Quyết liệt duy trì trật tự, kỷ cương, văn minh đô thị

Sau hơn sáu tháng triển khai Kế hoạch 332/KH-UBND của thành phố Hà Nội về giải quyết điểm nghẽn “trật tự đô thị” và xây dựng xã, phường bảo đảm trật tự, kỷ cương, văn minh đô thị, diện mạo nhiều tuyến phố, khu dân cư ở Hà Nội đã có chuyển biến tích cực, nhiều điểm nóng về trật tự đô thị đã được xử lý. Tuy nhiên, để duy trì kết quả lâu dài, thành phố cần tiếp tục tháo gỡ những bất cập về quy hoạch hạ tầng thương mại, giao thông tĩnh và nâng cao ý thức chấp hành của người dân.

Chuyển biến rõ nét

Theo thống kê của Công an thành phố Hà Nội, đến ngày 10/5/2026, thành phố đã giải tỏa được 184 trong tổng số 231 điểm chợ cóc, kinh doanh tự phát và 310 điểm vi phạm trật tự đô thị. Sau giải tỏa, các điểm đã được lập danh sách, phân công cán bộ phụ trách và duy trì chế độ kiểm tra đột xuất nhằm ngăn chặn tình trạng tái lấn chiếm. Các lực lượng chức năng xử lý hơn 43.000 trường hợp vi phạm trật tự đô thị, xử phạt hơn 30,1 tỷ đồng.

Nhiều khu vực từng là “điểm nóng” về vi phạm trật tự đô thị, đến nay đã chuyển biến rõ nét. Tại tổ hợp chung cư HH Linh Đàm (phường Hoàng Liệt), khu chợ tạm với hơn 110 ki-ốt từng lấn chiếm gần hết lòng đường, vỉa hè, nay đã được giải tỏa. Chị Trần Mai Hoa, cư dân tòa HH3 Linh Đàm cho biết, trước đây chợ họp ngay dưới chân chung cư khiến khu vực này luôn lộn xộn. Hiện nay khu vực sạch sẽ, thông thoáng hơn nhiều. Dù phải đi xa hơn để mua thực phẩm, nhưng cư dân đều thấy yên tâm hơn.

Tại ngã ba đầu ngõ 537 đường Bát Khối (phường Long Biên), một điểm họp chợ tự phát tồn tại nhiều năm, dù chỉ cách chợ Thạch Bàn khoảng 600m. Sau khi chính quyền địa phương kiên quyết xử lý vi phạm, lập lại trật tự đô thị, các tiểu thương đã chuyển sang thuê ki-ốt hoặc mặt bằng của người dân để kinh doanh. Anh Nguyễn Văn Tuấn, kinh doanh thịt lợn tại đây chia sẻ, mặc dù phải bỏ thêm chi phí thuê địa điểm, nhưng đổi lại, việc buôn bán thuận tiện, ổn định hơn nhờ có điện, nước và điều kiện bảo quản hàng hóa tốt hơn so với trước đây.

Ở khu vực ngoại thành, tình trạng lấn chiếm lòng đường, vỉa hè để kinh doanh từng diễn ra tại cổng Bệnh viện Đa khoa Ba Vì, chợ Nhông và khu đất Đồng Pheo (xã Vật Lại), gây cản trở giao thông và mất mỹ quan đô thị. Sau khi được tuyên truyền, hướng dẫn và nhắc nhở, các hộ kinh doanh đã nghiêm túc chấp hành quy định; 100% trường hợp vi phạm tự tháo dỡ hạng mục lấn chiếm và không tái phạm.

Để đạt được kết quả trên, Hà Nội triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó lực lượng công an giữ vai trò nòng cốt. Công an thành phố đã thiết lập kênh thông tin trực tiếp với chủ tịch Ủy ban nhân dân các xã, phường để hằng ngày cập nhật hình ảnh vi phạm, phản ánh của báo chí và người dân. Qua đó, các địa phương phải kịp thời kiểm tra, xử lý và báo cáo kết quả.

Tại địa bàn phường Hai Bà Trưng, nơi có nhiều tuyến phố kinh doanh sầm uất và các bệnh viện lớn dẫn đến quá tải về giao thông tĩnh, Công an phường phối hợp Đội Cảnh sát giao thông số 4 (Phòng Cảnh sát giao thông Công an thành phố) tuần tra, kiên quyết xử phạt các phương tiện đỗ không đúng quy định.

Trung tá Dương Đại Việt, Tổ trưởng Tổ Cảnh sát trật tự cho biết: Đơn vị duy trì sáu tổ địa bàn, trong đó đồng chí cảnh sát trật tự làm tổ trưởng, kết hợp lực lượng của Phòng Kinh tế, hạ tầng đô thị, Ban Quản lý dự án, tổ trưởng, tổ phó các tổ dân phố đi từng tuyến phố, địa bàn, tuần tra từ 6 giờ đến 22 giờ, kiên quyết xử lý hành vi vi phạm. Trước sự kiểm tra thường xuyên, quyết liệt của lực lượng chức năng, ý thức chấp hành của người dân từng bước được nâng lên; đến nay, các tuyến phố đã thông thoáng, trật tự.

Tại phường Ba Đình, địa phương tận dụng một số khu đất dự án tạm dừng để tổ chức điểm trông giữ xe, giảm áp lực dừng đỗ trên các tuyến phố trung tâm.

Đại úy Nguyễn Tiến Quang, Phó trưởng Công an phường Ba Đình cho biết, đơn vị quán triệt cán bộ, chiến sĩ nhận thức rõ đây là nhiệm vụ chính trị, không thực hiện theo kiểu chiến dịch, mà phải triển khai thường xuyên, liên tục với tinh thần xử lý nghiêm, kiên quyết, không có vùng cấm, không có ngoại lệ.

Bên cạnh xử phạt, các cán bộ, chiến sĩ công an gặp trực tiếp các chủ hộ kinh doanh để vận động, hướng dẫn người dân sắp xếp hàng hóa gọn gàng, đề xuất Ủy ban nhân dân phường cấp phép cho các điểm trông xe máy, đồng thời thường xuyên kiểm tra, xử lý nghiêm các điểm thu tiền sai quy định.

Cần giải pháp căn cơ để duy trì kết quả bền vững

Dù đạt nhiều chuyển biến tích cực, việc xử lý các “điểm nóng” trật tự đô thị vẫn đối mặt không ít khó khăn. Thực tế cho thấy nhiều vi phạm xuất phát từ những bất cập kéo dài về quy hoạch và hạ tầng đô thị.

Địa bàn thành phố hiện có 457 chợ, đáp ứng khoảng 40% nhu cầu mua sắm ở nội thành và khoảng 70% nhu cầu ở ngoại thành. Nhiều khu đô thị đông dân chưa có chợ dân sinh, trong khi không ít chợ truyền thống xuống cấp, không đáp ứng nhu cầu kinh doanh và mua sắm.

Đơn cử như khu HH Linh Đàm với khoảng 40.000 cư dân nhưng chưa có chợ dân sinh hoặc siêu thị đủ lớn phục vụ nhu cầu mua sắm hằng ngày. Tại xã Đa Phúc, trước đây có tới bảy chợ tạm, nhưng chưa có chợ chính thức. Việc thiếu địa điểm kinh doanh ổn định khiến nhiều hộ buôn bán nhỏ phải tận dụng lòng đường, vỉa hè để mưu sinh.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Hoàng Liệt Nguyễn Anh Tuấn cho biết, quan điểm của địa phương là vừa bảo đảm trật tự đô thị, vừa tính toán phương án bố trí địa điểm kinh doanh phù hợp cho tiểu thương. Nếu chỉ giải tỏa mà không có giải pháp thay thế thì nguy cơ tái lấn chiếm rất cao.

Theo Phó Giám đốc Sở Công thương Hà Nội Nguyễn Thế Hiệp, các xã, phường cần tiếp tục kiên trì giải tỏa chợ cóc theo đúng lộ trình; đồng thời rà soát, bố trí tiểu thương vào các chợ hoặc tổ chức điểm kinh doanh tạm thời có quản lý tại những nơi còn thiếu hạ tầng thương mại.

Giai đoạn 2026-2030, Hà Nội dự kiến xây mới và xây dựng lại 108 chợ, đồng thời cải tạo, nâng cấp 118 chợ hiện có nhằm từng bước thay thế các điểm kinh doanh tự phát, tạo môi trường kinh doanh văn minh, ổn định và bền vững hơn. Nhiều chuyên gia đô thị cho rằng Hà Nội cũng cần tiếp tục rà soát quy hoạch điểm đỗ xe, không gian công cộng và tổ chức giao thông đô thị, bởi thực tế cho thấy tại nhiều khu vực, nhu cầu đỗ xe, kinh doanh và sinh hoạt của người dân đã vượt quá khả năng đáp ứng của hạ tầng hiện hữu.

Tại hội nghị giao ban đánh giá tiến độ thực hiện Kế hoạch 332, Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc Công an Thành phố Hà Nội nhấn mạnh, việc xử lý vi phạm trật tự đô thị phải được duy trì thường xuyên, liên tục; địa bàn nào không có chuyển biến thì phải thay đổi cách làm, xác định rõ trách nhiệm người đứng đầu. Mục tiêu cuối cùng là từng bước xây dựng nếp sống đô thị văn minh, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân và hình thành cơ chế quản lý đô thị hiệu quả, bền vững hơn tại Thủ đô.