Từ vòng xoay ngã tư Bình Long, chúng tôi di chuyển theo Quốc lộ 24C về phía tây 2,5km để đến khu vực bãi chứa Liên Trì ở xã Đông Sơn, tỉnh Quảng Ngãi (xã Bình Hiệp, huyện Bình Sơn trước đây), nơi lưu trữ hàng triệu khối đất, đá, vật liệu xây dựng dư thừa của các dự án.
“Công trường” trong rừng khuya
Men theo đường quốc lộ, chúng tôi xuyên qua rừng trồng cây keo của người dân địa phương. Những nhánh keo ngang đầu chắn lối đi phía trước khiến việc di chuyển khó khăn hơn. Băng qua rừng keo hơn 500m, chúng tôi tiếp tục vượt lên đồi keo khác cao hơn. Bóng đêm mịt mùng, ánh đèn pin nhỏ dẫn đường thỉnh thoảng tránh cây ngã, đá tảng chắn ngang lối đi.
Đến khoảng đồi trống, đường mòn tiếp tục dẫn lối chúng tôi đi qua một rừng keo khác. Khoảng 30 phút đi bộ xuyên qua hai quả đồi, rừng keo cùng con dốc cao, chúng tôi đến được “công trường” trong bóng đêm đặc quánh.
Từ trên cao nhìn xuống, ánh đèn vàng, đèn trắng sáng rực góc rừng. Âm thanh của xe múc, xe ben và đá va vào nhau tiếng "ầm ầm" vang vọng giữa đêm khuya. Bên dưới chân núi là “công trường” rộng khoảng vài héc-ta, hàng chục phương tiện, thiết bị gồm xe ben, xe múc cùng lực lượng tài xế, người giám sát, hướng dẫn làm việc liên tục. Các tài xế điều khiển xe múc lựa những tảng đá, khối đá nhiều kích cỡ từ “núi” đất, đá đưa lên xe ben.
Trong ánh đèn pha, hai xe múc liên tục nâng từng tảng đá chất đầy hai xe ben đang chờ sẵn. Sau khi đầy đá, xe chạy chậm ra ngoài và sau đó tăng tốc độ mất dạng trong bóng đêm. Những chiếc xe ben khác lại tiếp tục vào bên trong bãi chứa để nhận đá và đưa ra khỏi "công trường".
Hai chiếc xe múc bốc đá liên tục “ngoạm” sâu vào giữa thân “núi” đá vừa lựa đá, vừa đưa lên xe ben. Thỉnh thoảng, đá phía trên cao liên tục đổ chiếc xe múc lùi lại và tiếp tục công việc. Trung bình, mỗi đêm có 2 đến 3 xe múc, cùng 4 đến 7 chiếc xe ben liên tục nhận đá và vận chuyển ra ngoài.
Giữa rừng khuya, tiếng xe ben, xe múc hoạt động hết công suất, âm thanh vang cả bãi núi đá Liên Trì, xã Đông Sơn. Xe múc và xe ben được trang bị từ 4 đến 6 đèn pha hai bên thân xe vừa làm đèn soi đường, vừa chiếu sáng cho các phương tiện hoạt động trong bóng đêm. Những tảng đá lớn, nhỏ từ trên bãi lưu trữ đổ xuống liên tục và các tài xế, xe chuyên chở hoạt động nhanh hơn.
Sau khi xe ben đầy đá, các tài xế lái xe từ “công trường” ra phía cổng bãi chứa khoáng sản. Một bảo vệ trực sẵn nhanh chóng mở cổng cho xe chạy ra ngoài và cổng được đóng kín ngay sau đó. Chiếc xe chở đá chạy theo Quốc lộ 24C hơn 1km và sau đó chuyển hướng đi thẳng vào trạm bê-tông, xay nghiền đá của Công ty trách nhiệm hữu hạn Lộc Thịnh ở thôn Liên Trì Tây, xã Đông Sơn.
Hành trình trong bóng đêm, mỗi xe chở từ 10 đến 15m3 đá đi từ bãi chứa Liên Trì theo đường Quốc lộ 24C và điểm cuối là trạm bê-tông, xay nghiền đá của Công ty trách nhiệm hữu hạn Lộc Thịnh.
Trung bình, mỗi chuyến xe chở khoáng sản từ bãi chứa đến trạm bê-tông, xay nghiền đá khoảng 30 phút. Các xe ben biển số 76C-111…, 76C-106…, 76H-053…, 76H-0537…, 76H-018… chất đầy đá hộc lớn hoạt động liên tục từ chiều tối đến sáng sớm hôm sau.
Hoạt động hết công suất, đến khoảng hơn 4 đến 5 giờ sáng hôm sau, tất cả phương tiện, thiết bị cùng nhóm người lần lượt di chuyển ra khỏi “núi” khoáng sản. Một xe đầu kéo từ trong góc núi nhanh chóng đến chở các xe múc ra khỏi “công trường”.
Theo phản ánh của người dân xã Đông Sơn, từ đầu năm 2025 đến nay, đoàn xe cùng thiết bị liên tục hoạt động, vận chuyển đá ra khỏi bãi lưu trữ tạm Liên Trì. Tùy theo thời điểm khác nhau, phương tiện, thiết bị cùng nhóm người hoạt động một số ngày trong tuần và nhiều hơn vào những ngày cuối tuần, khi chính quyền địa phương, ngành chức năng lơi lỏng.
“Khoảng từ 15 giờ 30 phút đến 16 giờ, các xe ben, xe múc vào bãi chứa đưa đá chở ra ngoài. Khi có kiểm tra hay tuần tra thì họ ngừng một thời gian rồi lại làm tiếp”, ông L.V. cho biết.
“Xe ben thì ban ngày họ để dưới đường quốc lộ, các chỗ khuất, có khi trong bãi đá. Đến tối lại chạy vào làm cả đêm. Nhiều khi người dân đi làm về khuya cũng sợ vì mất an toàn giao thông”, một người dân cho hay.
Liên tục vận chuyển khoáng sản ra khỏi bãi lưu chứa
Bãi lưu trữ tạm Liên Trì ở xã Đông Sơn, tỉnh Quảng Ngãi là nơi lưu trữ khối lượng lớn vật liệu dư thừa trong quá trình san lấp núi, giải phóng mặt bằng các dự án ở Khu kinh tế Dung Quất. Theo báo cáo của ngành chức năng tỉnh Quảng Ngãi, cuối năm 2021, hơn 8ha rừng sản xuất ở xã Đông Sơn, doanh nghiệp tập kết, lưu trữ khoảng 2 triệu m3 đất, đá, còn gọi là bãi lưu trữ tạm Liên Trì.
Ông Phạm Văn Lộc, Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn Lộc Thịnh, là chủ diện tích đất của bãi lưu trữ tạm Liên Trì cho biết, ông ký thỏa thuận cho doanh nghiệp ở Khu kinh tế Dung Quất lưu trữ tạm đất, đá, vật liệu dư thừa trong quá trình giải phóng mặt bằng của dự án.
Đây là tài sản của nhà nước, được lưu chứa tạm để thực hiện các thủ tục liên quan lĩnh vực khoáng sản theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, trong thời gian dài, nhiều phương tiện, thiết bị ra, vào bãi chứa lấy đất, đá trước sự bất lực chính quyền địa phương và cơ quan chức năng.
Cuối năm 2022 đến 2023, tại bãi Liên Trì xuất hiện nhiều thiết bị, máy móc đào bới, vận chuyển đá ra khỏi nơi lưu trữ. Lo ngại thất thoát tài sản của nhà nước, chính quyền địa phương nhiều lần kiểm tra hiện trường khoáng sản; phối hợp ngành chức năng tỉnh Quảng Ngãi lập đoàn thanh tra để xác định hiện trạng, đánh giá trữ lượng và thực hiện các biện pháp bảo vệ tài sản của Nhà nước. Huyện Bình Sơn (cũ) cũng kiến nghị ngành chức năng tỉnh Quảng Ngãi thanh tra bãi lưu chứa đất, đá khổng lồ này.
Tuy nhiên, sau cuộc kiểm tra “rầm rộ” của ngành chức năng tỉnh Quảng Ngãi, tình trạng vận chuyển khoáng sản đưa vào các trạm bê-tông, nhà máy chế biến đá vẫn tái diễn.
Từ giữa tháng 5 đến đầu tháng 6/2024, một số phương tiện liên tục lén lút vận chuyển khoáng sản từ bãi Liên Trì đến các trạm bê-tông, nhà máy nghiền đá. Nhiều phương tiện, thiết bị gồm xe ben, xe múc, xe cẩu hoạt động tại bãi lưu trữ như thách thức cơ quan quản lý.
Tùy thời điểm, mỗi ngày có khoảng 2 đến 3 chiếc xe liên tục hoạt động chuyên chở khoáng sản từ bãi chứa đến mỏ đá, trạm bê-tông. Để tránh sự phát hiện của cơ quan chức năng, hàng rào và cổng bãi chứa được khóa kín và được mở khi có chuyên chở ra, vào núi đá.
Bên trong bãi Liên Trì, xe múc chuyển đá lên xe ben và sau 30 phút tài xế di chuyển ra ngoài, mở cổng chạy ra khỏi núi đá khổng lồ. Xe chở đá tiếp tục hành trình và điểm cuối là trạm bê-tông, xay nghiền đá của Công ty trách nhiệm hữu hạn Lộc Thịnh, cách nơi tập kết đất, đá hơn 1km.
“Họ chở đá ra rất nhiều. Có cổng rào cũng mở được mà tôi thấy không ai quản lý cả. Có cổng cũng như không”, một người dân sinh sống gần bãi trữ đất, đá xã Đông Sơn cho biết.
Và sau một thời gian ngắn tạm dừng, đến tháng 10/2024 tình trạng này tiếp tục tái diễn tại bãi Liên Trì. Từ đầu năm 2025 đến nay, các phương tiện, thiết bị tham gia vận chuyển khoáng sản của Nhà nước lại "rầm rộ" với quy mô ngày càng lớn hơn.
“Trữ lượng khoáng sản là đất, đá lưu chứa tại bãi Liên Trì xã Đông Sơn (xã Bình Hiệp trước đây) là tài sản của Nhà nước, đang lưu trữ tạm và thực hiện các thủ tục theo quy định của pháp luật”, một cán bộ ngành chức năng khẳng định.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Đông Sơn, tỉnh Quảng Ngãi Phan Đình Chí cho biết, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi liên tục chỉ đạo theo dõi, kiểm tra không để xảy ra tình trạng vận chuyển, mua bán trái phép khoáng sản của Nhà nước.
“Lâu nay chúng tôi theo dõi, kiểm tra thường xuyên nhưng chưa phát hiện việc vận chuyển khoáng sản từ các bãi chứa ra bên ngoài. Xã chỉ kiểm tra bên ngoài bãi, vì họ rào kín chúng tôi không vào bên trong kiểm tra hiện trạng được”, ông Phan Đình Chí trao đổi.
