Quyết liệt và kiên trì tạo đột phá trong khoa học, công nghệ

Nghiên cứu mới do AWS ủy quyền cho thấy 26% doanh nghiệp Việt Nam đã ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), và đang tiến xa hơn thử nghiệm để tạo ra kết quả kinh doanh đo lường được.

Ngày 5/10, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 đã diễn ra Hội thảo “Đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực Trí tuệ nhân tạo (AI) và Tự động hóa trong kỷ nguyên số”. Chương trình do Trung tâm Hỗ trợ Đổi mới sáng tạo, Cục Đổi mới Sáng tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức.

Giải Nobel Y sinh năm 2026 thuộc về nhà khoa học người Mỹ Karl Deisseroth và hai nhà khoa học người Đức là Peter Hegemann và Georg Nagel với công trình nghiên cứu về công nghệ quang di truyền học.

Ngày 5/10, Trường đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh (ULAW) tổ chức Vòng chung kết cuộc thi phiên tòa giả định-VMoot cấp quốc gia năm 2026, đồng thời tổ chức Lễ kỷ niệm 10 năm tổ chức cuộc thi.

Google chuẩn bị thay đổi chính sách phân bổ quyền truy cập các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) trên ứng dụng Gemini. Theo đó, khả năng tiếp cận các mô hình tiên tiến sẽ tùy thuộc vào từng cấp độ thuê bao thanh toán.

Việt Nam là một trong những thị trường ghi nhận mức cải thiện năng suất rõ nét nhất nhờ tác nhân AI. 63% người Việt Nam tham gia khảo sát cho biết AI giúp họ tiết kiệm được thời gian từ 7 tiếng/tuần trở lên, trong đó 43% tiết kiệm được hơn 10 tiếng/tuần.

Biến đổi khí hậu, ô nhiễm nguồn nước, đô thị hóa và nhu cầu sử dụng nước ngày càng tăng đang đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức quản lý, vận hành trong ngành nước.

Nghị quyết số 19-NQ/TW về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam chỉ rõ, về kinh tế, xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên năng suất, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Tối 4/10, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Hà Nội, Gala trao giải Better Choice Awards 2026 đã vinh danh 45 hạng mục thuộc 4 trục giải thưởng, từ những giải pháp trí tuệ nhân tạo do người Việt làm chủ, những doanh nghiệp kiến tạo nền tảng quốc gia, tới các sản phẩm công nghệ và mẫu xe thay đổi đời sống người tiêu dùng.

Chiều 4/10, trong khuôn khổ Ngày hội Đổi mới sáng tạo Quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Diễn đàn Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia 2026 nhằm tăng cường kết nối giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và Trường đại học trong nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ.

Tại Diễn đàn Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo 2026 diễn ra chiều 4/10, một vấn đề được nhiều doanh nghiệp, nhà quản lý quan tâm là phân tích các xu hướng công nghệ mới và cơ hội cho Việt Nam. Các phân tích cho rằng, việc lựa chọn hướng đổi mới sáng tạo cần phù hợp với nguồn lực, nhu cầu và có chính sách hỗ trợ tương ứng.

Theo Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, với tinh thần dám nghĩ, dám làm, đổi mới sáng tạo sẽ trở thành động lực để nâng cao năng suất, sức cạnh tranh và năng lực tự chủ của nền kinh tế; góp phần thực hiện thành công mục tiêu tăng trưởng bền vững hai con số, đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững.

Tại lễ trao giải Cuộc thi Sáng kiến khoa học 2026 diễn ra sáng 4/10 tại Hà Nội, nền tảng quang học siêu phổ C-HySI của tác giả Châu Khắc Bảo Chương, Đại học RMIT Thành phố Hồ Chí Minh, được trao giải Nhất, trị giá 100 triệu đồng. 

Sau hai ngày hoạt động sôi nổi, đầy cảm hứng và tràn đầy nhiệt huyết, sáng 4/10, Trại sáng tạo số cùng Cuộc thi Gia Lai Youth HackAIthon năm 2026 đã chính thức khép lại, để lại dấu ấn đẹp trong lòng hàng trăm bạn trẻ, chuyên gia, doanh nghiệp và những người tận tâm với sự nghiệp giáo dục, đổi mới sáng tạo tại Gia Lai.

Hà Nội tiếp tục đứng đầu Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2026 với 63,80 điểm. Thành phố Hồ Chí Minh và Hải Phòng lần lượt xếp thứ hai và thứ ba.

Ngày 4/10, Thành Đoàn Đà Nẵng phối hợp Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Đà Nẵng tổ chức Festival Thanh niên Đà Nẵng tiên phong Chuyển đổi số năm 2026.

Đề xuất xây dựng trung tâm sản xuất thử chip tại Trường đại học Việt Nhật, tăng cường đào tạo nhân lực công nghệ chiến lược và phát triển AI tiếng Việt là những điểm nhấn trong hợp tác khoa học, công nghệ giữa Việt Nam và Nhật Bản.

Ba khu thử nghiệm bay cấp quốc gia, mục tiêu nội địa hóa UAV trên 85% và đóng góp khoảng 1,5% GDP vào năm 2045 là những dấu mốc được đặt ra để phát triển kinh tế không gian tầm thấp, gắn làm chủ công nghệ với hình thành thị trường sản phẩm, dịch vụ mới.

Ngày 3/10, Đại học Đà Nẵng tổ chức Chương trình trao Giải thưởng sinh viên nghiên cứu khoa học năm học 2025-2026 và Festival Sáng tạo trẻ năm 2026 với chủ đề “Kết nối tri thức, công nghệ - Khơi nguồn sáng tạo, khởi nghiệp”.

Ngày 3/10, Ủy ban nhân dân phường Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng phối hợp các đơn vị liên quan tổ chức khai mạc Lễ hội Đổi mới sáng tạo Sơn Trà 2026 (Son Tra Innovation Fest 2026-SIF 2026) với chủ đề “Công nghệ toàn cầu hội ngộ phong cách sống địa phương”.

Sáng 3/10, Ban Thường vụ Tỉnh đoàn Gia Lai phối hợp Trường đại học FPT cơ sở Quy Nhơn và Trường cao đẳng FPT Polytechnic Quy Nhơn khai mạc Trại sáng tạo số và Cuộc thi Gia Lai Youth HackAIthon năm 2026 với chủ đề “Thanh niên Gia Lai sáng tạo cùng AI - Chuyển đổi số vì cộng đồng”.

Để trở thành quốc gia biển mạnh, giàu từ biển và phát triển bền vững, Việt Nam cần nâng cao năng lực về tri thức biển, dữ liệu biển và công nghệ biển. Đây là thông điệp được Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Trần Trung Tính nhấn mạnh tại Diễn đàn Biển Việt Nam năm 2026, diễn ra ngày 2/10 tại Hà Nội.

Chuyển từ gia công thuần túy sang cùng nghiên cứu, thiết kế và phát triển sản phẩm là định hướng được Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân đặt ra đối với doanh nghiệp Việt Nam và Hàn Quốc, nhằm tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ cao và cùng mở rộng thị trường quốc tế.

Từ nền tảng hợp tác phần mềm hơn hai thập kỷ, Việt Nam và Nhật Bản đang mở rộng sang nghiên cứu, phát triển công nghệ chuyên sâu và cùng đưa sản phẩm ra thị trường. Tại Diễn đàn công nghệ số Việt Nam-Nhật Bản 2026 ngày 2/10 tại Tokyo, hai bên nhấn mạnh chuyển từ cung ứng dịch vụ sang cùng giải quyết bài toán, tạo sản phẩm.

Chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm theo mức độ rủi ro, phát triển hạ tầng dữ liệu số và tăng quyền chủ động cho doanh nghiệp là những định hướng lớn của dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường.

Các chuyên gia, nhà quản lý đã tập trung trao đổi về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng thực tiễn của công nghệ trí tuệ nhân tạo hiện thân, robot di động tự hành, robot công nghiệp và mô hình sản xuất thông minh.

Kinh tế không gian tầng thấp là một lĩnh vực còn khá mới nhưng có tiềm năng trở thành động lực tăng trưởng kinh tế mới, đặc biệt trong bối cảnh đẩy mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số để giải quyết các bài toán thực tế.

Bộ Chính trị đặt mục tiêu đến năm 2045, kinh tế không gian tầm thấp trở thành ngành kinh tế-kỹ thuật quan trọng, có năng lực cạnh tranh cao trong khu vực, đóng góp khoảng 1,5% GDP quốc gia.