Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, trên địa bàn tỉnh Hà Nam (cũ) hiện có 62/71 mỏ đá vôi làm vật liệu xây dựng thông thường được cấp phép và đang hoạt động với tổng trữ lượng trên 400 triệu m3, tổng công suất cấp phép đến ngày 30/6/2025 là hơn 32 triệu m3/ năm; 1 mỏ khai thác đất, đá làm vật liệu san lấp được UBND tỉnh cấp phép gia hạn đến ngày 29/4/2029, với diện tích 5,23 ha và trữ lượng trên 1 triệu m3; 1 mỏ cát đã được cấp phép với diện tích 15,5 ha, thời hạn đến ngày 30/11/2025, trữ lượng gần 700.000 m3; 1 mỏ cát san lấp đã được cấp phép với diện tích hơn 11 ha, trữ lượng hơn 560.000 m3 và công suất khai thác là 48.000 m3/năm. (Tuy nhiên, mỏ cát này đang dừng khai thác từ cuối năm 2021 theo chỉ đạo của UBND tỉnh để đánh giá việc sạt lở khu vực đất trồng cỏ nuôi bò sữa thuộc bãi bồi sông Hồng và đánh giá tác động lòng, bờ bãi sông); 8 điểm mỏ sét làm gạch, ngói được cấp phép với diện tích trên 111 ha và tổng trữ lượng hơn 4 triệu m3.
Theo đánh giá của ngành chức năng, đối với sản lượng đá vôi làm vật liệu xây dựng thông thường, công suất khai thác hiện tại có thể đáp ứng về nhu cầu đá xây dựng cho các công trình trọng điểm trên địa bàn tỉnh trong thời gian tới. Tuy nhiên, còn các loại đất, đá, cát làm vật liệu san lấp, cát xây dựng, mỏ sét với nguồn cung hiện tại không đáp ứng được nhu cầu thời điểm hiện nay và sắp tới.
Đại diện chủ đầu tư, đơn vị thi công các dự án, doanh nghiệp khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh Ninh Bình cho rằng, những khó khăn, vướng mắc liên quan đến việc thiếu vật liệu xây dựng hiện nay là do đang có nhiều dự án mới được khởi công, nhu cầu vật liệu tăng mạnh kéo theo giá cả có thể tăng lên, cùng với sự chênh lệch giữa giá phê duyệt và giá thực tế trong quá trình thực hiện các dự án trọng điểm trên địa bàn đã làm cho thị trường thêm phần khan hiếm.
Về vấn đề này, đồng chí Trương Quốc Bảo, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Ninh Bình cho biết: Để bảo đảm nguồn cung cấp các nguyên vật liệu phục vụ cho các dự án công trình trọng điểm của tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị Sở Xây dựng cung cấp nhu cầu sử dụng nguyên vật liệu xây dựng (đá, đất, cát...) 6 tháng cuối năm và dự kiến của giai đoạn 2026- 2030 để có cơ sở tham mưu UBND tỉnh trong công tác chỉ đạo về lĩnh vực địa chất, khoáng sản cho phù hợp tình hình phát triển kinh tế-xã hội tại địa phương. Đề nghị cơ quan Thuế tỉnh Ninh Bình cung cấp sản lượng khoáng sản theo tháng, quý và xây dựng Quy chế phối hợp trong công tác quản lý đối với hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh. Sở Xây dựng, Công an tỉnh và ngành liên quan phối hợp chặt chẽ để thực hiện đồng bộ các giải pháp quản lý nhà nước nhằm quản lý nghiêm hoạt động khai thác khoáng sản, sản xuất vật liệu xây dựng trên địa bàn; yêu cầu các doanh nghiệp nghiêm chỉnh chấp hành quy định của pháp luật hiện hành về khoáng sản và pháp luật khác có liên quan; nghiêm cấm tình trạng đầu cơ, găm hàng, đội giá và thao túng, lũng đoạn thị trường vật liệu xây dựng theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công điện số 85/CĐ-TTg ngày 10/6/2025.
Nhằm khẩn trương tháo gỡ khó khăn trong hoạt động khai thác vật liệu xây dựng trên địa bàn, đồng chí Trương Quốc Huy, Bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình giao Đảng ủy UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành chức năng triển khai các giải pháp.
Trong đó, Sở Xây dựng thường xuyên theo dõi diễn biến giá vật liệu xây dựng, nhất là đất, đá, cát san lấp; hướng dẫn các địa phương tổng hợp, dự kiến sản lượng vật liệu xây dựng cần cung cấp cho các dự án đầu tư công trên địa bàn, yêu cầu các đơn vị sản xuất, khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng dành đủ sản lượng cung cấp; tăng cường hướng dẫn, cập nhật, công bố giá vật liệu xây dựng bảo đảm phù hợp giá thị trường.
Sở Xây dựng phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường xác định các mỏ, nguồn cung, công suất, khả năng cung cấp vật liệu xây dựng để bảo đảm cân đối cung-cầu; Sở Nông nghiệp và Môi trường cắt giảm thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh trong việc cấp phép khai thác khoáng sản, đặc biệt là khoáng sản thông thường làm vật liệu xây dựng, kịp thời giải quyết cấp bách nguồn cung cát, đá, vật liệu san nền, đắp đường.
Đối với ngành Thuế, Công an, Tài chính, Công thương, Thanh tra căn cứ chức năng, nhiệm vụ triển khai các giải pháp giám sát hoạt động khai thác các mỏ vật liệu được cấp phép, bảo đảm minh bạch, công bằng trong công tác đấu giá quyền khai thác khoáng sản; tăng cường kiểm tra, xử lý các hành vi bao che, bảo kê, tham nhũng trong khai thác khoáng sản; hành vi đầu cơ, găm hàng, tăng giá bất hợp lý hàng hóa vật liệu xây dựng; xử lý triệt để hàng hóa vật liệu xây dựng không rõ nguồn gốc, hàng giả, hàng nhái.
Các doanh nghiệp cần đẩy mạnh đổi mới, sáng tạo, tiết kiệm chi phí, nêu cao trách nhiệm xã hội, chung tay tháo gỡ khó khăn về khan hiếm vật liệu xây dựng phục vụ các dự án trọng điểm trên địa bàn tỉnh
