tiêu xây dựng một ASEAN bao trùm, bền vững và lấy người dân làm trung tâm.
Bên cạnh đó, Hội nghị SOM ASEAN đã trao đổi về quy trình và thủ tục chuẩn bị cho việc kết nạp Timor-Leste trở thành thành viên thứ 11 của ASEAN vào tháng 10/2025; thống nhất chủ trương tiếp tục hỗ trợ Timor-Leste nâng cao năng lực để đáp ứng đầy đủ nghĩa vụ và trách nhiệm của một thành viên ASEAN trong thời gian sớm nhất.
Các nước trao đổi và xem xét các yêu cầu tham gia Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC) của nhiều đối tác, khẳng định vai trò và giá trị ngày càng tăng của Hiệp ước, đặc biệt nhằm thúc đẩy đối thoại, hợp tác, giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình.
Trước các thách thức địa chính trị và địa kinh tế đan xen, các nước nhất trí sẽ đẩy mạnh nhiều biện pháp nâng cao khả năng ứng phó của ASEAN, trong đó có việc thúc đẩy phối hợp chặt chẽ hơn giữa hai trụ cột chính trị-an ninh và kinh tế ASEAN. ASEAN cũng sẽ tiếp tục thúc đẩy tương hỗ và bổ trợ giữa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 và Chương trình nghị sự Liên hợp quốc 2030 về phát triển bền vững.
Với các đối tác, ASEAN tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm trong các cơ chế do ASEAN khởi xướng và dẫn dắt, làm sâu sắc và gia tăng hợp tác trong các lĩnh vực cùng có lợi, trong đó có chuyển đổi số, kinh tế xanh, chuyển đổi năng lượng…; đồng thời tiếp tục rà soát tổng thể quan hệ đối ngoại nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, kịp thời thích ứng với những biến động nhanh và phức tạp ở khu vực và trên thế giới, vì lợi ích chung của ASEAN, các đối tác và cả khu vực.
Tại Hội nghị SOM ASEAN+3, các đối tác Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc đề xuất nhiều biện pháp tăng cường hợp tác với ASEAN về kinh tế, tài chính, tiền tệ, an ninh năng lượng, an ninh lương thực, phát triển bền vững… Các nước rà soát việc triển khai Kế hoạch Công tác ASEAN+3 giai đoạn 2023-2027, cam kết sẽ tiếp tục triển khai hiệu quả các dự án về quản lý thiên tai, phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, nâng cao quyền năng cho phụ nữ, thúc đẩy và bảo vệ quyền trẻ em, ứng phó biến đổi khí hậu… trong Kế hoạch Công tác các năm tiếp theo.
Tại Hội nghị SOM EAS, các nước nhấn mạnh sau 20 năm ra đời và phát triển, EAS tiếp tục khẳng định vai trò là diễn đàn hàng đầu của các Lãnh đạo trao đổi về các vấn đề chính trị-an ninh và chiến lược ở khu vực. Trước bức tranh thế giới đang biến động không ngừng, các nước càng cần chung tay xây dựng EAS thành cơ chế xử lý hiệu quả các thách thức an ninh, phát triển đang nổi lên, nhất là thông qua các biện pháp xây dựng lòng tin, đối thoại, hợp tác, thu hẹp khác biệt, gia tăng điểm đồng, tuân thủ luật pháp quốc tế, ủng hộ cấu trúc khu vực dựa trên luật lệ, với ASEAN đóng vai trò trung tâm... Các đại biểu thống nhất sẽ tập trung đẩy mạnh hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế số bao trùm, năng lượng, phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, phòng ngừa và ứng phó thiên tai, hợp tác văn hóa.
Tại các hội nghị, các nước cũng trao đổi về nhiều vấn đề khu vực và quốc tế cùng quan tâm như Biển Đông, Myanmar, Trung Đông…, trong đó nhấn mạnh xử lý các tranh chấp và xung đột bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên hợp quốc, Công ước Liên hợp quốc về Luật biển 1982 (UNCLOS), và tinh thần của TAC trong ứng xử giữa các quốc gia.
Việt Nam tham gia chủ động, trách nhiệm, tích cực vì các mục tiêu chung của khu vực
Tại các hội nghị, Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang, Trưởng SOM ASEAN Việt Nam khẳng định Việt Nam sẽ phối hợp chặt chẽ với Chủ tịch ASEAN 2025 Malaysia, các nước thành viên ASEAN và đối tác đóng góp vào thành công của Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 47 và các hội nghị cấp cao liên quan trong tháng 10 tới.
Thứ trưởng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì đoàn kết, củng cố vai trò trung tâm và dẫn dắt của ASEAN ở khu vực, ứng phó hiệu quả với các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống mới nổi, trong bối cảnh khu vực đối mặt với nhiều thách thức phức tạp; đồng thời, ASEAN cần củng cố và tăng cường năng lực thể chế của ASEAN nhằm bảo đảm triển khai hiệu quả Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 cũng như gia tăng hợp tác với các đối tác trong bối cảnh tình hình mới, trong đó khuyến khích sự bổ trợ giữa các cơ chế do ASEAN thành lập và dẫn dắt, tạo mạng lưới hợp tác toàn diện, hài hòa và hiệu quả hơn, phục vụ thiết thực cho lợi ích của người dân ở khu vực.
Thứ trưởng nêu bật chủ trương của Chính phủ Việt Nam trong việc hỗ trợ Timor-Leste tăng cường năng lực để sớm đáp ứng đầy đủ trách nhiệm của một nước thành viên; khẳng định Việt Nam sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm từ hành trình 30 năm tham gia ASEAN để hỗ trợ Timor-Leste đảm đương trọng trách của một quốc gia thành viên ASEAN. Thứ trưởng cũng đề xuất nhiều biện pháp thúc đẩy hợp tác ASEAN và giữa ASEAN với các đối tác, đặc biệt về tăng cường hợp tác kinh tế, kết nối, khoa học công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi năng lượng…
Trong vai trò nước điều phối quan hệ ASEAN-New Zealand và ASEAN-Anh, Thứ trưởng đã đề xuất các biện pháp thúc đẩy hợp tác với hai đối tác thời gian tới, đặc biệt là việc xây dựng các văn kiện định hướng hợp tác và xác định các lĩnh vực hợp tác ưu tiên.
Trao đổi về các vấn đề quốc tế và khu vực, Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang khẳng định Việt Nam ủng hộ thúc đẩy đối thoại, hợp tác, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, tuân thủ luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982, với mục tiêu cao nhất là bảo đảm môi trường hòa bình, an ninh và ổn định phục vụ tiến trình phát triển của các nước và khu vực.
* Nhân dịp các Hội nghị SOM ASEAN, ASEAN+3 và EAS, Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang đã có các tiếp xúc song phương với Trưởng SOM các nước ASEAN và đối tác để trao đổi về các vấn đề quan tâm trong hợp tác song phương cũng như tăng cường phối hợp tại các diễn đàn đa phương.
