Làn gió mới
Nhận thấy nguồn sứa tự nhiên dồi dào ở vùng biển địa phương nhưng giá trị mang lại chưa tương xứng, ông Nguyễn Đình Dung (thôn Đại Tiến, xã Đồng Tiến) lặn lội đến các làng nghề chế biến sứa từ Thanh Hóa, Nam Định… để học tập kinh nghiệm, trở về quê mở hướng đi mới bằng chính các sản vật của quê hương.
Từ một hộ thu mua, chế biến sứa nhỏ lẻ, năm 2013, ông Nguyễn Đình Dung mạnh dạn vận động 6 hộ dân thành lập Tổ hợp tác sứa ép Mai Dung, đầu tư hệ thống nhà xưởng, máy móc và khu bảo quản trị giá hàng tỷ đồng. Từ đó, nghề chế biến sứa không còn mang tính thời vụ, mà duy trì quanh năm, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho lao động địa phương.
Nhờ gắn kết kinh nghiệm truyền thống với công nghệ tiên tiến, Tổ hợp tác sứa ép Mai Dung đã xây dựng được quy trình sản xuất khép kín: chọn lọc nguyên liệu-rửa-ngâm muối-xử lý gia vị-đóng gói-hút chân không-bảo quản lạnh. Sứa dùng để ép phải tươi, trắng, không lẫn tạp chất, đã được loại bỏ nội tạng, làm sạch nhớt và xử lý kỹ nhằm giữ độ giòn tự nhiên. Khi đạt chuẩn, sứa được chế biến với các gia vị truyền thống như tỏi, ớt, giấm thanh, đường… và đóng hộp theo đúng tiêu chuẩn an toàn thực phẩm.
“Được sự khuyến khích, hỗ trợ của chính quyền địa phương tham gia chương trình OCOP, chúng tôi được dự các lớp tập huấn, nâng cao năng lực kinh doanh, tiếp cận thị trường, nhất là được tiếp cận các nguồn lực hỗ trợ của tỉnh để đầu tư, mở rộng dây chuyền sản xuất, chế biến theo hướng ứng dụng tối đa tiến bộ khoa học kỹ thuật”, ông Nguyễn Đình Dung chia sẻ.
Ông cho biết thêm: "Sau khi mở rộng quy mô sản xuất, sản lượng chế biến không ngừng gia tăng, từ năm 2023 đến nay, bình quân mỗi năm, chúng tôi thu mua, chế biến hơn 150 tấn sứa thành phẩm, góp phần giải quyết việc làm ổn định cho 20 lao động địa phương và 30 lao động thời vụ với mức thu nhập từ 8-10 triệu đồng/tháng. Vào năm 2024, sản phẩm sứa ép Mai Dung được chứng nhận sản phẩm đạt OCOP 3 sao".
Theo đánh giá của khách hàng, ngoài độ giòn, sạch nhớt, thơm tự nhiên, tiện lợi khi sử dụng, sản phẩm sứa ép Mai Dung có bao bì, nhãn mác bắt mắt, có mã QR truy xuất nguồn gốc và hướng dẫn sử dụng rõ ràng, rất phù hợp xu hướng tiêu dùng mới.
Tiếng lành đồn xa, bắt đầu từ năm 2023, sản phẩm sứa ép Mai Dung đã xuất khẩu những chuyến hàng đầu tiên sang thị trường Nhật Bản. Từ đó đến nay, bình quân mỗi năm, cơ sở này cung ứng từ 15-20 tấn sứa ép sang thị trường nhiều tiềm năng này.
Theo ông Nguyễn Đình Dung, để chinh phục thị trường khó tính này, mọi quy trình sản xuất, chế biến đều tuân thủ những tiêu chuẩn hết sức khắt khe, bảo đảm chất lượng và phù hợp thị hiếu người tiêu dùng.
“Trước nhu cầu về sản phẩm sứa ép ngày càng cao, chúng tôi sẽ tiếp tục đầu tư nguồn lực, xây dựng nhà xưởng, mở rộng quy mô sản xuất để nâng cao năng lực chế biến, gia tăng giá trị sản xuất đối với sản phẩm sứa ép”, ông Nguyễn Đình Dung cho biết thêm.
Tiếp sức cho nông sản quê hương
Cũng mang trong mình khát vọng đưa nông sản địa phương vượt ra khỏi lũy tre làng, năm 2020, hợp tác xã Nguyên Lâm, xã Kỳ Anh (Hà Tĩnh), đã mạnh dạn đầu tư hơn 5 tỷ đồng xây dựng hệ thống thiết bị, dây chuyền, nhà xưởng chế biến và sản xuất các sản phẩm từ hạt gạo, hạt vừng của quê hương.
Được cấp ủy, chính quyền địa phương khuyến khích tham gia Chương trình Mỗi xã một sản phẩm, hợp tác xã Nguyên Lâm đã kế thừa phương thức sản xuất truyền thống và tận dụng được ưu thế của công nghệ, máy móc, công nghệ để tạo nên sự khác biệt về hương vị và chất lượng của sản phẩm.
Ngoài việc chú trọng quy trình sản xuất, bao bì, nhãn mác và quảng bá, tiếp thị sản phẩm, hợp tác xã Nguyên Lâm còn cung cấp đầy đủ thông qua mã QR trên nhãn hàng và kết nối với các ngân hàng để nhận thanh toán trực tuyến khi giao dịch trên không gian mạng.
Năm 2020, sản phẩm bánh đa vừng Nguyên Lâm được công nhận sản phẩm OCOP 3 sao. Đến năm 2024, sản phẩm này tiếp tục được nâng hạng 4 sao.
Giám đốc Hợp tác xã Nguyên Lâm, Lê Văn Duẩn cho biết, ngoài nguyên liệu chính là gạo và vừng được xay trộn với tỷ lệ nhất định, bánh đa Nguyên Lâm tạo nên sự khác biệt bởi một số gia vị đi kèm như: muối, tỏi, tiêu trộn đều với gạo, vừng trước khi tráng bánh. Vì vậy, sản phẩm không chỉ được khách hàng nội địa tin dùng mà còn được xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản, Hàn Quốc với hơn 700.000 chiếc bánh/năm, chiếm 20% sản lượng của hợp tác xã.
Theo Phó Văn phòng Điều phối thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới Hà Tĩnh, không riêng gì các sản phẩm từ sứa, bánh đa, Hà Tĩnh là địa phương có nhiều nguồn nguyên liệu dồi dào, nhiều đặc sản phong phú như: bưởi Phúc Trạch, nhung hươu Hương Sơn, cam Bù, nhiều làng nghề truyền thống như: nghề mộc Thái Yên, rèn Trung Lương, chiếu cói Nam Sơn... để đẩy mạnh phát triển kinh tế nông thôn. Thời gian qua, các địa phương, đơn vị đã ban hành các chính sách hỗ trợ, khuyến khích người dân phát huy tinh thần khởi nghiệp, đổi mới bằng việc tham gia Chương trình Mỗi xã một sản phẩm nhằm tạo ra những sản phẩm đa dạng, phong phú nâng tầm giá trị, mang lại hiệu quả kinh tế cao.
Chương trình Mỗi xã một sản phẩm thực sự đã đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao thu nhập và đời sống cho người dân.
Đến nay, toàn tỉnh có 216 sản phẩm còn hiệu lực chứng nhận OCOP, trong đó: 2 sản phẩm đạt 5 sao, 15 sản phẩm đạt 4 sao, 199 sản phẩm đạt 3 sao; chất lượng sản phẩm được nâng lên, thị trường tiêu thụ được mở rộng, có 7 sản phẩm xuất khẩu và một số sản phẩm có tiềm năng xuất khẩu.
Hiệu quả kinh tế của các chủ thể tham gia Chương trình được nâng lên rõ rệt, sản lượng tiêu thụ sản phẩm OCOP bình quân giai đoạn 2021-2025 tăng 15%/năm, doanh thu bình quân đạt 160,4 tỷ đồng/năm.
